Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«toʻya» boʻyicha 78 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

72 ta
toymoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. I Silliq yuzada monesiz surilib, sirgʻanib ketmoq; toygʻanmoq.

Nazira shoshib yoniga qaramoqchi boʻlgandi, suvga engashib qolgan quvur ustidan pastga qarab oyogʻi toyib ketdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Koʻcha va tomlar qordan oqara boshlagan. U sirpanib, toyib, xizmatkorxonaga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Chetga chiqmoq, adashmoq, ozmoq.

Shariat yoʻlidan toygan qizning soʻziga ishonasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Oyogʻim sal toydimi, bas, burnimni yerga ishqaydilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. (faqat boʻlishsiz shaklda) Qaytmoq, tap tortmoq.

U hech narsadan toymaydi. Yalangʻoch suvdan toymas. — Maqol

Borib turgan shum, toshyurak bola edi, mushtdek boshidan jonivorlarni qiynab oʻldirishga oʻrgangan odam oʻldirishdan ham toymaydi. — M. Osim, Tilsiz guvoh

Aytganini qilish uchun hech narsadan toymaydi. — R. Rahmonov, Changalzordagi sharpa

  • Jaddiga toymoq Kimsaning qilmishi uchun aybdor boʻlib qolmoq, javob bermoq. Qilgʻiliqni Sidiqjon qildi-yu, jaddiga biz toyib ketdik-da. — N. Safarov, Uygʻonish
  • Holdan toymoq Tinka-madori, sillasi qurib, oʻlar holatga yetmoq. Yoʻlovchilar Ustyurt sahrosida oʻn besh kun yoʻl yurib, toza charchadilar, tuyalar ham holdan toydi. — M. Osim, ElchilarMeni navkarlar holdan toygunimcha urdilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Toʻliq maqola →
toy
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

Yoqutchadaki тый so‘zila o‘zakdosh erur. TOY ' otning ikki yashardan kichik bolasi 1 . Kun hisobin oy olar, bedov oʻrnin t o y olar (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tay tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 173;DS, 527); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tay > tây. '

2. Bolalarga nisbatan erkalash maʼnosini bildiradi

Uning uzoq yurtida, quyosh va gullar diyori Oʻzbekistonda qolgan duogoʻy kampir onasi uni — yolgʻiz oʻgʻlini erkalar ekan, har vaqt: "Rustam toyim! Arslon toyim!" deb atamasmidi — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Baʼzi atoqli otlarning tarkibiy qismiga kiradi yoki erkalatish uchun ularga qoʻshib aytiladi

Xoltoy, Oʻrintoy, Halim-toy

Toʻliq maqola →
toʻyli
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Toʻyi boʻlgan, toʻy qilayotgan, oʻtkazayotgan.

Toʻylining toʻyi oʻtdi, Toʻysizning kuni oʻtdi. — Maqol

Oʻzbek oyim aralashgan toʻyli xotinlarning koʻngillaridagi orzu-havaslari ham erlari tomonidan kamchiliksiz bajarilar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Qoʻralari qoʻyli, uylari toʻyli. Fuqarosin koʻngli Tangritogʻ boʻyli. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 72 →

Taʼriflar ichida

1 ta
diydor

diydor Kishining yuzi, jamoli, ruxsor; bashara. Azizxon hech kimning Lutfiniso diydoriga toʻyib qarashini istamasdi. S. Ahmad, Ufq Sakkiz oydan beri endi koʻrib oʻtiribma

Ertaklar

5 ta
Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Haq soʻzga zavol yoʻq
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal aka-uka katta qovun yetishtirib, podshohga sovgʻa qilish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda ularga darvesh qiyofasidagi podshoh duch kelib, turli savollar b

Susambil
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda xoʻjayinlarining zulmidan qochib, baxtli hayot izlab Susambilga yoʻl olgan jonivorlarning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular yoʻlda bir-birlariga qoʻs

Toʻqqiz dangasa
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda toʻqqiz dangasa aka-uka va ularning mehnatkash ukasi haqida hikoya qilinadi. Dangasalar turli hiyla-nayranglar bilan ukalariga zarar yetkazishga u

Uch koʻknori
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch doʻstning har biri oʻz orzulari ortidan quvib, boylikka erishishga intiladi. Ertak kutilmagan voqealar va xayollar bilan toʻla boʻlib, ularning sarguzashtla