Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«soʻy» boʻyicha 123 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

25 ta
soy

ot 1. Ikki adir yoki togʻ oraligʻidagi, koʻpincha oqar suvlar harakati va boshqalar natijasida hosil boʻlgan pastlik joy, suv yoʻli, vodiy.

Boy boyga boqar, suv soyga oqar. — Maqol

Hozir koʻklam kunlari: qirlar, soylar koʻk-qizil pushti, goʻlos va tagʻin allaqancha rangli chechaklar bilan ustlarini bejab, oshiqlarga yangi hayot, yangi umid berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Shunday vodiyda, pastlikda doimiy yoki mavsumiy oqadigan kichik daryo, ariq, irmoq.

Soy suvi. Soyda choʻmilmoq. Soydan kechib oʻtmoq.

Choy toʻkilib, soy boʻlmas, yulduz yigʻilib, oy boʻlmas. — Maqol

U bomdodni ado etgach, xarsang toshlar oralab sharqirab oqayotgan soy boʻyiga tushib, tabiatning mislsiz jamolini tomosha qildi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Miltiq stvoli ichidagi burama ariqcha.

Toʻliq maqola →
soʻymoq

fl. 1. Boʻgʻziga tigʻ tortib oʻldirmoq, boʻgʻizlamoq.

Qoʻy soʻymoq.

Tovuq soʻymoq. Chumchuq soʻysa ham, qassob soʻysin. — Maqol

Latifjon: Xoʻp boʻladi, dodxoh Boʻrdoqini soʻyishga qassobni chaqiraymi? — Hamza, Tanlangan asarlar

[Hoji:] Qudalaringni nima bilan kutishni boʻlsa, oʻzing bilasan: tuya soʻyib charlaganingda ham, kelmaydirgan kishilar! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Kesmoq, boʻlaklamoq, kesib-kesib qoʻymoq. (asosan, qovun, tarvuz, anor va shu kabilar haqida).

Qovun soʻymoq.

Kamoliddin maxdum nonni ushatib, patnusdagi anorni oldi-yu, avaylab soʻya boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Roʻzi polvon handalakni epchillik bilan soʻyib, mehmonlarning oldiga qoʻydi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Pichoqsiz (yoki tigʻsiz) soʻymoq Qattiq alam yetkazmoq, azob bermoq. Insofsizlar, meni tigʻsiz soʻydilaring. — Sharq yulduzi
  • Oʻtmas pichoq bilan soʻymoq
Toʻliq maqola →
soya

ot Dukkaklilar oilasiga mansub, loviyaga oʻxshash bir yillik oʻsimlik va uning oziq-ovqat sanoatida keng qoʻllanadigan doni.

Soya unidan sut, tvorog, qandolat mahsulotlari tayyorlashda foydalaniladi. — OʻzME

  • Soya solmoq (yoki tashlamoq) 1. Soya bermoq, soya hosil qilmoq, soya qilib turmoq. Shipga osigʻliq qirqinchi chiroqning qalpogʻi uy devorlarining tepa yogʻiga choʻziq soya solgan. — H. Gʻulom, MashʼalU [Aziza] quyuq soya tash-lagan daraxt ostiga oʻtirib, xayolga toldi. — Yoshlik— Kumush menga tik qarolmas, yuzlariga xijolat soya solgan edi, — dedi Kamoliddin. — T. Jalolov, Oltin qafas
  • Soya qaytdi Kun yarmidan ogʻdi, kechga qarab ketdi. Kechki payt, soya qaytganda, Anzirat xola unga [Sidiqjonga] darichaning oldidagi supaga joy qilib berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Oftobni soyaga yetkazmay (yoki keltirmay) Bir zum ham kechiktirmay, darhol. [Xolmat:] Tasaddugʻingiz ketay. Doʻppisini olib kel, desangiz, axir biz jallod kimning ajazi yetsa, poyqadamingizda oftobni soyaga yetkazmay, boshini kesib keltiramiz-da! — Hamza, Boy ila xizmatchi
  • Soyada qoldirmoq Oʻz ustunligi bilan kimsani panada, orqada qoldirmoq. Yillar oʻtgan sari Islomxonning taʼrifi koʻp ustalarni soyada qoldirib ketdi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qissasi
  • Soyada qolmoq Panada qolmoq, koʻzga koʻrinmay, chetda qolib ketmoq. Joʻra polvon brigadasiga andijonlik polvonlarni tanlab olgan edi, ammo birontasi Azizxonga yetolmas, uning soyasida qolib ketardi. — S. Ahmad, Ufq
  • Soyasi yupqa 1. Nozik, nimjon, zaif; [Gulchehra:] Kelin-poshshaning soyasi juda yupqa, til tekkizmanglar unga. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
  • Soyasiga koʻrpacha solmoq (yoki salom bermoq) 1. Juda ham hurmat qilmoq, hurmatini joyiga keltirmoq. — Qoʻrqdingizmi? — deydi Abdujalil tegirmonchi oʻz daʼvosiga asos solib, — qishloq xalqi bizning soyamizga salom beradi. — A. Qodiriy, Obid ketmonU [Yaxshiboyev] keldi nima-yu kelmadi nima, bogʻ qilmoqchi boʻlsa, ana, mendan boshqa mingta bogʻbon bor, soyasiga koʻrpacha soladigan shogirdlari koʻp, mayli, oʻshalar ekib, oʻshalar koʻkartirib bera qolsin. — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Oʻz soyasidan qoʻrqmoq (yoki choʻchimoq, hadiksiramoq, hurkmoq) Har narsadan qoʻrqmoq, juda ham qoʻrqoq boʻlmoq. Qoʻrqoq ot soyasidan hurkar. — MaqolYaxshi emas, Farmonqul aka, nega quyonga oʻxshab oʻz soyangizdan hadiksiraydigan boʻlib qoldingiz? — S. Mahkamov, Shogird
Toʻliq maqola →
soyuz

ot Ijtimoiy birlashma, uyushma; jamoat tashkiloti.

Mening asarimni yuksak mukofotga tavsiya etgan Oʻzbekiston yozuvchilar soyuziga, Toshkent davlat universitetining filologiya fakulteti studentlariga, asarga katta baho bergan hamkasblarimga chuqur minnatdorchilik bildiraman. — A. Qahhor, Asarlar

Toʻliq maqola →
soyaki

ot 1. Xoʻraki va vinobop uzum navi.

Bir bosh soyaki.

2. Shu uzumdan solingan vino.

Bizda aso-san uzumning saperavi, soyaki, oq muskat kabi vino sortlari, mayizbop qora kishmish navlari oʻstiriladi. — M. Mirzaahmedov, Gulistonliklar boʻstonida

3. Shu uzumdan quritilgan mayiz.

Ahmadxon uchun mahramlar, Taxsimchaga sop keldi, Soyaki, mayda mayiz. — Gulshanbogʻ

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 25 →

Taʼriflar ichida

1 ta
yasamoq

yasa Ish-faoliyat, oʻyin va shu kabilarga oid narsa (qurol, buyum kabilar) tayyorlamoq, ishlamoq. Hushtak yasamoq. Arava yasamoq. Dutor yasamoq. Tandir yasamoq. Ket-mon y

Ertaklar

80 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bale, bale, bale
Xalq ogʻzaki ijodi

Chol bilan kampirning katta tarvuz yetishtirishi va uni podshohga sovgʻa qilishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, cholning topqirligi va adolat talabi markazi

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Bir kosa zahar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol bilan kampirning yovvoyilashgan mushugi ularning joniga tegadi. Mushuk chakalakzorda tulki bilan doʻstlashib, birgalikda quyonni aldamoqchi boʻlishadi.

Hammasini koʻrish · 80 →

Sheva materiallari

17 ta
ayaqlashmaq I
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · boʻlishib olmoq

soʻyilgan mol goʻshtini teng miqdorda bir nechta boʻlak (uyum) qilib, choʻp bilan qur'a tashlab, boʻlishib olmoq; soʻyilgan mol goʻshtining haqini naqd pul toʻl

bixlä-
Qashqadaryo viloyati · soʻymoq

soʻymoq (jargon)

butaq
Qashqadaryo viloyati · terisini shilib olish usuli

soʻyilgan takaning boshi va oyoqlarini kesib tashlab, puflab, terisining shilib olinishi

däŋŋänä
Surxondaryo viloyati · dängana

mol soʻyib oʻzaro boʻlib olish

gözäl silkmä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bir yoshligida soʻyilgan, oq rangli qoʻy terisi
jalaqqïzartar
Surxondaryo viloyati · qon chiqarish odati

toʻydan oldin qoʻy soʻyib qon chiqarish

Hammasini koʻrish · 17 →