Qidiruv

fl. 1. Lablarga qoʻyib yoki lab orasiga olib, siqib ichga tortmoq.

Anorning suvini soʻrmoq. Javzo kirmay, rovoch suvini soʻr. — Maqol

2. Shu yoʻsinda ovqatlanmoq, emmoq (bola haqida).

Ona koʻkragini soʻrib yotmoq.

3. Damiga tortib olmoq. Nasos suvni soʻrib oladi.

4. Umuman, tortib olmoq.

Kuz oftobi ertalabdan oqshomgi yomgʻir zahrini soʻra boshladi. — Y. Shamsharov, Kumush piyola

Tepaga koʻtarilgan quyosh oʻtli tili bilan yer bagʻridagi barcha namni soʻrib olardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

5. Tirik organizmlarning suvini, shirasini, qonini maxsus aʼzolari yordamida tortib ichmoq (hasharotlar, qush va hayvonlar haqida).

Kapalak gul suvini soʻradi. Zuluk qon soʻradi.

Yosh oʻrgimchaklar onasining har tomonidan qon suyuqligini soʻraveradi. — Fan va turmush

6. Ogʻizga olib va tupuk bilan hoʻllab, selini til va tanglay harakati bilan asta-sekin ichga yutmoq; shimmoq.

Konfet soʻrmoq.

— Biz dehqon odammiz, Saidqul, — dedi u. — Siz u — ayollar bilan koʻp gaplashib, oz tanovul qilib, keyin gazagiga qand soʻradigan. — M. M. Doʻst, Lolazor

7. koʻchma Zoʻrlik yoki aldov bilan birovning kuchidan, mehnatidan, boyligidan foydalanmoq; ekspluatatsiya qilmoq.

[Zuhra:] Sigirning qulogʻiga tushgan kanaday erni soʻrib yotish ham yaxshi kasb! — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

8. Chekmoq, tortmoq.

Chilim soʻrmoq.

Bektemir maxorka oʻrab, jimgina soʻra boshladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

ot Qarchigʻaylar oilasiga mansub yirtqich qush; sariqsor.

Sorlarning ikki turi Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqining Qizil kitobiga kiritilgan. — OʻzME

Qor betiga chiqsa, darhol tulki-yu sor qushlarga yem boʻladigan koʻrsichqonlar [kabel] simlarni yemirib tashlagan ekan. — Sh. Xolmirzayev, Saylanma

fl. 1. Maʼlumot olish, bilish uchun savol bilan murojaat qilmoq; savol, soʻroq bermoq.

Manzilni soʻramoq. Voqeaning tafsilotini soʻramoq. Soʻraganning aybi yoʻq. — Maqol

Koʻp yurgandan soʻrama, koʻp koʻrgandan soʻra. — Maqol

Kuyganyor koʻprigi oldiga kelganda, shofyor tormoz berib, qoʻy yetaklagan kishidan yettinchi uchastka qay tarafdaligini soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

Azizxonning oʻsha taraflarga borgisi keldi. Shoshib soʻradi: — Armiyaga odam olishadimi? — S. Ahmad, Ufq

2. Kimsani chaqirmoq yoki chaqirilishini iltimos qilmoq.

— Allo, kimni soʻrayapsiz? — Ahmedovni soʻrayapman.

3. Bilimini tekshirmoq, imtihon qilmoq.

Jning kattasini koʻrsatib bermadingiz, ertaga domla soʻraydigan edilar. Qanaqa yoziladi? — A. Qahhor, Sanʼatkor

Qoʻying, xola, alaxsitmang, darslarini qilsinlar Bitta-yarimta odam darsdan soʻrab qolsa Hech kim soʻramasa ham, Oʻrmonjon akam soʻraydilar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Fikrlashib, maslahatini yoki ruxsatini olmoq.

[Qutidor] Xotini va qizidan soʻrab oʻtirmay, bir kun doʻkonidan erkak sovchilar bilan bitishib ham keldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yanagi yilga yer ekuv-siz qolsa, kolxoz hech kimdan soʻrab ham oʻtirmasdan, qoʻsh solib yuboradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Biror iltimos yoki talab bilan murojaat etmoq; iltimos yoki talab qilmoq.

Izn soʻramoq. Uzr soʻramoq. Qarz soʻramoq. Nomarddan yordam soʻrama, yuzingga soladi. — Maqol

Boy qoʻshningdan soʻraguncha, Yoʻq uyingni axtar. — Maqol

Azizxon joy izlab alanglab turarkan, yuqorida oʻtirgan Belyavskiy uni imlab, yuqoriga chiqishini soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

[Muhsina] Savol soʻralgan-da ham, javob bermaydi, eriga moʻltirab qaraydi — izn soʻraydi. — M. M. Doʻst, Lolazor

Bashirjon oʻzining mushkul ahvoli toʻgʻrisi-da maslahat soʻramoqchi edi, boʻlmadi. Koʻrdiki, akaxonning ahvoli unikidan ham ogʻir. — N. Aminov, Qahqaha

6. Ruxsat, ijozat yoki rozilik olmoq.

Eshik ochiq boʻlsa ham, soʻrab kir. — Maqol

Mehmon soʻrab yemas. — Maqol

Muqbil podshodan Hotamni boshlab kelishga ijozat soʻrabdi. — Chalpak yoqqan kun

7. Kimsani xotinlikka, kelinlikka berilishini iltimos qilmoq.

Qiz(ini) soʻramoq. Qizni soʻraganga ber, Qimizni — suvsaganga. — Maqol

Mamat qassobning qizini qoʻshni qishloqdan bir necha odam soʻragan edi. — Yoshlik

8. Birovni axtarmoq yoki izlamoq.

Bugun Azizxonni soʻramagan, surishtirmagan odam yoʻq, desa boʻladi. — S. Ahmad, Ufq

Koʻp shaharga bordim soʻrab, Topolmadim norim istab. — Nurali

Hozir Eshon qishloqda ham u kishini ikki otliq soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

9. Salom va yaxshi istaklarni birovga yetkazmoq.

Qarindoshlarni soʻrab qoʻying.

10. Savdoda, oldi-sotdida oʻz moli uchun biror narxni aytmoq.

Qimmat soʻramoq.

— Toychangizga necha pul soʻraysiz? — Egasi yuz soʻm soʻradi. Men yetmish soʻm dedim. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

— Ketamiz, — dedi [Otabek] bir oz oʻylangandan keyin, — mol baholari toʻgʻrisida bitisholmay turamiz — olgʻuvchilar arzon soʻraydilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

11. folk. Idora etmoq; hokimlik, hukmronlik qilmoq.

Yurtni soʻramoq.

Bu boshimga xos sallani oʻrayman, Omon boʻlsam, mamlakatni soʻrayman. — Erali va Sherali

Chambilbelni soʻrab yotgan zoʻr sulton, Oʻgʻil yoki qiz koʻrmadi Yunusdan. — Malikayi ayyor

oʻzbekchaSoʻroqqozoqchaСұрақturkmanchaSoragruschaВопрос

fl. Soʻramoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Soʻramoq feʼlining orttirma nisbati.