Поиск

fl. 1. Qarsillamoq feʼlining orttirma nisbati.

2. koʻchma s.t. (asosan, -ib qoʻshimchali rvdsh. shaklida — qarsillatib) Harakatning belgisini kuchaytiradi.

Saidmurodov davr kelganda, surib qol, deb bu materiallardan olganini olib, qolganini qarsillatib pullayverdi. — Mushtum

taql. s. 1. Narsalarning bir-biriga qattiq urilishidan, sinishidan va shu kabilardan hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

U tishida qars etib yongʻoq chaqdi. Shisha qars etib yorilib ketdi. Qars etgan miltiq ovozi eshitildi.

Madaminxoʻja dasturxon soldi, non ushatdi, keyin kattakon bir gursketdini keltirib, pichoq tortgan edi, sovun qars etib yorildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ot oldinga intildi, tirisha-tirisha aravani koʻprikka olib chiqdi. Lekin shu onda nimadir qars etdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Rais oʻrnidan turib, shofyorni chaqirdi, koʻk Volgaga oʻtirib eshigini qars bekitdi-da, ketdik, dedi shofyorga. — E. Rahim, Hayot amri bilan

2. Qarsak, chapak.

Qars urmoq.

Polvonning rapidadek keng kaftlaridan chiqqan qars— chapak koʻp kishilarning diqqatini jalb etdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Kishilar qars urib turadilar va meni masxaralagandek qiyqirib, ogʻiz-burunlarini qiyshaytiradilar, lekin men ularga parvo qilmay, oʻyinni davom ettiraman. — A. Qodiriy, Jinlar bazmi

fl. Qars etgan ovoz chiqarmoq, qars etmoq.

Eshik qarsillab yopildi. Daraxtning shoxi qarsillab sinib tushdi. Miltiq qarsillab otildi.

Yirik tomchilar bilan tom va boʻgʻotlarni qamchilab, yomgʻir doira chala boshladi, yana qarsillab, guldurab chaqmoq chaqdi. — Yoshlik

Uzoq yoqda muzlar qarsillar — A. Oripov, Yillar armoni

узбекскийqasrрусскийдворецанглийскийcastle

Ičib qaršïqa kirmä özni tutun Saroyga mast holatda kirma, oʻzingni tut – Выпив, не ходи во дворец, воздержись – After drinking, do not go to the palace, abstain

ot ayn. Chapak.

Qarsak chalmoq. Qarsak urmoq. Davomli gulduros qarsaklar.

Olomonning qarsagi ostida Narzi togʻa dasturxon koʻtarib, vagonga chiqib bordi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Zalni gurr qarsak bosdi, hamma oʻrnidan turdi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

sft. 1. Tarafdor boʻlmagan, tarafdor emas, maʼqul deb bilmaydigan, zid fikrdagi.

Ikkinchi uylanishga Otabek butunlay qarshi boʻlib, faqat bu qudalarning-gina ishlaridir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Shanbalikka koʻp odam kelishiga qarshisan — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

men ham Kumushni Toshkent yubormoqqa qarshiman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Xilof, ziddiga ish tutuvchi; muxolif yoki dushman.

Qarshi tomonlar. Qarshi kuchlar.

Ustoz Qavom shunday moʻtabar zotning farzandi saltanatga qarshi boʻlgani, nobakor chiqqaniga afsuslanadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Boshqasini inkor etadigan, uning ziddi boʻlgan.

Bir-biriga qarshi fikrlar. Qonunga qarshi xatti-harakatlar.

Boʻtaboy akamga qarshi gapirsam ham mayligami? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Roʻbaroʻ joylashgan yoki yoʻnalgan; qarama-qarshi, roʻbaroʻ.

Qarshi oqim. Qarshi shamol. Koʻchaning qarshi tomoni. Qarshida turgan odam. Qarshidagi bogʻ.

Oyqiz qarshi tomondan kelgan shamol-toʻpolonni yorib, hamon oldinga intilardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yotoqxona oldiga kelganimizda bir bola qarshimizdan chiqib qoldi. — Oʻ. Umarbekov, Shonli avlod

Otabek uchun eng nozik sa

nalgan bu masala qarshidagi javob kutib oʻtirguvchilarni nihoyat zeriktirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. (j.k. bilan — -ga qarshi) koʻm. vzf.

6. 1) zidlik (zidlash) munosabatini bildiradi; zid (xilof) holda.

Uning ovozi istagiga qarshi baland jaranglamadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qutidor, odatiga qarshi, bozordan kunduz soat uchlarda qaytib keldi-da, Otabekni soʻradi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Endi adolatga qarshi xiyonat qilish yarashmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar;

7. 2) oʻzi birikib kelgan soʻz anglatgan narsani daf etish, yoʻq qilish, oldini olish va sh.k. ga qaratilganlik maʼnosini bildiradi.

Ichkilikbozlikka qarshi kurash. Hasharotlarga qarshi dori sepmoq.

Kasalning oldini olish choralaridan eng muhimi vaqtida tepkiga qarshi emlatishdir. — Saodat

8. koʻm. vzf. esk. ayn. (3-sh. ega/shk va oʻ.-p. k. shaklida, b.k. bilan — qarshisida) oldida

Shuning uchun kutmagan hol qarshisida bir oz dovdirab qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Inobatxon kutilmagan bu achchiq muomala qarshisida borliq-yoʻqliq holda qoldi. — Mushtum