ot 1. Bir-biri bilan birlashmaydigan, mayda zarrachalardan tashkil topgan choʻkindi togʻ jinsi (asosan qurilishda va qurilish materiallari ishlab chiqarishda xomashyo sifatida foydalaniladi).
Qumdan qoʻrgʻon boʻlmas. — Maqol
Tut darvoza oldiga toʻkilgan qumda oʻynab oʻtirgan bolakaylarga birpas zavq bilan qarab oʻtirdi. — N. Aminov, Suvarak
Qurilish materiallari oyoq ostida toʻkilib, ohak qumga, qum tuproqqa qorishib ketadi. — Mushtum
2. ayn. Qumlik.
Karvonlar qumda adashib, sargardon boʻlmaydilar. — Mirmuhsin, Meʼmor
Bir yigit chirogʻi oʻchirilgan mototsiklini quyunday uchirib, qum ichkarisiga kirib ketdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
3. sft. Qumga oʻxshash, mayda.
Qum shakar.
Joʻraposhsha boʻynidan qum marvarid marjonini chiqardi-da, ipini shart-shurt uzib, marvaridlarni kigizga toʻkdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Qum soat Muayyan miqdordagi qumning bir yopiq idishdan ikkinchisiga tor teshik orqali tushishiga qarab vaqtni oʻlchovchi soat. Oʻrta asrlarda bandli qum soatlar urf edi. — Fan va turmush
- Rangi qum oʻchdi (yoki oqardi) Sveta konvertni olib ochdi, xatga koʻz yuritdi-yu, rangi qum oʻchib ketdi. — V. Gʻofurov, VafodorKelinning rangi qum oqarib ketgan, dagʻ-dagʻ titrar emish. — S. Ahmad, Choʻl burguti