Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қиё» бўйича 82 та натижа

Филтр
Тилдан

Луғат мақолалари

41 та
қиё

1. Қия.

қоронғи тушишига яқинлашганликдан, қиё ёпилиб турган дарбозани кимдир ичкаридан зичлаб ёпди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Қиялик, қия.

Тоғ оралаб юрар эмиш, Ўтиб қир-у қиёдан. — Т. Тўла

Қиё тепасида бир йигит турар — Кенг водий устида ўйчан боқиши. — Миртемир

  • Қиё боқмоқ (ёки қарамоқ)
Тўлиқ мақола →
қиём
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Қуёш тикка кўтарилган пайт, туш пайти; пешин.

Қиёмда чопиқчилар дам олгани чиқишди. Кун қиёмдан оғди.

Қиём вақтида бир қанча болалар тўй келди, тўй келди, деб бақириб-чақириб югуришди. — Ойбек, Танланган асарлар

Кун қиёмига келиб, пешин намози ўқилгандан кейин кўшкнинг ич-таши жимжит бўлиб қолди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Меъёр, маром.

Шавла қиёмига етиб пишган эди. Алижон иштаҳа билан ҳузур қилиб еди. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

Фикр баҳсда қиёмига етади. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

Кетмон деганни бир қиёмда чопади киши — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Охирги нуқта, тамом бўлиш пайти, охири.

Соч олдириш қиёмига етай деганди, саррожлик — эгар-жабдуқ растаси томондан қийғос тўполон овоз кўтарилиб қолди. — Ғ. Ғулом, Шум бола

Тўйлари ғариброқ бош-ланди-ю, қиёмида қизиб кетди. — Э. Аъзамов, Жавоб

Канал қурилиши қиёмига ета бошлагач, Андижонга қайтдим. — Ўзбекистон қўриқлари

Тўлиқ мақола →
қиёқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Ингичка, узун-узун кескир баргли кўп йиллик ўт.

Кекса подачи ботқоққа ҳам, юзига урилган кескир қиёқ баргларига ҳам эътибор қилмай, олға интилар эди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Кўк-орол пахтазори ғумай, қиёқ, печак каби ўтлардан тозаланиб бўлаёзди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Баъзи ўт-ўсимликларнинг қиёқ баргига ўхшаш, кескир барги.

Майсалар қиёқ чўзиб қолди. Қамишнинг қиёғи қўлни кесиб кетди.

Ўқ товуши тинганда, савағичнинг қуриган қиёқлари тўзғиб кетганини кўрди. — С. Аҳмад, Уфқ

Тўлиқ мақола →
қиёс
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Ўзаро чоғиштириш, солиштириш, таққослаш; муқояса, таққос.

Таржима сифатини аниқлашнинг асосий воситаси қиёсдир. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

У нотиқлик санъатини эринмай ўрганиши, оддий қиёслардан катта хулосалар чиқариш кўникмасини ҳосил қилмоғи лозим. — Газетадан

2. Ўхшаш, тенг, мисл.

Онамиз кўкрагин ёʻқдир қиёси, Шундан оқиб чиқар меҳр дарёси. — Ё. Мирзо

Юртим, сенга шеър битдим бу кун, Қиёсингни топмадим асло. — А. Орипов, Руҳим

  • Ўзингдан (ўзимдан) қиёс Бунга ўзинг (ўзим) мисол бўласан (бўламан), ўзингга (менга) қараб хулоса қилавер, мазмунидаги ибора. Мана, ўзимдан қиёс. Кечагина ҳаммангга кулги бўлиб юрган бир солдат эдим. Мана энди, худога шукур, жир битиб, одам бўлиб қолдик — О. Ёқубов, Излайман
Тўлиқ мақола →
қиёфа
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Ташқи кўриниш, тус.

Шаҳримизнинг қиёфаси кундан-кунга ўзгармоқда.

Гўё улуғ бир ҳодиса содир бўлиши кутилаётгандек ер-у кўк тантанали қиёфа олди. — С. Анорбоев, Оқсой

Замоннинг оёғида Қудрат берган эски чориқ, қўлида ёш боланинг калласидай гурзи юзида ғайрат ўти — у шу қиёфада Фарҳодни эсга солади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Ўша Элгелдимисан, томир? Соб бўлибсан-ку! Бай-бай-бай Одамни ҳам шундай аянчли қиёфага солса бўлар экан-да. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

2. Юз ифодаси.

Унинг қиёфасидан хурсанд эканлиги кўринарди.

Негадир, ҳамманинг қиёфаси бирдан жиддий тус олган. Анварнинг кўзларида ҳатто қўрқув. — Ҳ. Аҳмар, Ким ҳақ?

Қиёфамда ранж аломати бўлди шекилли, ҳамхонам дарҳол гапни бошқа томонга буриб юборди. — Н. Аминов, Қалтис хато

3. Кишининг маънавий, руҳий ва ахлоқий хусусиятлари, онги, дунёқараши, билим-савияси ва шу кабилар мажмуи.

Кишининг маънавий қиёфаси.

Ёшларнинг қилаётган йиллари уларнинг қиёфасини белгилаб беради. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
қиёмат
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Диний эътиқодларга кўра, гўё бу дунё тугагач, у дунёда ҳамма тирилиб, сўроққа тўпланадиган кун; охират, маҳшар.

Афандим, ким қурбонликка қўй сўйса, қиёмат куни қил кўприкдан ўша қўйни миниб ўтар эмиш, шу ростми? — Латифалар

Агарда ҳаққингизни олмасангиз, мен бир кекса одамни қиёматгача қийнаган бўласиз, олинг, иним. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Қий-чув, тўполон, ур-йиқит; жанжал.

Эрталаб кўча қўққисдан қий-чув, қиёмат бўлиб кетди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Айланай, сизларнинг қораларингизни кўриши билан: Раисга Жалил ўлгур етказган. Бўлмаса, нега келяпти? деб қилди қиёматни. — С. Анорбоев, Оқсой

Мана энди нима бўлди. Ҳали эшикдан киришим билан келин қиёмат кўтаради. — Ойдин, Келин ўғил туғибди

3. Жуда ажойиб, киши қойил қоладиган.

Қиёмат этик,

Ўзбекистон оқсоқоли Ёʻлдош ота билан Усмон Юсупов ҳам шу ерда [бош тўғонда] эдилар. Кўп участкалардан одам йиғилган, қиёмат базм бўлди. — Ғ. Ғулом, Ҳамидни эслаб

  • Қиёмати қарз
  • Қиёматда Ҳеч қачон; охиратда, ўлганда. Қарзингни ундан қиёматда ҳам ололмайсан. Қирқида қўлига соз олган, қиёматда қулоғини бурар. — Мақол
  • Қиёматдан қийин Ниҳоятда қийин, жуда ҳам қийин. Уни кўндириш қиёматдан қийин.Айниқса, Тўлқиннинг ухлаши қиёматдан қийин, кўзи уйқуда бўлса ҳам, тили тинмайди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 41 →

Таърифлар ичида

9 та
руҳият

руҳият Руҳий кечинмалар мажмуи, руҳий ҳолат. Алла нафақат ухлатилаётган гўдак қалбига, балки кишилар руҳиятига ҳам ижобий таъсир кўрсатади. Саодат Боғларга, мадан

сиймбар

сиймбар Оппоқ, нозик баданли. Қайрилиб боқди қиё ул сиймбар, қайрилма қош, Мен ҳамон урмоқда эрдим тўлғона тошларга бош. Газетадан

имсиз-димсиз

имсиз-димсиз Гап-сўзсиз, ҳеч нарса демай. Орқамга қиё боқсам, юлдузи иссиққина бир аёл ишхонам остонасини боса, ичкари кирмоқда. Ажаб имсиз-димсиз сўрашдик. С. А

бидъаткор

бидъаткор дин. Диний ақидаларга, динга уларга нисбатан хилоф бўлган ислоҳлар киритиш тарафдори; бидъатчи. Зоҳиран қилган ҳурмат ва таъзимларимиз садқайи кецин унга ко

дўнмоқ

дўн эск. 1 Айланмоқ, ўхшамоқ; бир томондан иккинчи томонга ўгирилмоқ. Ёнмаган қорлар ёнар, Тушларим ўнгга дўнар. Шарқ юлдузи Тошга дўнди ёстиқлар, ғам-ғу

Ҳаммасини кўриш · 9 →

Эртаклар

22 та
Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Доро ва Искандарбек
Халқ оғзаки ижоди

Доро подшо туҳмат туфайли ҳомиладор хотинини ҳайдаб юборади. Аёл ўғил туғиб, уни Искандарбек деб атайди ва тақдирга ташлаб кетади. Искандарбек турли қийи

Дунёда ёʻқ ҳунар
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал йигит подшоҳнинг қизига уйланиш учун дунёда ёʻқ ҳунарни ўрганиши керак бўлади. У турли қиёфаларга кира оладиган сеҳрли ҳунарни эгаллайди ва к

Энг катта зулм
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўз қизига зулм қилган подшоҳ ва унинг қизи ҳақида. Қиз отасининг ёмон ниятидан қочиб, бошқа юртга боради ва у ерда ўз бахтини топади.

Ҳаммасини кўриш · 22 →

Шева материаллари

10 та
адишак
Қашқадарё вилояти · ёвуз махлуқ қиёфасидаги афсонавий куч

ёвуз махлуқ қиёфасидаги афсонавий куч

барди
Тошкент шаҳри · қиёқ

токлар устига ёпиладиган қиёқ

дилла
Қашқадарё вилояти · қиёқ ўт
ҳолва қозон
Фарғона вилояти · ҳолва қозон

ҳолва пишириш, шинни, қиём қайнатиш каби ишлар учун мослаб қуйилган қозон

патила
Қашқадарё вилояти · қиём қозон
потила
Бухоро вилояти · қиём қозон

Ҳаммасини кўриш · 10 →