fl. Qarimoq feʼlining orttirma nisbati.
Qidiruv
«qaritmoq» boʻyicha 43 ta natija
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
40 ta
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
fl. 1. Yoshi ulgʻayib, qarilik davriga oʻtmoq; keksaymoq, qartaymoq.
Qarigan xotin. Qarigan daraxt. Ahmoq horiganini bilmas, koʻsa — qariganini. — Maqol
— Siz nechaga kirdingiz? — Meni soʻramang, men endi qarib qoldim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Qarib qolishgan, ogʻir musibatni koʻtarisha olmaydi. — E. Raimov, Ajab qishloq
2. Jismonan qarilik davriga xos holatga tushmoq.
Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Qalb qoʻrini el xizmatiga baxshida qilgan, yurtini yashnatib-yashartirgan kishi qarimaydi. — Gazetadan
3. koʻchma Eskirib, oʻz umrini tugatmoq, tugatish bosqichiga oʻtmoq.
Asrlardan asrlarga ulashgan Asl sanʼat qarimaydi. — Q. Muhammadiy.
4. koʻchma Xazon boʻlmoq, soʻlmoq.
Bogʻimizga zogʻ-u xazon dorimasin, Gul ila gulzorimiz qarimasin. — Uygʻun.
5. koʻchma Oʻz muddatining tugash pallasiga oʻtmoq, tugash jarayonida boʻlmoq.
— Bahorning daragi bu, — dedi Unsin mayin ohangda osmonga qarab, — qish qarib qoldi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
Huvullagan sariq vodiyda, Qarigan kuz yotadi behol. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari
- Safar qaridi 1. Maʼlum joyda yoki safarda boʻlish muddati tugadi, qaytish vaqti keldi. Safar qaridi. Gʻulomjon aka yurtini shunchalik sogʻingan ediki, har eslaganda, yurak-bagʻri ezilib ketardi. — J. Abdullaxonov, ToʻfonMaʼmura singlim, menga olam uyidan joy qolmadi, safarim qaridi, muddatim bitdi. — X. Sultonov, Onamning yurti
Izohli lugʻat
· yana 8 ta lugʻatda
QARI I ' koʻkrak oʻrtasidan qoʻlning uchigacha boʻlgan uzunlik oʻlchovi' (turli joyda turlicha uzunlikni bil— dirgan). Ishtonsizning tushiga ikki q a r i boʻz kiribdi (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday oʻlchov birligini anglatgan bu soʻz asli ' qoʻlning yelkadan tirsakkacha boʻlgan qismi' maʼnosini anglatgan qar otidan (ДС, 422) kuchaytirish maʼnosini ifodalovchi -ï qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ДС, 426: qarï I; De — von, III, 242): oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almash — gan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qar + ï = qarï > qäri. Bu soʻz asli ' qoʻlning tirsakkacha boʻlgan qismi'ni anglatgan (ДС, 426), keyinchalik maʼno ta — raqqiyoti natijasida hozirgi maʼnosi yuzaga kelgan. QARI II ' koʻp yashagan', ' keksa'. Q a r i bilga— nini pari bilmas (Maqol). Bu sifat asli qadimgi turkiy tilda 'keksay-' maʼnosini anglatgan qarï-feʼlidan (ДС, 426; Devon, III, 279) maʼno taraqqiyoti yoʻli bilan ajralib chiqqan: 'harakat' -> 'shunday ha — rakat. oqibatida voqe boʻladigan holat'; oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qarï— > qarï > qäri
1. Ancha yoshga borgan, qartaygan; keksa. . n Dari ham, yosh ham uning oldida odob saqlayotgandek, askiyaga ortiq ogʻiz ochmadi. M. Ismoiliy, Fargʻona t
Dari kishi. Dari ot. Dari tol. Yoshu qari(lar). Dari bshzganini pari bilmas — Maqol
2. koʻchma Uzoq oʻtmishga ega. Yetib kelar muzday shabada.. Dari togʻning xoʻrsinikrshri. Sh. Rahmon, Yurak qirralari
Yozdi qari tarix sahifasiga Tarixni titratgan bir soʻz — larzakor — Mirtemir
oʻzbekchaqaritmoqruschaстаритьinglizchamake old, age
Nečä beg qarïttï qarïmaz özün (Bu dunyo) qanchadan-qancha beklarni qaritdi, oʻzi esa hech qarimaydi – Скольких беков [этот мир] состарил, сам же он не стареет – How many beks has become old in this world, but the world has not grow old
oʻzbekchachuqur, qabrruschaяма, ров, могилаinglizchahole, grave
Tükädi tiriglik qazïldï qarïm Tiriklik tugadi, qabr qazildi – Жизнь окончена, и могила уже выкопана– Life is over, and the grave is already dug up
oʻzbekchaqorinruschaживот, желудокinglizchastomach
Qarïn toðsa arpa ya halva bir-ul Qorin toʻysa, arpa yo holva bir xil – Если желудок насытится, тогда все равно–ячмень или халва – If the stomach is saturated, then all the same–barley or halva
Taʼriflar ichida
3 taqarittir Qaritmoq feʼlining orttirma nisbati.
1) yosh; be of age 1. voyaga yetgan bo'lmoq; be under age 1. voyaga yetmagan bo'lmoq; come of age 1. balog'atga yetmoq 2) ko'hnalik; davr; zamon 3) so'zl. juda uzoq vaqt
qaritmoq – старить – make old, age. Nečä beg qarïttï qarïmaz özün – (Bu dunyo) qanchadan-qancha beklarni qaritdi, o‘zi esa hech qarimaydi – Скольких беков [этот мир] сост