Поиск

fl. Qotirmoq feʼlining majhul nisbati.

fl. 1. Nami, suvi qochib, qattiq holga kelmoq, qattiq boʻlmoq; zid. yumshamoq.

Alebastr tez qotadi. Yelim qurib, qotib qolibdi. Qotgan non. Xamir toshdek qotibdi.

Ular oʻz qadamlarining tarashaday qotgan yer bilan urishib taraqlashidan boʻlak sharpa eshitmasdilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Xizmat haqini allaqachon olganmiz, — dedi kurakchasidagi qotib qolgan loyni tozalarkan. — N. Aminov, Suvarak

2. Qimirlash, harakatlanish xususiyatini yoʻqotmoq (tana aʼzolari haqida).

Gardani qotmoq.

Ertalabki gimnastika shalpayish va qotib qolganlikni yoʻqotadi, qon aylanishini tezlashtiradi — Gazetadan

Kela-kelguncha mashinada oʻtiraverib, beli qotib ketgan Hojimurod u yoq-bu yoqqa yurib, chigilini yozmoqchi boʻldi. — S. Ahmad, Jimjitlik

3. koʻchma Qoʻrquv, hayrat va boshqalar sabab bilan harakatini toʻxtatib, qimir etmagan holda boʻlmoq.

U na yurishini, na yurmasini bilmay, joyida tek qotdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Saratonda muallaq qotgan havo gʻubori shabnam bilan yana oʻz onasi — tuproq ogʻushiga ohista choʻkdi. — Saodat

Oxund bilan qori boshlari yerga teggudek boʻlib, taʼzimda qotgan edilar. — S. Siyoyev, Avaz

4. koʻchma Harakatsiz, rivojlanishsiz holda boʻlmoq.

Adabiyot qotib qolgan narsa emas.

U eski, sunʼiy yoʻldan yurgan, sheʼrda qotib qolgan, hozirgi hayot maʼnosini tushunmaydigan qalbaki shoirlarga qamchin sola boshladi. — Oybek, Nur qidirib

Bu domla [Salimxon Obidiy] qotib qolgan odam., professor unvonini oʻsha vaqtda olib qoldi-yu, yigirma yildan buyon hech nima qilgani yoʻq. — Mirmuhsin, Umid

5. Qattiq sovqotmoq, toʻngmoq, muzlamoq.

Sovuqdan bolaning oyoq-qoʻli qotib ketibdi.

Qotib oʻlasanmi, haromi, isinmasang nima qiladi? — Oydin, Hazil emish

6. Pishiqmoq, chiniqmoq.

Uning tani quyoshda qoraydi, muskullari qotdi.

7. koʻchma Toʻxtovsiz, qattiq kulmoq yoki yigʻlamoq.

Uning gapiga rosa qotdik. Bola qotib-qotib yigʻlar edi.

Aleksey va Elmurod uning hikoyasini huzur qilib tinglab, kula-kula qotdilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bobom kulgidan qotib qoladi. — Oybek, Bolalik

8. Qattiq uyquga ketmoq; dong qotmoq.

bizning qism komandiri mehmondorchilikdan sahar paytida kelib, qotib qolgan ekan. — T. Rustamov, Mangu jasorat

9. shv. Aralashtirmoq, qorishtirmoq, qormoq.

Borib kirsam maydonga, Achchigʻim tarqatsam, deb. Dushmanlarning qonini Boʻz tuproqqa qotsam, deb. — Ravshan

10. Juda ozmoq, oriqlamoq.

Bolam bechorani tinch qoʻyasanmi, yoʻqmi? Yegan-ichgani tatimay, kundan-kunga turnadek qotib ketyapti oʻzi. — O. Husanov, Nay

ot Odam oʻldiruvchi yoki oʻldirgan kishi.

Yomon shifokorning qotildan farqi yoʻq. — Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor

Demak, Boysunqur mirzo bizning izimizga qoʻyilgan qotilni payqab, muhofaza sifatida ovchi yigitlarini yoʻllagan. — Mirmuhsin, Meʼmor

Uning qonini daʼvo qiladigan kishisi boʻlmaganidan, hukumat uning qotilini topish uchun ortiqcha harakat qilmadi. — S. Ayniy, Esdaliklar

ot 1. Badanda pufakchalar hosil qilib, qattiq qichishtiradigan yuqumli teri kasalligi.

Tiqilinch va iflos joylarda, yotoqlarda yashovchi kishilar turli terlama, qoʻtir va boshqa shunga oʻxshash yuqumli kasalliklarga duchor boʻladilar. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish

2. Shunday kasallikka yoʻliqqan.

Qoʻtir bola. Qoʻtir echki.

Pismiq, egasidan xoʻp kaltak yeb, yana biltanglab qolgan qoʻtir itdek, egilib-bukilib, yerga sirpangandek boʻlib inqilladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

sft. 1. Badani kamgoʻsht, ammo pishiq.

U [vakil] qop-qora, qotma, vujudi pay bir yigit boʻlib, aftidan yoshini chamalash qiyin edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Tosh supachada qotmadan kelgan novcha bir kishi xayolga choʻmib oʻtirar edi. T — uygʻun, Naychining qalbi

2. Terisi suyagiga yopishgan; ozgʻin, oriq.

Saltonbu gʻam-u gʻussadan, muhtojlik va doimiy ochlikdan soʻlishib ketgan qotma yuzini choʻzgʻilovchi kulgidan oʻzini tutolmay kular edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

beqasam toʻnning oldi ochilib qotma koʻkragi koʻrinib turar edi. — N. Aminov, Qahqaha

ot 1. Birga boqilayotgan katta qoʻy toʻdasi; qoʻy podasi; suruv.

Shu kecha tushimda choʻpon boʻlibman, Qoʻtonimni qirning toʻrida koʻribman. — Islom shoir

May-donga bir qoʻton qoʻyni haydab kelishdi. — Gʻ. Rasul, Toʻngʻich oʻgʻil

2. Qoʻy yoki mol qamaladigan katta qoʻra yoki maxsus bino; qoʻyxona, molxona.

Umarqul ertalab, yerdan qirov koʻtarilay degan-da, qoʻylarni qoʻtondan haydab chiqardi. — O. Husanov, Hayot ishqi

— Ovoragarchilikni aytmaysizmi, — dedi paqir ushlab turgan novcha kishi, — qishda qishloqqa, yozda yaylovga mol haydaymiz. Shu yerga qoʻton qurilsa boʻlmaydimi? — I. Rahim, Ixlos