Қидирув

от кам қўлл. айн. Чизимча.

Оппоққина юзи тухумдай йилтираган кўйлаги устидан ипак тизимча билан белини боғлаган киши гапни кесди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

кўчма Тиз чўкмоқ 1) тиззаларини букиб, оёқлари устига ўтирмоқ; чўк тушмоқ; чўккаламоқ. . Мирмуҳсин, Меъмор; 3) киши измига юрмоқ, иродасига бўйсунмоқ

Ёрмат кириб, эшикни ёпди. Қизининг олдига тиз чўкиб, юзига тикилди, пешонасидан аста силади — Ойбек, Танланган асарлар; 2) гавдани шундай тутган ҳолда илтижо-илтимос билан ёлвормоқ

Лекин ундаги шуҳратпарастлик, тама олдида подшоҳларга тиз чўкишдан ҳам, ўзгалар манфаатини босиб-янчиб ўтишдан ҳам қайтмаслигини кўпчилик биларди

Ана шу Сурхон жилови ҳам жасоратли халқимиз измида, у қанчалик пишқирмасин, ўкирмасин, бари бир, инсон олдида тиз чўкади — "Узбекистан қўриқлари"

от 1. Ип, сим ва шу кабиларга терилган нарса; шода.

Бир тизим марварид. Бир тизим маржон. Бир тизим помидор қоқи. Бир тизим қалампир.

Биз ишни чўзмаслик учун ҳар қувурни алоҳида эмас, икки-учтасини бир тизим қилиб бураб олар эдик. — П. Қодиров, Эрк

2. Бир соҳа, муассаса ва шу кабиларга оид ёʻналиш, иш-фаолият кабилар мажмуи.

Банк тизими. Халқ таълими тизими. Хавфсизлик тизими.

Меҳнат вазирлиги тизимида ишлаётганингизга ҳам анча бўлибди. Тизим ва унинг жойлардаги бўлимларида хо-тин-қизларнинг фаолияти қандай? — Тизимимизда ишлаётган хотин-қизларнинг олиб бораётган ишлари яхши. — Меҳнат

Мамлакатимизнинг ташқи иқтисодий муносабатларида муҳим ўрин эгаллаган ташқи савдо тизимидаги туб ўзгаришлар суст амалга оширилмоқда. — Фан ва турмуш

3. Ўзаро боғлиқ ва узвий тартибда бўлган нарса, ҳодисалар бирлиги, мажмуи.

Барча бўғиндаги давлат идоралари фаолиятининг ҳуқуқий асоси бўлиб хизмат қиладиган қонунлар тизимини барпо этиш лозим. — Газетадан

4. Ўзаро боғлиқ қисмлардан ташкил топтан тузилма, ижтимоий, сиёсий ва бошқалар жиҳатдан тузилиш шакли.

Улар, бизга маълум сабабларга кўра, Марказ деб аталувчи эски тизимдан ниҳоятда безиллаб қолишган. — Газетадан

Жумҳуриятларда бугун мутлақо бир-бирига ўхшамайдиган турли хил ижтимоий-сиёсий тизимлар вужудга келмоқда. — Газетадан

5. Бирор иш-фаолиятни ташкил этиш, амалга оширишнинг шакл ва тартиб-қоидалари мажмуи.

Баҳолашнинг рейтинг тизимига ўтилди. — Маърифат

меҳнат унум-дорлигини таъминловчи омилларнинг мунтазам тизимини яратиш тарафдоримиз. — Газетадан

ўзбекчатизилмоқрусчаставить в рядинглизчаbe gathered

Tizilmiš tetir teg učar yelgürär Tizilmish tuya karvonidek uchar, qanot qoqar – Летят подобно выстроившимся в цепочку верблюдам, порхают – They fly like a chain camel, flutter

от 1. Бирин-кетин ёки ёнма-ён жойлашган; қатор.

Очил Зарафшон тизма тоғи этагида, чорвадор ва боғдор қишлоқда ўсган. — П. Қодиров, Уч илдиз

Уйлар икки қаватли бўлиб, трассадан анча юқори, тизма қум адирлар устида саф тортганлар. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

2. Характери, табиати, муносабати ва шу кабиларга кўра бир-бирига боғлиқ бўлган, кетма-кет ёки ёнма-ён содир бўладиган воқеа ва ҳодисалар тизилмаси мажмуи; тизим.

Асар-да иштирок этувчи қаҳрамонларнинг характерини, уларнинг ўзаро муносабатларини очиб берадиган, бир-бирига боғланган воқеалар тизмаси асарнинг сюжети дейилади. — Адабиёт хрестоматияси

Биз Жиззах насос стансиялари тизмаси қурилаётган бошқа участкаларга ёʻл олдик. — Ўзбекистон қўриқлари

от 1. анат. Оёқнинг букиладиган, боддир билан сон қўшиладиган жойи.

Ҳаёт келинчакларча, бир оёғини йиғиштириб, иккинчи оёғини тиззасидан букиб ўтирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Мана, маст ҳолда Тожибой тўппа-тўғри Гулсумнинг эшигига келди-да, занжири илинмаган эшикни тизза билан бир итариб, тўғри ичкарига кирди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Иштон, шим ва шу кабилар кийимларнинг тизни қоплаб турадиган, тиззага тўғри келадиган қисми.

Иштони ёʻқ тиззаси йиртиққа кулар. — Мақол

Тиззалари титилиб кетган эски тиринка шимининг почаларидан сув сирқиб оқар чит кўйлаги шалаббо бўлиб, бадан-баданларига ёпишиб қолган эди. — Н. Фозилов, Дийдор

Ҳа, мулла Ғулом, тиззаларингиз тупроқ, намозни ерда ўқидингизми? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Оёқнинг тиздан думбагача бўлган қис-ми (ўтирган ҳолатда).

Ёʻлчи ўтиргач, Шокир отанинг етим набираларини тиззасига олиб, ўпиб, узумдан икки бошини уларнинг қўлига тутқазди. — Ойбек, Танланган асарлар

Зулфиқор устодга яқин ўтириб, қўйнидан кенг ва қалингина дафтарни олиб, тиззасига қўйди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Саодатхоннинг игна ушлаган қўллари беихтиёр тиззаси устига тушди. — С. Зуннунова, Янги директор