Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«quril» boʻyicha 234 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

193 ta
qurmoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Qurilma, qurilish insho-oti bunyod etmoq, yasamoq.

Uy qurmoq. Qasr qurmoq. Shiypon qurmoq. Toʻgʻon qurmoq. Kanal qurmoq. Saroy qurib, shahar buzma. — Maqol

Yoru doʻstlar bilan hasharlashib, binoyiday maskan qurib oldim. — M. M. Doʻst, Lolazor

2. Oʻrnatmoq.

Tandir qurmoq. Uyga eshik qurmoq.

Sattorqul akang uyini yangi turmush qildi; oqlatdi, darchaning oʻrniga deraza qurdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Bir yerdan oʻchoq qilib, oshpalov qilmoqchi boʻlib, qozonni qurdi. — Nurali

3. Tashkil etmoq, barpo qilmoq, tuzmoq.

Yangi davlat qurmoq. Yangi jamiyat qurmoq.

4. Tashkillashtirmoq.

Shirin suhbat qurib qaymoqlashaylik — Habibiy

Har qalay, Joʻravoy bilan gurung qurib, tong ottiray dedi-ku. — S. Ahmad, Yulduz

Zeriksangiz, shohona ziyofatlar quring, bazmlar yasang, ixtiyor sizda. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Badiuzzamon beklarini, ishbilarmon yigitlarini yigʻib, jangga hozirlanish toʻgʻrisida kengash qurdi. — Oybek, Navoiy

  • In (yoki uya) qurmoq 1. Oʻziga yashash joyi, makon yasamoq, tayyorlamoq (yovvoyi hayvon, parranda, hasharotlar haqida); Uning haromnamaklari hali koʻp mahkamalarda in qurganlar. — Oybek, Navoiy
  • Turmush (yoki oila) qurmoq Uylanib, turmushga chiqib, oʻzaro oila tuzmoq. Sevishib, oʻldim-toldim deb turmush qurganlarni koʻryapmiz, kunora uyida janjal — T. Ashurov, Oq otOyim bilan dadam sinfdosh boʻlganlar. Sevishib oila qurganlarini eslashadi. — Yoshlik
Toʻliq maqola →
qur
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

:I 1 Ish-harakatning takrorlanish sonini bildiradi; marta, dafʼa, topqir. . [ Gʻulomjon

2. Davra; partiya, gal (baʼzi oʻyinlarda)

Mayli, ikki qur oʻynayman-da, ketaman — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

3. Guruh, davra

Yagʻrin tashlab, yelvagay, magʻrur, beparvo, Bir qur yigitlar kelar, yengil xuddi par — Gʻ. Gʻulom

Samadlar kirib oʻtirgandan buyon uch qur yangi mehmonlar kelib ketgan — Gʻ. Gʻulom, Yodgor

Toʻliq maqola →
qurimoq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

fl. 1. Suvi tugamoq (suv obyektlari haqida).

Orol dengizi qurib bormoqda. Yaxshi soʻzdan moy eriydi, Yomon soʻzdan soy quriydi. — Maqol

Yozda chashma qurib ketdi — Gulnorpari

2. Rivojlanish, koʻkarishdan toʻxtamoq; koʻkarmoq.

Ekilgan koʻchatlarning baʼzilari quriyapti. Qurigan gul. Maysalar suv-sizlikdan quridi. Yashin urgan sada quriy boshladi. Chinor chirimas, archa qurimas. — Maqol

[Yoʻlchi] Ekini qurib qaqragan kam-bagʻal dehqonlarga doʻq qilib, gʻalva koʻtarishdan nafratlanar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Majnuntolning qurib tushgan shoxlari hovuz boʻyida ivirsib yotar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

koʻchani kesib oʻtgan kichkina ariq labidagi yarmi qurigan katta tol panasiga oʻzini oldi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

3. Butunlay tugamoq, yoʻq boʻlmoq; bitmoq.

Mushukka qanot bitsa, sichqon zoti quriydi. — Maqol

Lutfullaning kulbasi qurib, qoʻlga ilinadigan hech narsa qolmadi. — Mirmuhsin, Gʻurbatdagi odam

Agar qishloqda oriyati butun erkakning urugʻi qurib ketgan boʻlsa, mana, oʻzim gaplashaman sen bilan. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

  • 1 Hoʻl, namlikdan xoli boʻlmoq, quruq holga kelmoq ( Hoʻl boʻlgan kiyimlari oftobda tez quridi. Arralab, yorib, taxlab qoʻyilgan oʻtinlar yaxshi quridi.Gʻulomjonlar oftobda qurib, taxta oralari katta ochilib qolgan bir tabaqali eshikni taqillatishdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.Ipga chizilgan jambillar qurib, qovjirab qolgan edi. — S. Zunnunova, OlovQoʻltigʻidan qogʻozga oʻralgan, qurib tolqonlangan nosini olib, til ostiga otdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
  • 3 Ogʻzi qurimoq.Gapiray desa, ogʻzi ochilmaydi, lablari qurib, bir-biriga yopishib qolganday. — Sharq yulduziOgʻrib qoldi uning nozik bellari, Hofizlarning qurib qoldi tillari. — Malikayi ayyor
  • Yostigʻi qurimoq Biror hodisa, sabab tufayli hayotdan koʻz yummoq; oʻlmoq (odatda koʻpchilikka kelgan oʻlimga nisbatan qoʻllanadi). Shundoq ham koʻp odamlarning yostigʻi quridi. — Yoshlik
  • Iligi qurimoq
  • Ichi qurimoq Biror narsaning boʻlishini, unga erishishni, bilishni juda-juda istamoq, uni sabrsizlik bilan kutmoq. Lekin oʻzining ichi qurib, yosh boladay quvongisi, quvonib, butun Dalvarzintepaga ovoza qilgisi kelar edi. — M. Mansurov, YombiIchim qurimasa, aytarman kimligini. Mirkomilga aloqador gap bu. — M. Mansurov, Yombi
  • Shoʻri quridi
  • Qurib qolibdimi (yoki qolganmi) [Xotin:] Xudo koʻtarsin sen megajinni! Ikkita bolam bor! Boʻydoq yigit qurib ketganmidi? A. — Qahhor, Mayiz yemagan xotinOtam bilan onamning rizoliklari uchun shundan boshqa sabab qurib qolganiga nima deyishimni ham bilmayman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Qursin yoki qurib ketsin Menga tengqur boʻlolmaysan, Koʻngliginang qurib ketsin. — PoʻlkanQurib ketgur shu oʻtinning tutuni biram achchiq ekanki! — A. Qahhor, Asror bobo
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 193 →

Taʼriflar ichida

1 ta

Ertaklar

11 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Ernazar bilan Kimyonazar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga

Malikai Husnobod
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning qizi Malikai Husnobod otasining zulmiga qarshi chiqib, oʻz taqdirini oʻzi belgilashga intiladi. U koʻplab qiyinchiliklarni boshidan kechirib,

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Osma savat
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda otasidan qolgan mol-mulkni sovurgan yigitning qirq doʻsti tomonidan tashlab ketilishi va boyning xotini bilan boʻlgan sarguzashtlari hikoya qilinadi.

Hammasini koʻrish · 11 →

Sheva materiallari

29 ta
basqaldaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ariq ustiga shox-shabba tashlab qurilgan koʻprikcha
basyldyrïq
Surxondaryo viloyati · bostiriq

oʻtovni dovuldan saqlaydigan qurilma

chadirä
Xorazm viloyati · tom ayvoni

tom tepasiga qurilgan ayvon

chanagʻliyg yandökan
Fargʻona viloyati · chanoqli yondoʻkon

choʻyan eritish uchun qurilgan, ichiga chanoq oʻrnatiladigan eski yondoʻkon turi

chärx
Surxondaryo viloyati · charx

pichoq qayraydigan qurilma

dämbä
Navoiy viloyati · toʻgʻon

dam, daryo chetiga va umuman suv havzalari qirgʻogʻiga tuproq, shagʻal va betondan qurilgan koʻtarma, toʻgʻon

Hammasini koʻrish · 29 →