от 1. Тўғри, адил, тик.
Бу кун сиз айтган ўшал Офарин эмас, устоз, Мусибат остида рост қомати дуто кўринур. — С. Абдулла
Тўла, қаддини пост тутган ҳолда, калласини хиёл эгиб, эркакча таъзим қилди. — М. Исмоилий, Бизнинг роман
2. Ҳақиқатдан иборат бўлган, ҳақиқатга асосланган; тўғри, чин.
Рост гап. Рост сўз —ҳаққа қарор. — Мақол
Ёлғончининг рост сўзи ҳам ёлғон бўлур. — Мақол
— Бояги семиз одам айтган гаплар рост экан, — деди ичида [Шарофат]. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Рост айтяпман, буни мен бир неча бор синаб кўрганман. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати
3. от Ҳақиқат, ҳақ.
Ростга завол ёʻқ. — Мақол
Маҳкам биргина шу Акбаров ва Тошев масаласидаги ҳақни ноҳақдан, ростни ёлғондан ажратиб, тўғри баҳолаш учун қанча куч, вақт, қунт, ирода кераклигини энди аниқ кўз олдига келтирди. — П. Қодиров, Уч илдиз
Ёдгор шундоқ бўлишини билгандирки, ростини айтгандир. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
4. крш. с. взф. Тўғри.
[Саодат:] Вой, нима деб алжирайсан? Авжи ўйнаб-куладиган чоғинг-ку. Рост, баъзи вақтда дунёдан чиқиб кетгинг келади. Дунё қурсин, ғам кўп. — Ойбек, Танланган асарлар
- Гапнинг рости Гапнинг очиғи, тўғриси. Гапнинг рости, бугун лексия қулоғимга кирмаяпти.
- Рост келмоқ Тўғри келмоқ, мос келмоқ; ёқиб тушмоқ. Бу гапинг менга рост келди.
- Рост кўтармоқ Бемалол, азот кўтармоқ. Юкни рост кўтармоқ.
- Рост кўча қолиб, паст кўча билан Алдам-қалдамлик билан, чап бериб. Нега ўзингизни гўлликка соласиз? Ҳамма эрталаб далага шошилса, сиз., рост кўча қолиб, паст кўча билан бозорга чопасиз. — Муштум