Поиск

• Yolgʻiz qoʻlli Yordamchisi, dastyori yoʻq.
• Qattiq qoʻlli Qaramogʻidagi odamlarni qattiq ushlaydigan, talabchan. Qattiq qoʻlli rahbar.[Oʻktam] Koʻrinishda yuvosh, yumshoq, lekin chogʻi kelganda gʻoyat qattiq qoʻlli, irodali ekani sezilgan sekretarga, juda yaqin odamdek, sirdoshdek, uzoq tikildi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
• Qoʻlli boʻlmoq Egali boʻlmoq, qoʻlma-qoʻl boʻlib ketmoq. Kitob qoʻlli boʻlib ketganga oʻxshaydi.

• Qoʻli tegmaydi Biror ishni bajarishga vaqti yoʻq; qoʻli band, ish bilan band.
• Ikki qoʻlini burniga suqib (yoki tiqib)
• Qayoqqa qoʻl uzatsa yetadi Imkoniyatga ega, imkoniyati katta.
• Qoʻli baland
• Qoʻli kalta (yoki qisqa) Imkoniyati kam, cheklangan, qurbi yetmaydigan. [Dadajon aka:] Oʻylab qarasam, doʻppi tor ekan. Kattaroq toʻy qilishga qoʻlimiz kalta ekan. — I. Rahim, Ixlos
• Qoʻli uzun Har qanday narsaga yetishish, erishish imkoni bor, shunday qudratga ega. Uning qoʻli uzun edi, davlatning bir qismini dadasidan, ukasidan yashirin ishlatib, xolis oʻziga qarashli katta bir boylik orttirgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
• Qoʻlidan keladi Biror ishni amalga oshirish uchun imkoniyati, huquqi bor, kuch-quvvati yetadi, biror ishni qila, bajara oladi. U [Nuri] juda dadil va ayyor qiz. Uning qoʻlidan har qanday ish keladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
• Besh qoʻlini ogʻziga urmoq (yoki tiqmoq)
• Gah desa (yoki deganda) qoʻlga qoʻnadigan qilib olmoq
• Yolgʻiz (yoki yakka) qoʻl
• Koʻngliga (yoki yuragiga, koʻksiga, qoʻltigʻiga, qoʻyniga) qoʻl solib koʻrmoq Birovning fikri yoki ichki sirini bilish maqsadida turli gaplar aytmoq, shu maqsadda gapga solmoq. Oʻktam toʻy-hasham toʻgʻrisida soʻz ochib, qizning koʻngliga qoʻl solmoqchi boʻldi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
• Oyogʻi olti(ta), qoʻli yetti(ta)
• Oyogʻini qoʻlga olib
• Chap (yoki soʻl) qoʻl Chap tomon; chap, soʻl. Chap qoʻlga yurmoq. Chap qoʻldagi koʻcha.
• Oʻng qoʻl 1. Oʻng tomon; oʻng. Oʻng qoʻlga burilmoq. Oʻng qoʻldagi uy. Oʻng qoʻldan mashina kelib qoldi.— Qayoqqa yuramiz, — dedi Sidiqjon qayrilib, uning koʻziga qarab. — Oʻng qoʻlga, — dedi xotin. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBu kishi Azizbekning amiri lashkari va oʻng qoʻli boʻlgan Rayimbek dodxoh edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
• Qoʻl bermoq Birovga ixlos qoʻymoq, uni pir deb tanimoq. Bir kun Margʻilondan bir eshon keldi. Boyimiz oʻsha kishiga qoʻl bergan ekan, yaʼni oʻsha kishining muridi ekan. — I. Rahim, Ixlos
• Qoʻl kelmoq Qulay, mos, koʻngildagidek boʻlib tushmoq. Yerni begona oʻtlardan tozalashda qoʻl keladigan asbob.Dalabop qattiq trinkadan besh-olti metr olaman. Ularga judayam qoʻl keladi. — A. Ubaydullayev, Hayot oqimi
• Qoʻl koʻtarmoq 1. Rozilik, xohish yoki ovoz berish ishorasi sifatida qoʻlini yuqoriga koʻtarmoq. Kimda-kim Nuʼmon hoji Qalandarov bu yerdan badargʻa qilinsin desa, qoʻlini koʻtarsin. Hamma baravar qoʻl koʻtardi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariQurshovga olingan dushman qismlari qarshilikni toʻxtatib, qoʻl koʻtardilar;Nega sohibkorga qoʻl koʻtarding? Kuchingni qayerga qoʻyishni bilmayapsanmi? — J. Sharipov, Xorazm
• Qoʻl siltamoq
• Qoʻl tegizmoq (yoki urmoq) 1. Faqat boʻlishsiz shaklda: qoʻl tegizmaslik Hatto isteʼmol uchun olmaslik. Ovqatga hech kim qoʻl urmadi;U [Muxammad] qaysi ishga qoʻl ursa, uni uddalay olar edi. — M. Osim, Sehrli soʻz
• Qoʻl uchida yoki qoʻl uchi bilan 1. Astoydil emas, istar-istamas; shunchaki, yuzaki. Doktor uni qoʻl uchidagina koʻrdi, dori bermadi, tayinli bir gap ham aytmadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariU [Xolmat] Toʻraxonovdan haqiqiy yordam kutgan Faqat balandparvoz soʻzlar eshitdi va [toʻgʻonni] pala-partish, qoʻl uchida qurishga daʼvat qilindi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqinBu qanday gap axir, oʻzim qoʻl uchida tirikchilik qilaman-u, sening uchun shu kunimdan ham ayrilaymi? — H. Shams, Oqpadar
• Qoʻl yuvmoq
• Qoʻlga olmoq 1. Pora berish, aldash va shu kabilar yoʻllar bilan oʻziga moyil qilmoq. Xumparning ogʻzi-burnini moylab, qoʻlga olib boʻlmasmikin? — P. Tursun, OʻqituvchiMuxtorxonni Afgʻoniston chegarasida qoʻlga olibdilar. — A. Qahhor, Sarob
• Qoʻlga tushmoq 1. Aybi, jinoiy ishi oshkor boʻlib tutilmoq. Gap tarqadi: birov tilmoch Hokim toʻraning xotini bilan qoʻlga tushib qopti, desa, yana birov tilmoch Hokim toʻraning qorovuli bilan qoʻlga tushib qopti, deyar edi. — S. Ahmad, HukmQoʻlga tushibsan, seni rosa laqillatishibdi.
• Qoʻli bormaydi Istagi, xohishi yoʻq; hafsalasi yoʻq. Tutni kesishga qoʻlim bormayapti.Mol ketdi — jon ketdi, ishga ham qoʻlim bormaydi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
• Qoʻli ochiq yoki ochiq qoʻl Hech narsani ayamaydigan, saxiy. Qoʻli ochiqning yoʻli ochiq. — Maqol
• Qoʻli egri Oʻgʻri.
• Qoʻli yupqa Kambagʻal, qashshoq. Oʻsha kunlari Malohat aya yashayotgan qishloqdan yetmish chaqirim narida qoʻli yupqaroq bir kishining xonadoniga olov tutashib yonib ketibdi. — Gazetadan
• Qoʻli qichidi
• Qoʻli koʻliga tegmaslik Nihoyatda tez, chaqqon harakat qilmoq, tez ishlamoq.
• Qoʻlini sovuq suvga urmaydi Hech ish qilmaydi. Nusratilla roʻzgʻorda qoʻlini sovuq suvga urmaydi. — A. Muxtor, Opa-singillar
• Qoʻlni bigiz qilmoq
• Qoʻlni yuvib, qoʻltiqqa tiqmoq (yoki urmoq) Biror narsadan hafsalasi pir boʻlib, ixlosi qaytib, uni tark etmoq, undan yuz oʻgirmoq, voz kechmoq, qaytmoq. Baʼzilari gʻayratlari bekorga ketayotganini koʻrib, qoʻllarini yuvib, qoʻltiqqa urdilar. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi
• Qoʻlni qoʻlga bermoq Biror sohada bahamjihat boʻlmoq, oʻzaro birlashmoq. Qoʻlni qoʻlga berib ishlamoq.Qadrdon dalalar, mehnat tongida Qoʻlni qoʻlga berar ikki baxtli yosh. — Gʻayratiy
• Harom qoʻl Birovning haqidan hazar qilmaydigan, nopok (odam haqida). Qayerdaki harom qoʻl bor, u yerda barakat yoʻq. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

ар. کلیات — тўла, бутун сўзидан

Синонимы: куллиёт

• Gʻisht qolip(i)dan koʻchdi