Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«toʻyin» boʻyicha 83 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

74 ta
toymoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. I Silliq yuzada monesiz surilib, sirgʻanib ketmoq; toygʻanmoq.

Nazira shoshib yoniga qaramoqchi boʻlgandi, suvga engashib qolgan quvur ustidan pastga qarab oyogʻi toyib ketdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Koʻcha va tomlar qordan oqara boshlagan. U sirpanib, toyib, xizmatkorxonaga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Chetga chiqmoq, adashmoq, ozmoq.

Shariat yoʻlidan toygan qizning soʻziga ishonasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Oyogʻim sal toydimi, bas, burnimni yerga ishqaydilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. (faqat boʻlishsiz shaklda) Qaytmoq, tap tortmoq.

U hech narsadan toymaydi. Yalangʻoch suvdan toymas. — Maqol

Borib turgan shum, toshyurak bola edi, mushtdek boshidan jonivorlarni qiynab oʻldirishga oʻrgangan odam oʻldirishdan ham toymaydi. — M. Osim, Tilsiz guvoh

Aytganini qilish uchun hech narsadan toymaydi. — R. Rahmonov, Changalzordagi sharpa

  • Jaddiga toymoq Kimsaning qilmishi uchun aybdor boʻlib qolmoq, javob bermoq. Qilgʻiliqni Sidiqjon qildi-yu, jaddiga biz toyib ketdik-da. — N. Safarov, Uygʻonish
  • Holdan toymoq Tinka-madori, sillasi qurib, oʻlar holatga yetmoq. Yoʻlovchilar Ustyurt sahrosida oʻn besh kun yoʻl yurib, toza charchadilar, tuyalar ham holdan toydi. — M. Osim, ElchilarMeni navkarlar holdan toygunimcha urdilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Toʻliq maqola →
toy
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

Yoqutchadaki тый so‘zila o‘zakdosh erur. TOY ' otning ikki yashardan kichik bolasi 1 . Kun hisobin oy olar, bedov oʻrnin t o y olar (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tay tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 173;DS, 527); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tay > tây. '

2. Bolalarga nisbatan erkalash maʼnosini bildiradi

Uning uzoq yurtida, quyosh va gullar diyori Oʻzbekistonda qolgan duogoʻy kampir onasi uni — yolgʻiz oʻgʻlini erkalar ekan, har vaqt: "Rustam toyim! Arslon toyim!" deb atamasmidi — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Baʼzi atoqli otlarning tarkibiy qismiga kiradi yoki erkalatish uchun ularga qoʻshib aytiladi

Xoltoy, Oʻrintoy, Halim-toy

Toʻliq maqola →
toʻyinmoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. Obdan toʻymoq.

Bu toʻgʻrida qatʼiyatsiz, mujmal javoblar berishdan toʻyingan Raʼno Anvardan koʻz olmay turar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Yetarli miqdorda oʻziga olmoq, singdirmoq.

Bugʻga toʻyingan havo. Toʻyingan bugʻ. Toʻyingan eritma.

Toʻliq maqola →
toʻyinchilik

ot Yeydigan, oziqlanadigan narsalar moʻl holat, toʻyib yeb-oziqlanadigan sharoit mavjudligi (mol-hayvonlarga nisbatan).

Dalada mol toʻyinchiligi boshlangan. — H. Nuʼmon, Fasllar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 74 →

Ertaklar

9 ta
Attang
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Devbachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda boyning oʻgʻli botir yigitga aylanib, turli sarguzashtlarni boshidan kechiradi. U ajdarni yengib, podshoh qiziga uylanadi va oʻziga oʻxshagan ukas

Orzijon bilan Qambarjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Ota vasiyati (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-ukaning otasi vafot etar chogʻida ularga vasiyat qiladi. Kenja oʻgʻil otasining vasiyatini bajarib, katta mukofotga sazovor boʻladi.

Podachining qizi
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz oʻgay onasining zulmidan qutulish uchun gʻordagi kampir yordamida turli sinovlardan oʻtadi. Oxir-oqibat, u podshohga turmushga chiqib, baxtli hayot ke

Hammasini koʻrish · 9 →