Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tug» — результатов: 575

Фильтр

Словарные статьи

117
tugʻ

1. 1. Musulmonlarning yogʻoch dastaga oʻrnatilgan qoʻtos, hoʻkiz yoki ot dumidan va yarim oy tasviridan iborat bayroqsimon belgisi (qadimdan Sharq mamlakatlarida hukmdorlik, beklik va sh. k. belgisi hisoblangan)

U koʻchaning nariyogʻidagi bir avliyoning sogʻonasi ustiga oʻrnatilgan tuti koʻrdi — Sh. Toshmatov, Erk qushi

2. 2. Bayroq, alam

Yo biror jahongir, yurt talovchining Unutib qoldirgan mudhish tugʻidir — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Полная статья →
tugmoq

fl. 1. Tugun solmoq; tugun solib ulamoq, bogʻlamoq.

Roʻmolning uchini tugmoq. Ipning ikki uchini tugib bogʻlamoq.

Sochin tugib, sallani oʻray berdi boshiga. — Oysuluv

2. (joʻnalish kelishigi bilan) Oʻrab bogʻlamoq, boʻgʻchalamoq; oʻrab, tugun solib joylamoq.

Dasturxonga non tugmoq. Belga (belbogʻga) pul tugmoq.

Keyin sandiqni ochib, bisotidan bir kiyimlik chit oldi-da, barkashning ustiga qoʻyib, dasturxonga tugdi. — T. Alimov, Sovgʻa

Nodir indamay oʻrnidan turdi. Oyisi roʻmolchaga non, meva-cheva tugdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

3. Chetlarini yopishtirib yasamoq, tayyorlamoq (chuchvara, somsa va shu kabilarni).

Manti tugmoq. Somsa tugmoq.

Dugonalar ish bilan band boʻlishdi: biri patir yasadi, biri somsa tugdi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Goʻshti, xamiri tayyor, mantini oʻzingiz tugib yuboring, inim, chaqqonsiz, har ishga qoʻlingiz kelisha qoladi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Kelin shunday mitti chuchvara tugadiki, uning toʻrttasi bitta qoshiqqa sigʻadi. — Gazetadan

4. Yigʻmoq, toʻplab gʻamlamoq.

Topganini tugadi.

Ayollar koʻz yoshi toʻkib, bu xonadonda hamma narsa bor, faqat toʻy yetishmadi, boyoqish yigʻdi, tugdi, essiz, kelin koʻrmay ketdi, deb afsuslanishgan edi. — S. Nurov, Narvon

Topganimni shunga tugib qoʻyib, oʻzim bola-chaqa bilan poʻstakning junini yeyman. — A. Qahhor, Tobutdan tovush

5. Hosil nishonasini bermoq, meva solmoq.

Olcha gʻuj-gʻuj tugibdi.

Bu vaqt koʻklam kelib, hamma yoqni yashil libos bilan bezagan, gullar gʻuncha tugib, ariqchalarda suvlar hayqirib oqqan, dov-daraxtlar tomiriga jon kirgan payt. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

Bu orada daraxtlar gullab, meva tuga boshladi. — S. Nurov, Narvon

  • Mushtini tugmoq Barmoqlari uchini kaft ichiga olmoq, kaft ichida birlashtirmoq. Xuddi boks tushadiganday mushtini tugib, tirsagini chiqarib, semiz gavdasini polvonlarcha lapanglatib yuradi. — H. Nazir, Yonar daryo— Bari bir topajakman! — mushtini tugib, osmonga oʻqtaldi Eshjon. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Dumini tugmoq Shundan keyin qurilish rahbarlari ularning dumlarini tugib, unisi boʻlmasa, bunisi, deb yana boshqa shunga oʻxshash kishilarni tavakkal qilib ishga olisha beradi. — Mushtum
  • Koʻngilga (yoki dilga, qalbga, yurakka, koʻkrakka) tugmoq 1. Koʻngilda saqlamoq, yodda tutmoq; unutmay yigʻib yurmoq. Koʻnglimga tugib yurgan gaplarimni bugun siz bilan ochiq gaplashmoqchi edim. — P. Tursun, OʻqituvchiU hamqishloq dugonalarining eng shirin tilaklarini, eng aziz tuygʻularini diliga tugib, ardoqlab bormoqda. — A. Muxtor, Opa-singillarUlugʻ ishga boʻlsin deb hissa, Qalbga tugib ishtiyoq, havas Sayyor.Utar boboning koʻpdan beri koʻngliga tugib yurgan bir niyati bor edi. — S. Siyoyev, AvazKoʻkragiga tuggan niyati menga maʼlum, Yoʻlchiboy. — Oybek, Tanlangan asarlarBuning ustiga usta mutaxassislar huzuriga yuragiga tugib qoʻygan bir fikrni aytib, maslahat olish uchun ham borgan edi. — Sh. Rashidov, Burondan kuchliU [Haydar] Anorxonga nimadir sovgʻa qilishni koʻngliga tugib qoʻygan. — I. Rahim, IxlosEndi Razzoqvoyning boshini ikkita qilib qoʻysak ham boʻlardi, deb orzu qildi chol va oʻgʻli bilan bu haqda bafurja gaplashishni diliga tugib qoʻydi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Полная статья →
tugal

TUGAL ' oxiriga yetkazilgan', ' chala yeri yoʻq', ' toʻliq'. Bu hoʻlyozmani t u g a l asar deb boʻlmaydi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglattan bu soʻz asli ' oxiriga yet—' maʼnosini anglatgan toʻkä— feʼlidan (ПДП, 435; DS, 595) —l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ПДП, 435; DS, 595); keyinroq ikki unli ora — ligʻidagi k undoshi g undoshiga almashgan (Devon, II, 259); oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi ioʻqolgan: tükä— + l = toʻkäl > tügäl > tugäl

1. Bitgan, chala yeri yoʻq, oxiriga, poyoniga yetkazilgan

Endi bilishimcha, biz oʻsha davrlarda oʻynagan narsalarimiz hali tugal boʻlmagan, ancha gʻoʻr asarlar edi — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

Elmurod birinchi kuni besh vaqt namozni tugal oʻqidi. Ikkinchi kuni uchtasini oʻqib, ikkitasini qazo qildi — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ona, tugal yozishdan qalamim ojiz — Gʻayratiy

2. Toʻla-toʻkis, bekam-koʻst; toʻliq, but

Tugal fikr. Tugal jumla

Ikki pud bugʻdoy bilan besh pud sholi berib qutulmoqchi boʻlibdi. Janish boʻlsa, tugal berasan, deb turib olibdi — H. Shame, Dushman

Domlangizni shundoq katta professor qilib, obroʻ, uy-joylarimiz tugal boʻlganda, shularni tashlab ketib qolamanmi, deb qoʻrqaman — Mirmuhsin, Umid

Полная статья →

Показать все · 117 →

В определениях

204

Показать все · 204 →

Сказки

118
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aqlli bola
Устное народное творчество

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Badalqorachi
Устное народное творчество

Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu

Bahrom va Sherzod
Устное народное творчество

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Показать все · 118 →

Диалектные материалы

136
Biragay
Jizzax viloyati · Biragay

Egiz tug‘ilmagan, bitta tug‘ilgan jonliq.

Boʻchalamoq
Qashqadaryo viloyati · tugʻish uchun oʻziga qulay joy tanlab ketmoq

Uy hayvonlari tugʻish uchun oʻziga qulay joy tanlab ketishi.

Do‘ramoq
Xorazm viloyati · Bunyod bo‘lmoq, yaralmoq, tug‘ilmoq

Bunyod bo‘lmoq, yaralmoq, tug‘ilmoq

Dyydi
Xorazm viloyati · tugdi
Egiz
Fargʻona viloyati · egizak

1) baland, yuqori yer; 2) ikkisi bir tug'ilgan bola, hasan-husan

Qutormoq
Xorazm viloyati · tugamoq

Tugamoq

Показать все · 136 →