Поиск

fl. 1. Qismoq feʼlining orttirma nisbati.

Qoʻltigʻiga kitob qistirmoq. Labiga papiros qistirmoq. Etagini lippasiga qistirmoq. Chakkasiga gul qistirmoq.

Teshaboy ota belbogʻiga qistirgan kattagina dastroʻmolni olib, terlagan yuz-betlarini artdi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

Oʻgʻlim, ana u behining kallagiga gazeta qistirib qoʻygan edim, shuni olib kel. — A. Qahhor, Asror bobo

2. s. t. Qoʻliga tutqazmoq, ushlatib qoʻymoq, bermoq.

Domla orqaga oʻtib Saidiyning qoʻliga qogʻoz qistirdi. — A. Qahhor, Sarob

— Yoʻq, togʻajon, olasiz, — dedi Bashirjon pulni uning kaftiga qistirishga urinib. — N. Aminov, Suvarak

3. etn. Toʻy-hashamlarda oʻyinchi, hofiz va shu kabilarni ragʻbatlantirish uchun chakkasiga yoki qoʻliga pul suqib qoʻymoq.

Oʻyinchiga koʻplar pul qistirdi.

— Shuncha pul qistirishsa ham xafasan-a? — Pul almashtirilgandan keyin, tangani qanday qistirisharkin, deb oʻylab qoldim. — Mushtum

4. koʻchma Biror narsaning bayoni, hikoyasi davomida nimanidir qoʻshib ketmoq, tilga olmoq.

Ekish mavsumi davomida yettita haydov traktorining biror kun ham iislamaganini dokladingning oʻrtarogʻiga qistirib oʻtarsan. — Mushtum

Toʻlanboy moʻylov ikki gapning biriga yo bayt, yo boʻlmasa ibratli bir hikoyat qistirib oʻtmasa, koʻngli joyiga tushmaydi. — S. Ahmad, Ufq

[Zokir ota:] Kamchiliklarni tanqid qilganimda, maktab masalasini ham qistirib oʻtsam boʻlar edi, lekin bu masala alohida qoʻyilganligi uchun qistirmadim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. s.t. dagʻl. Ish, oʻqish va shu kabilarga kirgizib qoʻymoq, joylamoq.

[Zargarov:] Iye, tagʻin nima qildim deydi-ya! Xotining oʻqiyman desa, bitta-yarimta maktabga qistirib qoʻymaysanmi-yu, yana bitta tuqqanidan keyin oʻzi tashlab ketmaydimi? — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

fl. 1. Orasiga olmoq, orasiga olgan holda tutmoq, siqib ushlamoq; siqmoq.

Valiyevning bir oʻzi stolga tirsagini tayab, ikki kafti bilan chekkasini qisib oʻtiribdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Teshaboy oldidagi qovun kosadan shoshilmasdan bir tilim oldi-yu, ogʻziga keltirmay, ikki barmogʻi orasida qisib turib: — Taqsir, — dedi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Men bilan jilmayib koʻrishdi-da, qoʻlidagi gazetasini buklab, qoʻltigʻiga qisdi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Temir qip-qizil boʻlgach, omburda qisib oladi-da, kundaga qoʻyadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. koʻchma Siquv, iskanjaga olmoq; ezmoq, siqmoq.

Begona oʻshlar gʻoʻzani qisib qoʻyibdi.

ikkinchi marta ekilgan chigitni shoʻr qisib, yer betiga chiqarmay qoʻydi. — Mushtum

Kampir, rezinkasi oyogʻini qisib yuborgan shekilli, kapron paypogʻini himarib, toʻpigʻiga tushirib olibdi. — S. Ahmad, Saylanma

3. koʻchma Boʻgʻmoq, nafasini qaytarmoq.

Uning halqumini dard qisib keldi.

4. koʻchma (ch.k. bilan) Biror narsadan tang holatga solmoq; siqmoq, toliqtirmoq, zoriqtirmoq.

Puldan qismoq.

Mana boʻlmasam, deb uni ham ovqatdan qisib qoʻydim. — S. Ahmad, Avtobiografiya

Xudoyim xotinlarni uy uchun yaratgan. Erkaklarni olib kelishdan qismasin. — H. Rahimov, Chin hayot

husn degan narsadan xudo meni qisgan. — Mirmuhsin, Meʼmor

5. Birlashtirmoq, yummoq.

Lablarini qismoq.

Valixon mushtini qisib taʼkidladi: — Sipoh kerak. — Sh. Toshmatov, Erk kushi

Rangi qum oʻchgan, iztirobdan qaltiragan odamlar, oʻz xarobalari oldida tishlarini qisib, jim oʻylanardilar. — Oybek, Quyosh qoraymas

qishрусскийзимаанглийскийwinter

Erinčig qïšïy sürdi yazqï esin Bahoriy shamol zerikarli qishni haydadi – Весенний ветер прогнал неприятную зиму – The spring wind blew away the unpleasant winter

ot Yil fasllaridan biri (Oʻrta Osiyoda dekabr, yanvar va fevral oylarini oʻz ichiga oladi).

Sovuq qish. Qahraton qish. Qishga chidamli navlar (bot.).

Oʻzimizning uyimiz. Hatto qishda ham tuvaklarda anqib turadigan rayhonlar esimga tushadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Erta qishning sovuq nafasi uning dimogʻiga gup etib urdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

ot 1. Butunning tarkibi, uzviy boʻlagi yoki hissasi, ulushi.

Daromadning uchdan bir qismi. Mehmonlarning bir qismi.

Xullas, Tuyamoʻyinga kelib, izlab yurgan narsalarimning bir qismini topganday edim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Yoʻlning qolgan qismiga eshak ish berdi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

Anvar oʻzini supaning qorongʻi qismiga oldi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Bir ish, majlis, asar va shu kabilarning maʼlum darajada mustaqillikka ega boʻlgan alohida boʻlagi; boʻlim.

Uch qismdan iborat roman,

Institutdagi kechada hisobot dokladi tugadi. Soʻngra badiiy qism boshlandi. — Gʻayratiy, Uzoqdagi yor

Mohidil yetib kelganda, tantanali qism boshlanib qolgandi — J. Abdullaxonov, Toʻfon

Mehmonlar bilan vakillarning qizgʻin tabriklari, xayrli tilaklaridan keyin kechaning rasmiy qismi tugadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Mashina, mexanizm, inshoot va shu kabilarni tashkil qilgan boʻlaklardan har biri; detal.

Traktorning ehtiyot qismlari.

Emin uni [pulemyotni] shoshilib qoʻliga oldi-da, bir zumda qismlarini ajratib, gazetaga terib qoʻydi. — I. Rahim, Chin muhabbat

4. harb. Qurolli kuchlar tarkibidagi alohida boʻlim, boʻlinma yoki birikma.

Minomyotchilar qismi. Polkning sanitariya qismi. Qism komandiri.

Shu choq artilleriya qismlari ogʻir toʻplari bilan oʻta boshladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Jarohatlarim bitib ketishi bilan yana qismimga qaytib bordim. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

qisqartma