Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«toʻldir» boʻyicha 220 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

172 ta
tol
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

TOL ' ingichka uzun bargli mevasiz daraxt'. Yomon arida bol boʻlmas, suvsiz yerda t o l boʻlmas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tal tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 425; De — von, III, 171; DS, 528); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tal > tâl

1. Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt yoki buta, (asosan soya-salqini, poyasi, poyasidan esa turli narsalar tayyorlash uchun ekiladi)

Qora tol. Sambit tol. Bir tup tok eksang, bir tup tol — Maqol

Terak ekmay, tolni ek, tolning soyasi yaxshi — "Qoʻshiqlar"

Soy boʻyidagi aksariyat azim tup tollarning tagi choyxona — K. Yashin, Hamza

2. Majnun tol q. majnuntol. . o. Siz (yoki u) aytgan tollar kesilib ketgan Zamon, u bilan bogʻliq holda shart-sharoitlar oʻzgarib ketganligini bildiradi, qayd etadi. . Tol bargak q. bargak III

Gʻulomjon.. majnun tolning ham bir mahallar suvga choʻzilgan, suv yetay-yetay deb qolgan uzun, nozik novdsiarini esladi — M. Ismoiliy, Fargona

Sarvi xola qizining ixtiyori oʻzidaligini, hozirgi zamonlar boshqaligini, u aytgan tollar kesilib ketganligini qayta-qayta takrorlab, jagʻi ogʻri- — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Kechagina tol bargak oʻynab, Tom boshida erkin yurganding — Yu. Hamdam

Toʻliq maqola →
tolmoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Toliqmoq 1.

Belim tolib ketdi. Qoʻlim tolib, chamadonni tashlab yuborayozdim. Kitob oʻqiyverib, koʻzim tolib ketdi.

Razzoqning ishi yana koʻpaydi. Umurzoq ota esa uning yoʻlini poylayverib toldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Bektemir goʻdakni yerga qoʻyib, tolgan bilagini uqaladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Ularga qaray-qaray, Bashirjonning boʻyni tolib ketdi. — N. Aminov, Suvarak

2. Ayrim soʻzlar bilan birikib, shu soʻzdan anglashilgan narsaga berilmoq, u bilan band boʻlmoq maʼnosini bildiradi.

Xayolga tolmoq. Oʻyga tolmoq.

Sultonali mirzo Gulshanning oʻrdaga ketganligini eshitib, sillasi quridi, bir necha vaqt fikrga tolib qoldi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Toʻliq maqola →
Toʻldirish

Kvant elektronika asboblarida aktiv muhitni qoʻzgʻatish jarayoni. Natijada muhitning termodinamik muvozanati buziladi va u energiya sathlarining egallanganlik inversiyasi holatiga oʻtadi.ruschaнакачка, В приборах квантовой электроники процесс возбуждения активной среды в результате которого нарушается состояние термодинамического равновесия среды и она переводится в состояние с инверсией населенностей уровней энергии.inglizchapumping

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 172 →

Ertaklar

43 ta
Aqlli qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Boyning oʻgʻli
Xalq ogʻzaki ijodi

Boyning erka oʻgʻli otasidan qolgan mol-mulkni isrof qilib, doʻstlarining soxta maqtovlariga uchadi. Oxir-oqibat, u otasining vasiyatiga amal qilib, kutilmagan

Hammasini koʻrish · 43 →

Sheva materiallari

5 ta
dam
Fargʻona viloyati · dam

Ichiga havo toʻldirib, soʻng uni oʻchoqqa yuborib, oʻtni puflash maqsadida meshi yoki charmdan yasab, oʻchoqning orqa tomoniga oʻrnatilgan asbob.

dam bosish
Fargʻona viloyati · dam bosish

Damni bosib (ochib-berkitib), ichiga havo toʻldirish va oʻtni puflash ishi.

sovotxona
Fargʻona viloyati · sovotxona

Kumush buyum yuziga sovot toʻldirish uchun oʻyilgan naqsh yoki yozuv oʻyiqlari

säŋgap
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chuqur

teri junini tushirish uchun qilingan, suv toʻldirilgan chuqur

taganak
Fargʻona viloyati · qolip

Rixtagarlikda tunukadan yasalib, ichini asal aralashgan shirqum bilan shuvab toʻldirilgan qolip