Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tolib» boʻyicha 107 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

70 ta
tolib

ot 1. Talabi boʻlgan, talabgor.

Suluv qizsan, senga tolib koʻp boʻlur. — Ravshan

Ishlamoqqa hamma tolib, Bir-biriga kelib gʻolib. Har ketmondan yuz gul unar, Choʻllar suvga toʻlib-qonib. — Fozil Yoʻldosh oʻgʻli

Hafiza eshik yoniga kelib, serrayib turdi, yonidan oʻtib keta-yotganlar uning joy boʻshashini kutib turganini, u oʻqishga juda tolib ekanini sezishganday boʻlardi. — Mirmuhsin, Umid

2. Madrasa oʻquvchisi.

3. Tolib (erkaklar ismi).

  • Tolibi ilm Ilmga talabi boʻlgan, ilmga tashna; talaba. Nariroqda Umarali bir-ikki doʻstlari, tolibi ilmlar bilan quyuq suhbatda. — Oybek, Ulugʻ yoʻlTolibi ilmlarning aksari bu kun hovliga chiqishgan. — Oybek, Navoiy
Toʻliq maqola →
tolmoq

fl. 1. Toliqmoq 1.

Belim tolib ketdi. Qoʻlim tolib, chamadonni tashlab yuborayozdim. Kitob oʻqiyverib, koʻzim tolib ketdi.

Razzoqning ishi yana koʻpaydi. Umurzoq ota esa uning yoʻlini poylayverib toldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Bektemir goʻdakni yerga qoʻyib, tolgan bilagini uqaladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Ularga qaray-qaray, Bashirjonning boʻyni tolib ketdi. — N. Aminov, Suvarak

2. Ayrim soʻzlar bilan birikib, shu soʻzdan anglashilgan narsaga berilmoq, u bilan band boʻlmoq maʼnosini bildiradi.

Xayolga tolmoq. Oʻyga tolmoq.

Sultonali mirzo Gulshanning oʻrdaga ketganligini eshitib, sillasi quridi, bir necha vaqt fikrga tolib qoldi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Toʻliq maqola →
tol

TOL ' ingichka uzun bargli mevasiz daraxt'. Yomon arida bol boʻlmas, suvsiz yerda t o l boʻlmas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tal tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 425; De — von, III, 171; DS, 528); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tal > tâl

1. Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt yoki buta, (asosan soya-salqini, poyasi, poyasidan esa turli narsalar tayyorlash uchun ekiladi)

Qora tol. Sambit tol. Bir tup tok eksang, bir tup tol — Maqol

Terak ekmay, tolni ek, tolning soyasi yaxshi — "Qoʻshiqlar"

Soy boʻyidagi aksariyat azim tup tollarning tagi choyxona — K. Yashin, Hamza

2. Majnun tol q. majnuntol. . o. Siz (yoki u) aytgan tollar kesilib ketgan Zamon, u bilan bogʻliq holda shart-sharoitlar oʻzgarib ketganligini bildiradi, qayd etadi. . Tol bargak q. bargak III

Gʻulomjon.. majnun tolning ham bir mahallar suvga choʻzilgan, suv yetay-yetay deb qolgan uzun, nozik novdsiarini esladi — M. Ismoiliy, Fargona

Sarvi xola qizining ixtiyori oʻzidaligini, hozirgi zamonlar boshqaligini, u aytgan tollar kesilib ketganligini qayta-qayta takrorlab, jagʻi ogʻri- — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Kechagina tol bargak oʻynab, Tom boshida erkin yurganding — Yu. Hamdam

Toʻliq maqola →
tola

ot 1. Yigirish, gazmol toʻqish va shu kabilar maqsadlar uchun ishlatiladigan juda ingichka, puxta tabiiy yoki sunʼiy material.

Ipak tolasi. Jun tolasi. Sunʼiy tola.

Biz tergan paxtaning har bir tolasin Yovuzlar boʻyniga aylagil sirtmoq. — Gʻayratiy

2. Soch, soqol kabilarning har bir moʻyi.

Ayt, bu soching tolasimu, Jon ipin bir bandimu? E. Vohidov.

Uni quchoqlab oʻpgisi, har bir tolasi ogʻir mehnat, alam bilan sugʻorilgan oppoq soqolini koʻzlariga surtgisi keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kokil, zulf.

4. Umuman, tolaga oʻxshash narsa haqida.

Oʻrgimchak toʻqir oq tolalar, xonqizi boradi mehmonga. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Poliefir tolasidan ishlangan sunʼiy qon tomirlar arteriya tomirlari torayib qolgan bemorlarga yordam berishda qoʻllanmoq-da. — Fan va turmush

Ogʻriq — jagʻ tolalarining isyoni boʻlib, biror aʼzo yoki vujudning dod-faryodidan darak beradi. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →
tole

ot 1. Turmushdan mamnunlik holati, turmushdan mamnun etuvchi taqdir.

Toleingda bor ekan yashash, Goh qon ichding, gohida sharob. — A. Oripov, Yurtim shamoli

Toleingdan oʻrgilay, qizim, onang shoʻrlik qiz boʻlib, kelin boʻlib, hech narsa koʻrmagan edi, xudoyi taolo hammasini senga nasib qilgan ekan. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Ha, tole boʻlmasa qiyin ekan! Men ne-ne orzular bilan ilm-hunar oʻrganib kelgan edim! Vatanim boʻlmish Fargʻona vodiysida madrasalar qurmoqchi edim. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Omad, baxt.

Xoʻjayinning karmoni oʻpirilganga oʻxshaydi, tolei yoʻq-da. Shu bu yil yutqizishdan boshi chiqmay qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sulton boʻzchining oʻgʻli Muhammadjonning tolei past ketdi. — N. Safarov, Sulton boʻzchining nevaralari

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 70 →

Taʼriflar ichida

32 ta
horib-charchab

horib-charchab ayn. Horib-tolib. [Ikromjon] Horib-charchab, chodiri oldida yakka oʻzi choy ichib oʻtirardi. S. Ahmad, Ufq

koʻcha

ko‘cha Aholi yashaydigan joylarda yoʻlovchilar oʻtib turadigan, transport qatnaydigan yoʻl. Navoiy koʻchasi. Sobir Rahimov koʻchasi. Chinnigul koʻchaning bir tomonidan, e

koʻcha

ko‘cha Aholi yashaydigan joylarda yoʻlovchilar oʻtib turadigan, transport qatnaydigan yoʻl. Navoiy koʻchasi. Sobir Rahimov koʻchasi. Chinnigul koʻchaning bir tomonidan, e

ilmoq

il Mix, qoziq, ilgak va shu kabilarga osmoq, osib qoʻymoq. Hoʻl, ogʻir shinelini va gimnastyorkasini daraxtga ildi. Oybek,Quyosh qoraymas Yigit boshidan qalpogʻini olib,

tahqirlamoq

tahqirla Tahqir qilmoq, xoʻrlamoq. shu soxta maʼlumot asosida tergov boshlanishi meni qattiq tahqirlamoqda. O. Yoqubov, Izlayman Tolib aka har qanday andishani yigʻishtir

Hammasini koʻrish · 32 →

Ertaklar

5 ta
Dehqon bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda dehqonning ovqatini oʻgʻirlab yurgan tulki haqida hikoya qilinadi. Dehqon ayyorlik bilan tulkidan qutulish yoʻlini topadi.

Ernazar bilan Kimyonazar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga

Quyosh yerining pahlavoni
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda kambagʻal chol va uning oʻgʻli Rustamning boy Halimboy zulmidan qochib, togʻda ayiqlar bilan doʻstlashib, pahlavon boʻlishi hikoya qilinadi. Rustam o

Tegirmonchi
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda mehnatsevar va dangasa aka-ukalar haqida hikoya qilinadi. Kichik uka oʻz mehnati bilan boylik topib, akasiga yordam beradi va ikkalasi ham baxtli

Zulxumor
Xalq ogʻzaki ijodi

Zulxumor ismli goʻzal qiz otasi va onasidan ayrilgach, sayrgohda uch yigit bilan tanishib, ularga turmushga chiqishga vaʼda beradi. Qiz kasallikka chalingach, y