Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«сойли» бўйича 90 та натижа

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар Шевалар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Франсузча Туркча
Тилга
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Арабча Қозоқча Туркманча Туркча

Луғат мақолалари

81 та
сой
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Икки адир ёки тоғ оралиғидаги, кўпинча оқар сувлар ҳаракати ва бошқалар натижасида ҳосил бўлган пастлик жой, сув ёʻли, водий.

Бой бойга боқар, сув сойга оқар. — Мақол

Ҳозир кўклам кунлари: қирлар, сойлар кўк-қизил пушти, гўлос ва тағин аллақанча рангли чечаклар билан устларини бежаб, ошиқларга янги ҳаёт, янги умид бердилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Шундай водийда, пастликда доимий ёки мавсумий оқадиган кичик дарё, ариқ, ирмоқ.

Сой суви. Сойда чўмилмоқ. Сойдан кечиб ўтмоқ.

Чой тўкилиб, сой бўлмас, юлдуз йиғилиб, ой бўлмас. — Мақол

У бомдодни адо этгач, харсанг тошлар оралаб шарқираб оқаётган сой бўйига тушиб, табиатнинг мислсиз жамолини томоша қилди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. махс. Милтиқ стволи ичидаги бурама ариқча.

Тўлиқ мақола →
сойлик
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Ер юзасининг ботиқ жойи, пастлик, водий, сой.

Сойликлардан чўққига қадар Сўқмоқ ёʻллар узоқ чўзилмиш. — Х. Салоҳ

Козим сойликка тушиб, яна юқорига ўрмалади. — Э. Усмонов, Ёлқин

Тўлиқ мақола →
соя
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Дуккаклилар оиласига мансуб, ловияга ўхшаш бир йиллик ўсимлик ва унинг озиқ-овқат саноатида кенг қўлланадиган дони.

Соя унидан сут, творог, қандолат маҳсулотлари тайёрлашда фойдаланилади. — Ўзме

  • Соя солмоқ (ёки ташламоқ) 1. Соя бермоқ, соя ҳосил қилмоқ, соя қилиб турмоқ. Шипга осиғлиқ қирқинчи чироқнинг қалпоғи уй деворларининг тепа ёғига чўзиқ соя солган. — Ҳ. Ғулом, МашъалУ [Азиза] қуюқ соя таш-лаган дарахт остига ўтириб, хаёлга толди. — Ёшлик— Кумуш менга тик қаролмас, юзларига хижолат соя солган эди, — деди Камолиддин. — Т. Жалолов, Олтин қафас
  • Соя қайтди Кун ярмидан оғди, кечга қараб кетди. Кечки пайт, соя қайтганда, Анзират хола унга [Сидиқжонга] даричанинг олдидаги супага жой қилиб берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Офтобни сояга етказмай (ёки келтирмай) Бир зум ҳам кечиктирмай, дарҳол. [Холмат:] Тасаддуғингиз кетай. Дўпписини олиб кел, десангиз, ахир биз жаллод кимнинг ажази еца, пойқадамингизда офтобни сояга етказмай, бошини кесиб келтирамиз-да! — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Сояда қолдирмоқ Ўз устунлиги билан кимсани панада, орқада қолдирмоқ. Йиллар ўтган сари Исломхоннинг таърифи кўп усталарни сояда қолдириб кетди. — М. Исмоилий, Одамийлик қиссаси
  • Сояда қолмоқ Панада қолмоқ, кўзга кўринмай, четда қолиб кетмоқ. Жўра полвон бригадасига андижонлик полвонларни танлаб олган эди, аммо биронтаси Азизхонга етолмас, унинг соясида қолиб кетарди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Сояси юпқа 1. Нозик, нимжон, заиф; [Гулчеҳра:] Келин-пошшанинг сояси жуда юпқа, тил теккизманглар унга. — Ойбек, Улуғ ёʻл
  • Соясига кўрпача солмоқ (ёки салом бермоқ) 1. Жуда ҳам ҳурмат қилмоқ, ҳурматини жойига келтирмоқ. — Қўрқдингизми? — дейди Абдужалил тегирмончи ўз даъвосига асос солиб, — қишлоқ халқи бизнинг соямизга салом беради. — А. Қодирий, Обид кетмонУ [Яхшибоев] келди нима-ю келмади нима, боғ қилмоқчи бўлса, ана, мендан бошқа мингта боғбон бор, соясига кўрпача соладиган шогирдлари кўп, майли, ўшалар экиб, ўшалар кўкартириб бера қолсин. — М. М. Дўст, Лолазор
  • Ўз соясидан қўрқмоқ (ёки чўчимоқ, ҳадиксирамоқ, ҳуркмоқ) Ҳар нарсадан қўрқмоқ, жуда ҳам қўрқоқ бўлмоқ. Қўрқоқ от соясидан ҳуркар. — МақолЯхши эмас, Фармонқул ака, нега қуёнга ўхшаб ўз соянгиздан ҳадиксирайдиган бўлиб қолдингиз? — С. Маҳкамов, Шогирд
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 81 →

Таърифлар ичида

1 та

Эртаклар

3 та
Баҳром ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Икки қарға
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда иккита дангаса қарғанинг текин овқат топиш учун ҳийла ишлатгани ҳақида ҳикоя қилинади. Улар бошқа қушнинг инига кириб, ўзларини унинг болалар

Қорасоч пари
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз Қорасоч пари ўзининг ақл-заковати ва сеҳрли қобилиятлари билан мамлакатни бошқаради. Унинг донолиги ва адолати туфайли мамлакат обод бўлади, аммо

Шева материаллари

5 та
ғоргил
Сурхондарё вилояти · катта сойлик

Сел суви оқадиган катта сойлик

сойлақ
Андижон вилояти · сойлиқ

курак тишлари кўриниб турадиган