Поиск

fl. Ozmoq I feʼlining orttirma nisbati.

Qoʻylarni ozdirib qoʻyibsiz.

fl. Eti qochib, ozgʻin tortmoq; ozgʻinlanmoq, oriqlamoq.

Bir terining ichida qoʻy necha bor semirib, necha bor ozar. — Maqol

Ozgan ot argʻumoq boʻlmas. — Maqol

Umidning yoqasi titilib ketgan oʻsha eski kostyumi-yu, shimining tagi yirtilib, yamoq tushganiga, ozib, chakkalari turtib chiqqaniga qarab, hayron boʻlgan boʻlsa kerak. — Mirmuhsin, Umid

Bu orada u ozib, shundogʻam soʻlgʻin yuzlari battar zaʼfaron boʻlib ketdi. — S. Ahmad, Ufq

son 1. yoki miqdor jihatdan uncha koʻp boʻlmagan; kam

Oz vaqt

Hovuzda suv

Gap koʻp, koʻmir — Maqol

Oz yemak - soz yemak — Maqol

Yaqinda tabiblarga koʻrsatgan edim, qoningiz oz, qimiz iching, dedi — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Yetarli emas, kifoya qilmaydigan, qanoatlanarli boʻlmagan; kam

Bir yigitga yetmish hunar — Maqol

Maqtanma, gʻoz, hunaring — Maqol

Koʻp boʻlsa - ketar, oz boʻlsa - yetar — Maqol

Ikkovimiz oʻtkazadigan oltin umrning oltin minutlarini har qancha oltin soat sanasa oz! — Abdulla Qahhor, Ogʻriq tishlar

Elektr quvvati shu qadar oz ediki, nasos motorlarni aylantirishga ham ojizlik qilib qoldi — Said Ahmad, Ufq

3. rvsh. Baʼzi-baʼzida; goho-goho, kamdan-kam. Bir oz - ozgina, andak. Ko‘pi ketib, ozi qoldi - yarmidan koʻpi ketib, undan ozroq miqdori qoldi (qiyinchilik kunlar, ogʻir ish va shu kabilar haqida). Oz boʻlmasa - naq boʻlmasa; sal boʻlmasa; naq, xuddi. Oz qoldi - sal qoldi. Eng ozi - kam deganda, eng kami, aqalli

Anvar oʻz tengi bolalar bilan oz aloqa qilar, ularga kam aralashar va ortiqcha oʻynabkulmas.. edi — Abdulla Qodiriy, Mehrobdan chayon

Qizlik vaqtida Nuri ularning kulbasiga juda oz chiqar edi — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir oz tuzi kam boʻlibdi

Robiya xola bir oz bukchayganicha, mayda qadamlar bilan shipillab, supaga yoʻl boshladi — Saida Zunnunova, Olov

-Koʻpi ketib, ozi qoldi, - ovutdi uni Usmonjon, - hech narsa emas, bu qiyinchiliklar oʻtib ketadi — Saida Zunnunova, Olov

-Oz boʻlmasa, harom oʻlar ekan, jonivor, - deydi u [yoʻlovchi], bir tutam yashil beda bilan pichogʻini artayotib — Parda Tursun, Oʻqituvchi

Har safar momaqaldiroq gulduraganda, "oyi", deb dodlab yuborishiga oz qolardi — Sunnatilla Anorboyev, Hamsuhbatlar

Boya sinfda bolalardan biri himoya tilab: "Hurmatli oʻqituvchim!" deb yuborishga oz qoldi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Uyatni bilsangiz, eng ozi shuning andishasi kerak emasmi? — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot 1. Oʻsimlik poyasi va ildizining koʻpincha yumshoq toʻqimadan iborat boʻladigan ichki qismi.

Tolning oʻzagi.

2. shv . Daraxt, buta kabilarning tanasi; poya.

Gʻulomjon oʻrikning keksa, yoʻgʻon oʻzagini ushlab turib toʻxtadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sumba qildim irgʻayning oʻzagidan. Oq olma, qizil olma.

3. Ildizmevaning (yogʻoch oʻzagiga oʻxshash) oʻrta qismi.

Sabzining oʻzagi.

4. tex . Elektromagnit va shu kabilarning ichiga, oʻrtasiga oʻrnatilgan qism; sterjen.

Elektromagnit oʻzagi.

5. tlsh . Soʻzning asl maʼnosini bildirib, yangi soʻz yasalishiga asos boʻladigan, soʻz yasovchi qoʻshiladigan eng kichik qism; soʻz yasalish asosi.

6. koʻchma Biror narsaning eng muhim, asosiy qismi; asos, mohiyat.

Ular [ayollar] oilaning oʻzagi va fayzigina emas, balki jamoatchilik hayotida ham alohida oʻrin egallaydilar. — Gazetadan

Mening nazarimda, oʻrtoq Mardiyev, biz qilayotgan ishning oʻzagi bitta! Umumxalq, umumdavlat manfaati. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

ot 1. Suv oqib oʻtadigan uzun chuqurlik; suv yoʻli.

Endi oʻzandan bu yoqqa ariq chiqarish va hovuz qazish kerak edi. — P. Qodirov, Qadrim

[Jamolning] Koʻz oldida egri-bugri Chirchiq oʻzani. Undan narida — kattakon Toshkent. — S. Anorboyev, Mehr

Zarafshon daryosining eski oʻzanlari koʻp. — P. Gʻulomov, Zarafshon etaklarida

U suv yuvgan taqir oʻzandan borar ekan, chakalakzordagi butalardan asar qolmaganiga gumon qilmasdi. — R. Rahmonov, Changalzordagi sharpa

Yigʻinimiz oddiy kunda emas, kanal oʻzaniga birinchi ketmon urilgan kunning oʻttiz yilligi arafasida boʻldi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

2. koʻchma Biror davomli narsaning muayyan yoʻli.

Yoʻq, hayotni joʻnlashtirib boʻlmaydi. U oʻzining chigal, murakkab oʻzanlari boʻylab oqadi. — A. Muxtor, Chinor

Ashurmirzo parvo qilmay, gap oʻzanidan chiqmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

ot 1. Qarindoshlik, tugʻishganlik va shu kabilar jihatdan aloqasi yoʻq odam; begona.

— Demak, Xudoyqul oʻz jigaringiz boʻlgani uchun, oʻzgalardan koʻra koʻproq ezib, uni ogʻir bir ahvolga solishga haqli ekansiz-da? — dedi Elmurod. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Oʻzgaga boqsa koʻzim, koʻr boʻlsin, oqsin gavhari, Kosasi tuproq bila toʻlsin, koʻmilgan yaxshiroq! — Habibiy

2. Soʻzlovchi yoki soʻzlovchi va tinglovchidan boshqa odam.

Oʻzingda yoʻq — oʻzgada yoʻq. — Maqol

Yomon oʻzini bilmas, oʻzgani koʻzga ilmas — Maqol

Kuyov tomondan oriq, daroz, chayir bir xotin bel bogʻladi. Oʻzgalar — yosh-qari hammasi shu ikki ayolning belbogʻiga, etaklariga yopishdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzingizni biling, oʻzga bilan nima ishingiz bor? — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oʻzi yoki oʻziga mansub boʻlmagan; notanish, yot.

Oʻzga tilda soʻzlashmoq.

Odamzod bir sabab bilan oʻzga yurt, oʻzga shaharlarni ixtiyor etadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

4. chiqish kelishigidagi soʻz bilan) (Oʻzi bogʻlanib kelgan soʻz bildirgan shaxs yoki narsadan boshqasiga ishora qiladi; -dan boshqa.

Otabekdan oʻzga farzandimiz boʻlmay orzu-havasimiz, umid-hadafimiz faqat shu Otabekdir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bandamiz — taqdirga tan berishdan oʻzga ilojimiz yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

5. Odatdagidan boshqacha, oʻzgacha.

Bogʻning har burchagida oʻzga bir latofat: ariqlarda suv kumushlanadi, maysalardan uqa tutgan hovuz suv bilan emas, nur bilan toʻlgan kabi jimir-jimir mavjlanadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. tlsh. Uchinchi shaxs.