Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қар» бўйича 2024 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

1086 та
qaʼr инглизча

quick auto reverseрусчабыстрый реверс (с по- мощью специального оптического датчика формируется сигнал, по которому головка пово- рачивается на 180° и реверсируется МТЛ)ўзбекчатез реверс (махсус оп- тик датчик ёрдамида сигнал шакллантири- лади, унга қараб кал- лак 180° га бурилади ва МТЛ реверсланади)

Тўлиқ мақола →
қармоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Балиқ овлаш учун ипга боғлаб, сувга ташланадиган ўткир учли махсус илгак; учига шундай илгакли ип боғланган узун таёқ шаклидаги балиқ овлаш асбоби.

Ерни қазимасанг, олтин чиқмас, Қармоқ солмасанг, балиқ чиқмас. — Мақол

Қодир балиқни қармоқдан чиқариб, майса устига ташлади. — Э. Усмонов, Ёлқин

2. Бирор киши ёки нарсани қўлга олиш, илинтириш учун ишлатиладиган восита, тадбир, макр ва шу кабилар; тузоқ, дом.

Бировнинг қармоғига илинмоқ (тушмоқ).

Паиғамов Нусратбекнинг боши айланиб, тили каловланаётганини сезди, қармоқ ташлаб кўрди. — С. Нуров, Нарвон

Тўсатдан оилада совуқлик пайдо бўлиб қолди. Бунда ё хотинга бирор бошқа эркак қармоқ қўйди, ё эрга бошқа хотин қўл узатди. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
ҚАРА

қарамоқрусчасмотретьинглизчаlook

Qara qarnï todsa kör ud teg yatur, yawa sözkä avnur özin semritür Қора қорни тўйса ҳўкиздек ётади, мақтов сўзига овиниб ўзини семиртиради – Когда у простолюдина сытый желудок, он лежит, как вол, развлекается праздным разговором и наращивает жир – Вҳен тҳе коммонер ҳас а фулл стомач, ҳе лиес лике а волф, амусес ҳимселф витҳ идле талк анд инкреасес фат — ҚБК, 39₂

Тўлиқ мақола →
қари
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

ҚАРИ И ' кўкрак ўртасидан қўлнинг учигача бўлган узунлик ўлчови' (турли жойда турлича узунликни бил— дирган). Иштонсизнинг тушига икки қ а р и бўз кирибди (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай ўлчов бирлигини англатган бу сўз асли ' қўлнинг елкадан тирсаккача бўлган қисми' маъносини англатган қар отидан (ДС, 422) кучайтириш маъносини ифодаловчи -ï қўшимчаси билан ҳосил қилинган (ДС, 426: қарï И; Де — вон, ИИИ, 242): ўзбек тилида а унлиси ä унлисига алмаш — ган, ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қар + ï = қарï > қäри. Бу сўз асли ' қўлнинг тирсаккача бўлган қисми'ни англатган (ДС, 426), кейинчалик маъно та — раққиёти натижасида ҳозирги маъноси юзага келган. ҚАРИ ИИ ' кўп яшаган', ' кекса'. Қ а р и билга— нини пари билмас (Мақол). Бу сифат асли қадимги туркий тилда 'кексай-' маъносини англатган қарï-феълидан (ДС, 426; Девон, ИИИ, 279) маъно тараққиёти ёʻли билан ажралиб чиққан: 'ҳаракат' -> 'шундай ҳа — ракат. оқибатида воқе бўладиган ҳолат'; ўзбек тилида а унлиси ä унлисига алмашган, ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қарï— > қарï > қäри

1. Анча ёшга борган, қартайган; кекса. . н Дари ҳам, ёш ҳам унинг олдида одоб сақлаётгандек, аскияга ортиқ оғиз очмади. М. Исмоилий, Фарғона т

Дари киши. Дари от. Дари тол. Ёшу қари(лар). Дари бшзганини пари билмас — Мақол

2. Узоқ ўтмишга эга. Етиб келар муздай шабада.. Дари тоғнинг хўрсиникршри. Ш. Раҳмон, Юрак қирралари

Ёзди қари тарих саҳифасига Тарихни титратган бир сўз — ларзакор — Миртемир

Тўлиқ мақола →
қарс
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

тақл. с. 1. Нарсаларнинг бир-бирига қаттиқ урилишидан, синишидан ва шу кабилардан ҳосил бўладиган товушни билдиради.

У тишида қарс этиб ёнғоқ чақди. Шиша қарс этиб ёрилиб кетди. Қарс этган милтиқ овози эшитилди.

Мадаминхўжа дастурхон солди, нон ушатди, кейин каттакон бир гурскетдини келтириб, пичоқ тортган эди, совун қарс этиб ёрилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

От олдинга интилди, тириша-тириша аравани кўприкка олиб чиқди. Лекин шу онда нимадир қарс этди. — Ойбек, Танланган асарлар

Раис ўрнидан туриб, шофёрни чақирди, кўк Волгага ўтириб эшигини қарс бекитди-да, кетдик, деди шофёрга. — Э. Раҳим, Ҳаёт амри билан

2. Қарсак, чапак.

Қарс урмоқ.

Полвоннинг рапидадек кенг кафтларидан чиққан қарс— чапак кўп кишиларнинг диққатини жалб этди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Кишилар қарс уриб турадилар ва мени масхаралагандек қийқириб, оғиз-бурунларини қийшайтирадилар, лекин мен уларга парво қилмай, ўйинни давом эттираман. — А. Қодирий, Жинлар базми

  • Қарс икки қўлдан чиқади Баробар учинг, фақат баробар учсангизгина, муҳаббат сизга қанот.Қанот жуфт бўлади, қарс икки сўлдан чиқади. — А. Мухтор, Қарс икки қўлдан чиқади
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 1086 →

Таърифлар ичида

77 та
клик

клик Чақириқ, нидо, хитоб, овоз, товуш, қийқириқ; шодиёна қийқириқ; саломлашув (ёки табрик) нидолари; Қичқириқ, қийқириқ, қариллаш, қуруллаш, қар-қур; турналарни

қағилламоқ

қағилла Қар-қағ овоз чиқармоқ; қағқағламоқ. Қир-у сой, дарахтлар қорга ботибди, Қарғалар қағиллар бўлиб миннатдор. Шуҳрат баланд теракнинг айри шохида қағиллаб

Ҳаммасини кўриш · 77 →

Эртаклар

367 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 367 →

Шева материаллари

493 та
Бургадори
Хоразм вилояти · дуст

Зараркунандаларга қарши курашда ишлатиладиган дори; дуст.

ДУКАРТ, дўкарт, дўкат
Фарғона вилояти · дукарт

чилангарликда - қайчининг, ко'пинча соч олинадиган кичкина тури. Буни яна юпқароқ газлама ва қог'оз кесиш учун ҳам ишлатилади

Оғишта
Қашқадарё вилояти · қарз

Қарз

Қароли
Бухоро вилояти · қора олхўри
адоқламоқ
Қашқадарё вилояти · қуйига қараб юрмоқ

Ҳаммасини кўриш · 493 →

Ташқи ресурслар

1 та