Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
fl. Qurmoq feʼlining majhul nisbati.
Qidiruv
«qurilmoq» boʻyicha 158 ta natija
Filtr
Lugʻat turi
Tildan
Lugʻat maqolalari
151 ta
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
fl. 1. Qurilma, qurilish insho-oti bunyod etmoq, yasamoq.
Uy qurmoq. Qasr qurmoq. Shiypon qurmoq. Toʻgʻon qurmoq. Kanal qurmoq. Saroy qurib, shahar buzma. — Maqol
Yoru doʻstlar bilan hasharlashib, binoyiday maskan qurib oldim. — M. M. Doʻst, Lolazor
2. Oʻrnatmoq.
Tandir qurmoq. Uyga eshik qurmoq.
Sattorqul akang uyini yangi turmush qildi; oqlatdi, darchaning oʻrniga deraza qurdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Bir yerdan oʻchoq qilib, oshpalov qilmoqchi boʻlib, qozonni qurdi. — Nurali
3. Tashkil etmoq, barpo qilmoq, tuzmoq.
Yangi davlat qurmoq. Yangi jamiyat qurmoq.
4. Tashkillashtirmoq.
Shirin suhbat qurib qaymoqlashaylik — Habibiy
Har qalay, Joʻravoy bilan gurung qurib, tong ottiray dedi-ku. — S. Ahmad, Yulduz
Zeriksangiz, shohona ziyofatlar quring, bazmlar yasang, ixtiyor sizda. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
Badiuzzamon beklarini, ishbilarmon yigitlarini yigʻib, jangga hozirlanish toʻgʻrisida kengash qurdi. — Oybek, Navoiy
- In (yoki uya) qurmoq 1. Oʻziga yashash joyi, makon yasamoq, tayyorlamoq (yovvoyi hayvon, parranda, hasharotlar haqida); Uning haromnamaklari hali koʻp mahkamalarda in qurganlar. — Oybek, Navoiy
- Turmush (yoki oila) qurmoq Uylanib, turmushga chiqib, oʻzaro oila tuzmoq. Sevishib, oʻldim-toldim deb turmush qurganlarni koʻryapmiz, kunora uyida janjal — T. Ashurov, Oq otOyim bilan dadam sinfdosh boʻlganlar. Sevishib oila qurganlarini eslashadi. — Yoshlik
Izohli lugʻat
· yana 2 ta lugʻatda
:I 1 Ish-harakatning takrorlanish sonini bildiradi; marta, dafʼa, topqir. . [ Gʻulomjon
2. Davra; partiya, gal (baʼzi oʻyinlarda)
Mayli, ikki qur oʻynayman-da, ketaman — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
3. Guruh, davra
Yagʻrin tashlab, yelvagay, magʻrur, beparvo, Bir qur yigitlar kelar, yengil xuddi par — Gʻ. Gʻulom
Samadlar kirib oʻtirgandan buyon uch qur yangi mehmonlar kelib ketgan — Gʻ. Gʻulom, Yodgor
qurilishga oid ibora
Izohli lugʻat
· yana 4 ta lugʻatda
fl. 1. Suvi tugamoq (suv obyektlari haqida).
Orol dengizi qurib bormoqda. Yaxshi soʻzdan moy eriydi, Yomon soʻzdan soy quriydi. — Maqol
Yozda chashma qurib ketdi — Gulnorpari
2. zid. Rivojlanish, koʻkarishdan toʻxtamoq; koʻkarmoq.
Ekilgan koʻchatlarning baʼzilari quriyapti. Qurigan gul. Maysalar suv-sizlikdan quridi. Yashin urgan sada quriy boshladi. Chinor chirimas, archa qurimas. — Maqol
[Yoʻlchi] Ekini qurib qaqragan kam-bagʻal dehqonlarga doʻq qilib, gʻalva koʻtarishdan nafratlanar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Majnuntolning qurib tushgan shoxlari hovuz boʻyida ivirsib yotar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
koʻchani kesib oʻtgan kichkina ariq labidagi yarmi qurigan katta tol panasiga oʻzini oldi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
3. Butunlay tugamoq, yoʻq boʻlmoq; bitmoq.
Mushukka qanot bitsa, sichqon zoti quriydi. — Maqol
Lutfullaning kulbasi qurib, qoʻlga ilinadigan hech narsa qolmadi. — Mirmuhsin, Gʻurbatdagi odam
Agar qishloqda oriyati butun erkakning urugʻi qurib ketgan boʻlsa, mana, oʻzim gaplashaman sen bilan. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv
- 1 Hoʻl, namlikdan xoli boʻlmoq, quruq holga kelmoq ( Hoʻl boʻlgan kiyimlari oftobda tez quridi. Arralab, yorib, taxlab qoʻyilgan oʻtinlar yaxshi quridi.Gʻulomjonlar oftobda qurib, taxta oralari katta ochilib qolgan bir tabaqali eshikni taqillatishdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.Ipga chizilgan jambillar qurib, qovjirab qolgan edi. — S. Zunnunova, OlovQoʻltigʻidan qogʻozga oʻralgan, qurib tolqonlangan nosini olib, til ostiga otdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
- 3 Ogʻzi qurimoq.Gapiray desa, ogʻzi ochilmaydi, lablari qurib, bir-biriga yopishib qolganday. — Sharq yulduziOgʻrib qoldi uning nozik bellari, Hofizlarning qurib qoldi tillari. — Malikayi ayyor
- Yostigʻi qurimoq Biror hodisa, sabab tufayli hayotdan koʻz yummoq; oʻlmoq (odatda koʻpchilikka kelgan oʻlimga nisbatan qoʻllanadi). Shundoq ham koʻp odamlarning yostigʻi quridi. — Yoshlik
- Iligi qurimoq
- Ichi qurimoq Biror narsaning boʻlishini, unga erishishni, bilishni juda-juda istamoq, uni sabrsizlik bilan kutmoq. Lekin oʻzining ichi qurib, yosh boladay quvongisi, quvonib, butun Dalvarzintepaga ovoza qilgisi kelar edi. — M. Mansurov, YombiIchim qurimasa, aytarman kimligini. Mirkomilga aloqador gap bu. — M. Mansurov, Yombi
- Shoʻri quridi
- Qurib qolibdimi (yoki qolganmi) [Xotin:] Xudo koʻtarsin sen megajinni! Ikkita bolam bor! Boʻydoq yigit qurib ketganmidi? A. — Qahhor, Mayiz yemagan xotinOtam bilan onamning rizoliklari uchun shundan boshqa sabab qurib qolganiga nima deyishimni ham bilmayman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Qursin yoki qurib ketsin Menga tengqur boʻlolmaysan, Koʻngliginang qurib ketsin. — PoʻlkanQurib ketgur shu oʻtinning tutuni biram achchiq ekanki! — A. Qahhor, Asror bobo
Izohli lugʻat
· yana 3 ta lugʻatda
ot 1. Taqsimlanadigan narsaning kimga tegishini, navbatni va shu kabilarni hal qilish uchun tashlanadigan yoki olinadigan shartli belgi; shartli belgili narsa; chek.
Qura tashlab, navbatni aniqlamoq.
Qurʼaga koʻra, birinchi partiyada oq donalarni toj talabgori surdi. — Gazetadan
2. Fol ochish, faraz bilan topishda foydalaniladigan (ishlatiladigan) narsa(lar).
Jarxun maston qurʼani qoʻliga olib, Chambildagi voqealarni, qanday qilib darvozadan kirish yoʻlini axtardi. — Nurali
Xalqning taqdirini munajjimlarning qurʼalariga qarab emas, balki aql-idrokning talabiga koʻra hal etmak zarur. — Uygʻun va H. Sulton, Alisher Navoiy
- Qurʼa tashlamoq 1. Biron-bir ish-amalning, oʻyinning davrasi, navbatini, biror narsaga egalikni qurʼa orqali aniqlamoq. Kecha dasturdagi sport turlari boʻyicha oʻzaro uchrashadigan jamoalarni aniqlash uchun qurʼa tashlash marosimi boʻldi. — GazetadanNazoratchi qurʼa tashlash yoʻli bilan abituriyentlarni joylashtiradi. — GazetadanBu davrda yulduzlarga qarab qurʼa tashlash — astrologiya (ilmi nujum) ayniqsa keng yoyildi. — GazetadanXayol surib qurʼa tashlayman va bu dunyo sirlaridan voqif boʻlaman. — Oltin beshikBu haqda falakshunos Dion qurʼa tashlab: — Bu goʻdak ulgʻayib, shoh boʻladi va oʻz otasini oʻldiradi, — deb bashorat qiladi. — Tafakkur
Taʼriflar ichida
7 ta1)tuzilmoq, qurilmoq; 2)o'rnashmoq, joylashmoq.
mashinalash Mashina bilan taʼmin etilmoq, mashina asosiga qurilmoq. Mashinalashgan sanoat. Mashinalashgan diviziya. Sigir sogʻishdan tortib ularni qashlashgacha mashinala
barpo bo‘l Bunyodga, vujudga kelmoq, qurilmoq. Yolgʻon, egrilikka oʻrganma aslo, Jahon toʻgʻrilikdan boʻlmishdir barpo. Aql aqldan quvvat oladi biron narsa, biron vaʼda e
[kən'fɔ:m] 1) moslamoq, moslashtirmoq, muvofiqlashtirmoq (to) 2) mos (muvofiq) bo‘lmoq, moslashmoq; (to); conformable [-əbl] mos, muvofiq; itoat qiladigan, bo‘ysunadigan
bino Kishilarning yashashi, ishlashi va boshqa ehtiyojlar uchun quriladigan inshoot, ulkan uy, imorat. Teatr binosi. Turar joy binolari. Shahrimizda yangi-yangi koʻrkam b
tush Yuqoridan, balanddan yoki biror narsa ustidan pastga tomon harakat qilmoq; yoʻnalmoq. Yerdan chiqdimi, osmondan tushdimi, yoʻlda bittasi paydo boʻlib qolsami?! O. Mo