Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qalami» boʻyicha 56 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

35 ta
qalami
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Qoʻlda toʻqilgan, tagi oq yoʻl-yoʻl gulli ip mato.

Bir koʻylaklik qalami.

Oyogʻiga koʻn etik, egniga chiy alakdan yaktak toʻn, qalami ishton berdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

  • Qalami doʻkon Qalami toʻqiladigan doʻkon, dastgoh. Normatparang oʻzi kosib, lekin uni qalami doʻkondan emas, koʻknoridan boyigan deyishadi. — A. Muxtor, Opa-singillar
Toʻliq maqola →
qalʼa
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Dushman hujumiga qarshi mustahkam devor va xandaq bilan oʻralgan, mudofaa vositalari, istehkomlar bilan taʼminlangan shahar.

Andijon qalʼasi mustahkam. Bobur mirzo u yerda boʻlsa, qalʼa yanada mustahkam boʻlur. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Katta boy, yer egalarining saroy qoʻrgʻoni; qasr, ark.

Turobbiyning qalʼasida toʻqqiz ot choptirim yerdan koʻrinadigan bitta terak boʻlardi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

3. Shahar.

Kanizlarning koʻpi turli qalʼalardan olib kelingan yosh goʻzallar edi. — J. Sharipov, Xorazm

Mingta qalʼadan dalam yaxshi, Oxun. Bizning qizlarimiz ham juda shoʻx boʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzim qishloqiman, qalʼadan narida turaman — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Toʻliq maqola →
qalam
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Oʻrtasiga ingichka, uzun grafit joylangan choʻp shaklidagi, xat yozish, rasm solish, chizma chizish uchun ishlatiladigan yozuv, chizuv asbobi.

Qora qalam. Rangli qalamlar.

Chernetsov koʻk va qizil qalamlar bilan bezab tashlangan xaritaga qaradi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Perosi oʻzidan chiqarilgan ruchka.

Savagich qalam.

Keyin bir parcha qogʻoz olib, qamish qalamni qitirlatib yoza boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Bu ikkisi qogʻozga mixlangandek gap-soʻzsiz qalamni qirr-qirr qogʻoz ustida yuritib turar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

3. Umuman, yozish, ijod qilish quroli.

U qoʻlimga tutqazib qalam, Koʻzlarimdan oldi uyquni. — E. Vohidov.

Usmon Nosir oʻtgan yoʻllarida chaman ungan, qalami Pushkin, Lermontovlarni oʻzbek tilida gapirtirgan. — Gazetadan

4. Yozma asar ijod etish; yozma ijod, ijod.

Yaxshi yigit, sizning qalam kuchingiz juda ham zoʻr ekan-ku. — Z. Fatxullin, Soʻnmas yulduz

Uning qalamiga mansub sheʼriy asarlar taʼsirchanligi bilan kishini oʻziga maftun etadi. — Gazetadan

5. Qoshni qora qilish uchun surtiladigan qora modda va uni qoshga surtish uchun ishlatiladigan choʻpsimon asbob.

Seni haramda yaxshilab yasantiraman, qoshlaringga qalam, koʻzlaringga surma tortaman. — Mirmuhsin, Choʻri

6. Tosh, taxta kabi qattiq jismlarni oʻyish, kesish va gul solish uchun ishlatiladigan metall asbob.

Haykaltarosh qalami.

7. Tilim, tilik.

Bir qalam goʻsht.

  • Moʻy qalam yoki qalami moʻy
  • Tosh qalam
  • Poʻlat qalam
  • Qalam uchi (yoki haqi) Yozilgan narsa uchun beriladigan haq; gonorar. Duo qilib, qalam uchisiga boʻzni uzatdim — olmaydi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonBir oy oʻtgach, gazetada bosilgan ilk hikoyasiga qalam haqi keldi. — Yoshlik
  • Qalam yurgizmoq (yoki tebratmoq, surmoq) 1. Yozmoq, xat mashq qilmoq. Ularning zehni oʻtkirroqlari hozir bemalol xat taniydigan, qalam yurgizadigan boʻlib qolishdi. — H. Gʻulom, MashʼatU sheʼrning turli navlarida qalam yuritadi. — Oybek, NavoiyMaʼruf Nazarov., qoʻshiqchilik sohasida ham dadil qalam tebratyapti. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari
  • Qalami oʻtkir Ijod, yozish qobiliyati darajasi yuqori. Fazliddin esa, qalami oʻtkir jurnalist edi. — D. Nuriy, Osmon ustuniAhmadning boʻlimga koʻp foydasi tegishi mumkin, qobiliyatli bola, qalami oʻtkir. — F. Musajonov, Himmat
  • Qalamga olmoq Biror asar, maqola va shu kabilarni yozishga kirishmoq; yozmoq. Bu kun men shu Oʻtgan kunlarni qalamga olganimda ham, oʻsha oʻzimni zeriktirgan faslni tashlab ketishga majburman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarvafodorlikni ulugʻlab, bevafolikni ranj bilan qalamga oldik. — Gazetadan
  • Qudrat qalami Xudo tomonidan bitilgan, belgilangan. Har banda qudrat qalami bilan yozilganni koʻradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Qalam qosh 1. Uncha egilmagan qop-qora chiroyli qosh. Toʻgʻri, qalam qoshga oʻsma qoʻyilsa buzarmish. — S. Anorboyev, OqsoyKoʻp yigit ayrildi qalam qoshidan. — Gʻayratiy
  • Qoshi qalam Birdan qoshi qalamim Paydo boʻldi nihoyat. — Yo, Mirzo
Toʻliq maqola →
qalamoq
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

fl. 1. Ustma-ust, yonma-yon yoki tartibsiz ravishda tiqishtirib, toʻldirib taxlamoq, termoq.

Gazlamalarni aravalarga togʻ-togʻ qalab, olib ketadilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yoqish, yondirish uchun oʻchoq va shu kabilarga joylamoq, tiqib tashlamoq.

Oʻchoqqa oʻtin qalamoq.

[Bektemir] Oʻtinni maydalab, rosa diqqat bilan chayla oʻrtasiga qaladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Nonvoy chol peshonasini boylab, tandirga oʻt qalayapti. — S. Ahmad, Ufq

  • Goʻriga gʻisht qalamoq
Toʻliq maqola →
qalay
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

olm. 1. Qanday?, qanaqa?

Bola qalay ekan? Oyoq-qoʻli chaqqonmi? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bu yerda hayron boʻlib turgandan koʻra guzarga borsang, qalay boʻlarkin? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Soʻroq gap oldidan kirish soʻz vazifasida ishlatiladi.

Qalay, nonvoylikdan bir nima ortadimi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Qalay, mulla, bizning yoqlar sizga maʼqul boʻldimi? — P. Tursun Oʻqituvchi

  • Qalaysan yoki qalaysiz? 1. Ahvoling (ahvolingiz) qanday?, yaxshimisan (yaxshimisiz)?; Endi qalaysan, qoʻlga tushding-ku.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 35 →

Taʼriflar ichida

17 ta
hafrang

hafrang s. t. Haftrang. Navoiy manqalga yaqin, hafrang qogʻoz tizzasida, qalami yengil qitirlab, chiroyli xatlar tushirmoqda. Oybek, Navoiy

duda

duda Oq boʻzning siyrak toʻqilgan turi. Duda pashshaxona. Bizda ham gazlamalarning turlariga ism bor: boʻz, duda, qalami va hokazolar. A. Qahhor, Sarob

filhaqiqat

filhaqiqat rvsh. esk.kt. Haqiqatan ham, chindan ham; darhaqiqat. Filhaqiqat, ona tilining asli tuganmas oltin konlarini yosh Navoiyning moʻjizali qalami kashf etdi. Oybek

oʻtkir

острый, проницательный; oʻtkir pichoq острый нож; oʻtkir aql острый ум; oʻtkir ko‘z острый глаз; ◊ qalami oʻtkir у него острое (бойкое) перо; uning tili oʻtkir у него ост

binafshagul

binafshagul maxs. Kulolchilik, naqqoshlik va kashtadoʻzlikda ishlatiladigan naqsh turi. Rishton va Gʻijduvon kulolchiligida binafshagul islimiy gullar orasiga qalami uslu

qitirlamoq

qitirla Qitir -qitir ovoz chiqarmoq. Qalami yengil qitirlab, chiroyli harflar tushirmoqda. Oybek, Navoiy Nahotki ular shunchalik makkor! deb koʻnglidan oʻtkazdi xotin va

Hammasini koʻrish · 17 →

Sheva materiallari

4 ta
chopma qalami
Fargʻona viloyati · chopma qalami

Yirikroq zargarlik buyumlari yuziga bolgʻa urib naqsh tushirishda ishlatiladigan poʻlat asbob

koʻrqalam
Andijon viloyati · taqaqalam

Dami oʻtmas boʻlgan taqachilik qalami