Проект Hayot Foundation
О проекте
Ру
Ру

Поиск

По запросу «tomizmoq» — результатов: 111

Фильтр
Тип словаря
Толковый Переводной Терминологический Фразеологический
С языка
Узбекский Русский Английский Французский Турецкий
На язык
Узбекский Русский Английский Каракалпакский Немецкий Французский Арабский Турецкий

Словарные статьи

107
tomizmoq

fl. 1. Tommoq feʼlining orttirma nisbati.

Koʻzga dori tomizmoq.

Ota dekchasini osdi va chayladan shishadagi juvoz moyini keltirib, unga tomizdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

[Qilichev] Ichki choʻntaklariga turli-tuman tabletkalar, hidlaydigan, yutadigan, tomizadigan dorilar solib yuradi. — Mirmuhsin, Zanglagan qilich

2. (faqat boʻlishsiz shaklda) Bir qatra ham anoyi qilmaslik, bekor ketkazmaslik, yordam koʻrsatmaslik.

U onasiga bir chakki tomizmaydi.

Boy pishiq odam, bir tiyinni chakki tomizmaydi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

  • Ogʻziga suv tomizmoq Oʻlim toʻshagidagi bemorga suv tomizib, oxirgi yordam koʻrsatmoq. Reviziya arpa, bugʻdoy yetishmaganligini aniqlagan paytda, Aliqulning ogʻziga suv tomizilayotgani toʻgʻrisida mish-mish tarqatildi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Oqizmay-tomizmay Hech bir soʻzini qoldirmay, bor (boʻlgan) gapni toʻlaligicha. Jannatxon otasiga dasturxon yozdi, otasini siyladi, lekin erining soʻzlarini ham oqizmay-tomizmay yetkazdi. — I. Rahim, Taqsir
Полная статья →
tommoq

fl. Tomchilab oqmoq; chakka-chakka oqib turmoq, tushmoq, tomchilamoq.

Xatga siyoh tomdi. Shimga yogʻ tomdi. Tomchi tomib boʻlguncha, daryo oqib oʻtadi. — Maqol

Toma-toma koʻl boʻlur, hech tommasa, choʻl boʻlur. — Maqol

Sovuq tomchilar uning yuziga, boʻyniga tomib gʻashini keltirdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Koʻz yoshlari egarning qoshiga va otning yoliga toma boshlaydir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uning koʻzlaridan oppoq soqoliga qatra-qatra yosh tomar edi. — A. Qahhor, Asror bobo

  • Koʻzlaridan qon tomadi Oʻta gʻazabli holatni qayd etadi. Azim tajang bir qadam oldinga tashladi. Koʻzlaridan qon tomardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Ogʻzidan (yoki labidan, tilidan) bol (yoki asal) tomadi Nihoyatda shirin soʻz, xushmuomala. Kattadan-kichikka ogʻzidan bol tomib muomala qiladigan xola negadir men bilan til uchida soʻrashib qoʻya qoldi. — T. Alimov, DashshoʻLablaringizdan bol tomadi, yonib turgan olovsiz. — K. Yashin, Hamza
  • Yuzidan qon tomadi [Qishlogʻimiz] Odamlari shunaqangi xushbichimki, bir qarashdayoq suqingiz kiradi. Yuzlaridan qon tomadi. — E. Raimov, Ajab qishloq
  • Qamchisidan qon tomadi Oʻta zolim, qahri qattiq. Qiz avval qoʻrqdi, otasi uning Sidiqjon bilan soʻzlashib turganini emas, bogʻga tushganini bilsa ham, terisiga somon tiqadi: bu xususda otasining qamchisidan qon tomar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →
tom

TOM ' binoning ustini bekitib turuvchi qismi'. Mingboshi t o m d a g i karnaychilarga "bas" isho— rasini hildi (Mirzakalon Ismoiliy). Bu ot qadimgi turkiy tilda tam tarzida talaffuz qilingan (ДС, 529); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tam > tâm. Bu soʻz asli 'devor' maʼnosini anglatgan (Devon, I, 299; II, 206; III, 172). Mahmud Koshgʻariy bu soʻzni uy soʻzi bilan ham tarjima qilgan (Devon, III, 151). Tâm soʻzini ' uy' maʼnosida ishlatish oʻzbek tili shevalarida hozir ham mavjud. DSda qayd etilishicha, qadimgi turkiy tilda 'binoning ustini bekitib turuvchi qismi' maʼnosi tagʻam soʻzi bilan anglatilgan (526- bet); keyin — chalik bu soʻz tarkibidagi gʻa tovushlari talaffuz qilinmay qoʻygan boʻlsa kerak: tagʻam > tam > tâm

1. Uyning, binoning ustini bekitib turuvchi tepa qismi

Poy tom. Tunuka tom. Ikki nishabli baland tom. yash Asfalt yoʻllar, tunuka va shifer tomlardan qaynoq hovur koʻtarshshdi — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Keta-ketguncha yakkam-dukkam loysuvoq tomlar, devorlari toʻkilay deb turgan pastak uylarni koʻraverib, dilingiz xira tortadi — K. Yashin, Hamza

2. Baʼzi qurilmalarning qor-yomgʻir, quyosh va shu kabilardan himoya qiluvchi tepa qismi

Toʻlanboy Ikromjonning ahvolini koʻrib turganidan, u ham indamadi-da, ketdik, deb kabina tomini mushtladi — S. Ahmad, Ufq

Hkkojw boshliq qori tizzaga uradigan kizil vagon tomiga chikib, atrofni kuzata boshladilar — N. Safarov, Jasoratning davomi

3. shv. Uy, hovli-joy

Eshakka muguz bitsa, egasini suzadi, Tuyaga qanot bitsa, tomingni buzadi — Maqol

yaya Shunda borib, bir tomni ochdi — bari tillaga toʻla, bir tomni ochdi — kumushga toʻla — "Ravshan"

"..Dashti qipchoqlar boyisa, xotin oladi, turkiylar boy boʻlsa, tom soladi" [oʻylardi Masuma beka] — Mirmuhsin, Meʼmor

Полная статья →

Показать все · 107 →

В определениях

4