Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«танча» бўйича 149 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

108 та
тан

от 1. Одам гавдасининг кўкрак қафаси ва қорин бўшлиғидан иборат қисми: тана.

Бир куни унинг бошини танидан жудо қилсалар ажаб эмас — Мирмуҳсин, Меъмор

Киши танидаги аъзоларнинг ҳам қулоғи бор: ўзининг бардамлигини эшитган аъзолар яна соғ туриб, хизматни бажараверади. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Кишининг бутун борлиги, вужуд.

Соғ танда соғ ақл. — Мақол

Тани соғлиқ — туман бойлик. — Мақол

— Худоё тавба денг, жон бошқа, тан бошқа, — деди домла. — П. Турсун, Ўқитувчи

Аноргулнинг қўлидаги дутор Ўртоқлар куйини танларга ларза бериб тарона қилди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ахир тут фақат қорин тўйдирадиган таом бўлмасдан, киши танига дори-дармон ҳамдир. — Н. Сафаров, Оловли излар

3. Тана, вужуднинг сирт қисми; бадан.

Гард юқмасин танингга, Лой тегмасин бағрингга. — Қ. Муҳаммадий

Бу гапни эшитиб, Элмуроднинг тани жимирлаб кетди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Йигит унинг оқ мармардек яланғоч танига боқмай, ерга қаради. — Мирмуҳсин, Ёʻқолган жавоҳир

4. Ўлик тана; жасад.

Солдат тани, қўшни взводдан шекилли. Снайпернинг ўқи калласига тегибди, қора қонга бўялиб ётибди шўрлик. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

Мазлумларнинг танидан Курган саройлар Ғамда ўтди халқ умри Кўп йиллар, ойлар. — Ғайратий

5. Шахс билдирувчи сўзлар ёки эгалик шаклидаги сўз билан қўлланиб, тегишлилик, улуш каби маъноларни билдиради.

Ҳар ким ўз танини олди. Харажатнинг ярми менинг таним. Мен ҳам тўртдан бир тан.

— Бўпти, Даврон, зиёфат менга тан, — дедим. — Ҳаммасини ўзим пишираман. — П. Қодиров, Қадрим

6. Дастлабки баҳо, таннарх; дастлабки маблағ, сармоя.

Танидан юз сўм камига сотмоқ. Еб-ичиб, танини қилмоқ.

Муҳаммадражаб саккиз минг сўмни ойига ўн уч процент фойда бериш шарти билан олиб, икки ойдан бери на фойдасини беради, на танини. — А. Қаҳҳор, Сароб

7. Томон, ён.

Ким зўр бўлса, жазосини бераман, Камбағал Назарнинг тани бўламан. — Ф. Ёʻлдош, Маматкарим полвон

  • Бир жон, бир тан бўлмоқ
  • Тан бермоқ 1. Ишонч ҳосил қилмоқ. Илгари мен, очиғи, буларнинг қўлидан шунчалик иш келишига инонмаган эдим, энди тан бериб қўйдим. — Ҳ. Назир, Маёқ сариунинг билмаган нарсаси ёʻқлигига ҳамма тан бериб улгурган эди. — А. Мухтор, Туғилиш;Ўктам кўзларини қисиб, бошини тебратиб, қовунни мақтади: — Дидингизга тан бердим. — Ойбек, Олтин водийдан шабадаларАжойиб шаҳар Бокуни бунёд этган халққа ва унинг истеъдодига тан бердик. — Н. Сафаров, Оловли излар
  • Тан олмоқ 1. Бўйнига олмоқ, иқрор бўлмоқ. Ўз хатоларини тан олмоқ.Адолат ҳар куни кечқурун Усмонжонни кўриш орзусида уйига ошиқар, уни соғинар, лекин буни тан олишга ўзидан-ўзи уяларди. — С. Зуннунова, Гулхан;Зарифа унча-мунча йигитни тан олиб яқинлашишга шошилмасди. — С. Кароматов, Олтин қумРаисни тан олмай қўйишларига ҳам сал қолди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
  • Танини бағишламоқ Тегишга, никоҳига ўтишга рози бўлмоқ. Унинг никоҳига танини бағишлаган одам киради Мен эмас. — К. Яшин, ҲамзаБормай туриб бағишласин танини, Сўнгра кўрсин хотин меҳрибонини. — Гулшанбоғ
  • Тақдирга тан бермоқ Қисматидаги бирор нарсага, ҳолатга рози бўлмоқ, кўнмоқ. Яраш полвон кекса момоларнинг тилига кириб, хотинини туркона муолажа қилдирди. Фойда чиқмади. Кейин эр-хотин тақдирга тан бердилар. — С. Сиёев, Отлиқ аёл
Тўлиқ мақола →
тана

от 1. Тан 1 — 4.

Эрта кўклам бўлгани учун, баҳор қуёши таналарга ёғдай ёқади. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Бир қилич зарби билан бошини танасидан жудо қилди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Шундан кейин бир оз танаси яйраб, таранг тортилган асаблари бўшашиб, Хайрият! деб қўйди. — К. Яшин, Ҳамза

Чопиб бордим қошига, Сулайиб ётар танаси, Олти газ нари жойда Вафодорим калласи. — Ойсулув

2. Жониворларнинг жисми, жуссаси.

Илоннинг қандай сув ичишини камдан-кам кўриш мумкин. У танасини гоҳ шишириб, гоҳ пучайтириб, оғир нафас оларди. — Фан ва турмуш

3. Дарахтнинг, ўсимликнинг таг, поя қисми.

Ҳовузнинг тўрт томонида ёʻғон-ёʻғон қайрағочлар, таналари қулочга сиғмайди. — Ж. Шарипов, Хоразм

4. Турли асбоб, машина ва шу кабиларнинг бўлакларини тутиб турувчи қисми.

Краннинг танаси.

  • Танангга ўйлаб кўр (ёки қара) Яхшилаб ўйлаб, муҳокама, мулоҳаза қилиб кўр. Жаҳлимдан тушганимдан кейин шундай танамга ўйлаб қарасам, бечора ўртоғимдан унчалик қаттиқ гина қилишнинг ҳожати ёʻқ экан. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
Тўлиқ мақола →
танг

сфт. 1. Оралиғи, эни, ҳажми етарлича катта бўлмаган; тор, чоғ.

Танг ёʻлак.

Тошни тошларга уриб, Тарқатиб қўрқинч оҳанг, Ёʻли унинг поёнсиз, Гўё саҳро кўкси танг. — Ғайратий

Вақт танг, далада иш тиғиз. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Қутулиш, ҳал қилиш ёки иложи, давосини топиш жуда қийин бўлган, ғоят оғир, мушкул, ночор.

Танг аҳвол. Танг вазият. Беморнинг аҳволи танг.

Уканг Қурбон оқсоқол тегирмонида ишлаб туради. Рўзғордан бир қадар сиқилишган. У ёғини суриштирсанг, қишлоқда ҳамманинг рўзғори танг. — Ойбек, Танланган асарлар

Ишнинг энг танг жойи — қум билан шағалнинг етишмаслигида. — А. Мухтор, Туғилиш

Ҳаёт-мамот урушининг танг дақиқаларида Эргаш меҳри-бон онасининг гапларини эслади. — Н. Сафаров, Оловли излар

  • Танг қолмоқ (ёки қотмоқ) Ҳайратда қолмоқ. Зулайҳонинг осойишта юзига қараб танг қолдим. У хатарли одам билан гаплашиб юрганини бутунлай сезмаётганга ўхшарди. — П. Қодиров, ҚадримҲар қалай, уйғотай, деди яна она ва ўғлининг бошига эгилди, эгилди-ю, танг қотди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Тўлиқ мақола →
танк

от 1. Зирҳланган, тўп ва пулемётлар билан қуролланган, ҳар қандай ёʻлда ҳам юра оладиган гусеницали ҳарбий машина.

Оғир танк. Енгил танк. Танк дивизияси.

Бу ёққа [қишлоққа] мадад учун юборилган немис танкларининг ёʻлини бизнинг танкларимиз тўсган, сойликда танклар жанги бўлмоқда эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. Суюқликларни сақлаш ва ташиш учун мўлжалланган, махсус жиҳозланган катта идиш.

Тўлиқ мақола →
танда

от 1. Мато тўқиш учун узунасига, бўйлама тортилган ип, ўриш.

Тандаси ҳам, арқоғи ҳам соф ипакдан тайёрланган атлас.

Этаги олисларга чўзилиб кетган чўл тўқувчи дастгоҳидаги тандага, янги обод бўлган жойлар эса шу танданинг аста-секин тўқилиб келаётган сергул матосига ўхшарди. — С. Аҳмад, Чўл бургути

2. Ўриш иплари каби тортилган нур, тола ва шу кабилар ҳақида.

Қуёш ҳам шошқалоқ бўлиб қолди — тандасини дарров йиғиштириб олди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

  • Танда қўймоқ 1. Мато тўқиш учун унинг ўришини тартиби билан тортиб чиқмоқ; Иноят оқсоқол Марғилон билан Чортерак орасига танда қўйиб қолган. — С. Аҳмад, УфқМенам шунисига доғман-да, ука. Кейинги вақтларда Турди ғилай идорага танда қўйган. — А. Кўчимов, Ҳалқа
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 108 →

Таърифлар ичида

7 та
ғижилламоқ

ғижилла с. т. Ғижирламоқ. Ғижиллайдиган каравот. [Давлатёр] Билинар-билинмас ҳуштак чалди. Гўё унинг ҳуштагига дарвозанинг бир қаноти сезилар-сезилмас ғижиллабг

қаватламоқ

қаватла Қават-қават қилиб термоқ, тахламоқ ёки букмоқ. Кўрпани қаватламоқ. Чалпакни қаватламоқ. Газеталарни қаватлаб тахламоқ. Арабхон бегим шоҳи-атлас кўрпачаларда

бозилламоқ

бозилла Боз-боз, виз-виз овоз чиқармоқ, визилламоқ. кўчма Жуда ҳам қизимоқ, исимоқ. Бозиллаган танча жонига ором берди. Мирмуҳсин, Умид Печкага олов ёқди. Хона ичи

оқшом

оқшом Қуёш ботиши билан тун бошланиши ўртасидаги ғира-шира ёруғ пайт. Қуёш ботган, лекин кун ҳали ёруғ, ҳар ёққа оқшом сукунати чўзилган. Ойбек, Танлан

сандал

сандал Ўрта Осиё, Яқин Шарқ мамлакатлари ва Японияда маълум бир жойни иситиш учун мўлжалланган манқал; хонанинг ўртасига ёки чеккароқ ерига чор-бурчак чуқ

сандал

сандал Ўрта Осиё, Яқин Шарқ мамлакатлари ва Японияда маълум бир жойни иситиш учун мўлжалланган манқал; хонанинг ўртасига ёки чеккароқ ерига чор-бурчак чуқ

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Эртаклар

29 та
Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Бадалқорачи
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасининг олтин тойини ўғирлаб кетаётган сирли махлуқни топишга уринади. Кенжа ўғил Бадалқорачи бу сирни очиб, бир қанча қизларни девлар зу

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Чўлоқ бўри
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-уканинг саргузаштлари ҳақидаги бу эртакда кенжа ўғилнинг жасорати ва меҳрибонлиги чўлоқ бўрининг ёрдами билан синовлардан ўтади. У отаси буюрга

Ҳаммасини кўриш · 29 →

Шева материаллари

5 та
бозилламоқ
Тошкент шаҳри · ланғилламоқ

танча оловининг ланғиллаб чўғ бўлиб туриши

оттанчаболғи
Наманган вилояти · ўртанча болға

Заргарликда узук ва билагузукнинг хомини уриб текислайдиган ўртача катталикдаги болға

танча
Қорақалпоғистон Республикаси · тандир

кичик тандир, ўчоқ