Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«orqasida» boʻyicha 251 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

36 ta
orqa
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

rvsh. 1. Gavdaning qoringa nisbatan ters tomoni, boʻyindan dumgʻazagacha boʻlgan qismi.

Qoʻlni orqasiga qilib yurmoq.

Mingboshi yerda gʻujanak boʻlib yotgan Matqovulning orqasiga qamchini shilp etkizib tushirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Saidiy eshikka orqasini berib oʻtirar edi. — A. Qahhor, Sarob

2. Narsalarning ters yoqdagi qismi, yuz, bet, old tomoniga teskari tomoni, teskarisi.

Suratning orqasi. Teshaning orqasi.

Samandarov chiroqning piligini koʻtardi, qalamning orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Chinnigul darvoza tagiga yetganda, orqasiga qayrilib qaradi-yu, ichkariga kirib ketdi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroq

Ona shu soʻzlarni aytib, oʻtirgan yeridan kaftlarining orqasini yerga tirab, turdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

3. Narsa yoki kimsaning yuz, bet, old tomoniga qarshi tomon; ort.

Orqaga qaramoq. Uyning orqa devori.

Shu onda orqasidan gurullab avtomobil kelib qoldi. — A. Qahhor, Karavot

Yoʻldosh orqadan asta kelib, El-murodning koʻzini ikki qoʻli bilan bekitdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

4. Ortda, keyinda joylashgan.

Velosipedning orqa gʻildiragi. Til orqa tovushlari (grammatika).

5. Ortda qolgan, oʻtilgan yoʻl; shaxs yoki predmet chiqib kelgan tomon; harakat yoʻnalgan tomonning aksi.

[Otabek] Eshik zanjiriga qoʻlini olib borgani holda oʻylanib toʻxtadi va eshikni ochmay, orqasiga qaytdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olgʻa bosish, har holda, orqaga qaytishdan xatarli emas. — A. Qahhor, Maston

6. Homiy, suyanchiq, tirak.

Togʻdan orqasi boʻlganning toshdan yuragi boʻlar. — Maqol

7. 3-shaxs egalik va joʻnalish, oʻrin-payt va chiqish kelishiklari qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida ishlatiladi (orqasida, orqasidan).

8. (Birovning) orqasidan kesak (tosh) otmoq

9. 1) ikkinchi qaytib kelmasligini tilab laʼnatlamoq;

10. 2) kimsaning orqasidan uni yomonlab gʻiybat qilmoq.

  • Orqada qolmoq Qoloqlik qilmoq; biror vazifani oʻz vaqtida bajarmaslik. Shalola qurilishi hozir eng orqada qoldi. — S. Ahmad, Ufq
  • Orqa qilmoq Biror shaxs yordamiga, himoyasiga, kuchiga ishonmoq, unga tayanib ish tutmoq. Seni orqa qilib, bunda yuraman, Ort-sirtingdan koʻp himoyat qilaman. — Alpomish
  • Orqaga ketmoq Tanazzulga yuz tutmoq, olgʻa bosishdan toʻxtamoq. [Otabek:] Bizning kundan-kunga orqaga ketishimizga oʻzaro nizoyimiz sabab boʻlmoqda. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar. Orqaga surmoq — (yokiBuning har ikkisi ham kolxozlashtirish ishini orqaga surishi, hiylagina orqaga surishi mumkin edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Orqasidan gapirmoq Oʻzi yoʻgʻida u haqda gapirmoq; gʻiybat qilmoq. Doʻst oldingda gapirar, Dushman — orqangdan. — Maqol
  • Orqasidan kulmoq Oʻzi yoʻgʻida masxara qilmoq, mazax qilmoq. [Gulnor:] Oyi, siz sezasizmi, boynikida orqamdan kulishadi, gapirishadi, piching, kesatiq-mesatiq. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Orqasidan quvmoq Yetishish, erishish payiga tushmoq.
  • Ogʻirlikni orqaga tashlamoq Qiyinchiliklarga parvo qilmay, oʻzini dadil tutmoq, ularni dadillik bilan yengmoq. [Gulandom:] Ukalarimni, dadamni sevganimdan har qanday ogʻirlikni orqaga tashladim. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Front orqasi harb . Mamlakatning jang harakatlaridan yiroq ichkari qismi.
  • Yuragi orqasiga tortib ketdi Shunday deyishga dedi-yu, otaning qahrli nigohini koʻrib, yuragi orqasiga tortdi. — Yoshlik
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 36 →

Taʼriflar ichida

114 ta

Hammasini koʻrish · 114 →

Ertaklar

94 ta
Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Baliqchi bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda kambagʻal baliqchi bola podshohning qiyin topshiriqlarini bajarib, oʻzining donoligi va omadini namoyish etadi. Uning sirlari ochilgach, podshohning

Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Hammasini koʻrish · 94 →

Sheva materiallari

7 ta
dog'lash
Namangan viloyati · dog'lash

taqachilikda otni noto'g'ri taqalash orqasida mix etga ketganda mixni sug'urib olib, qaynoq suv quyish yoki yog' qizdirib bosish; pichoqchilik va temirchilikda

hayot
Navoiy viloyati · tashqari

hovli hududidan tashqarida, lekin uning devori orqasida turgan yer

orqahoyat
Navoiy viloyati · orqahovli

uyning orqasidagi yer

pïläk
Qashqadaryo viloyati · omoch qismi

omoch oʻqining omochning orqasidan chiqib turgan pona qoqiladigan qismi

togʻay
Qashqadaryo viloyati · yara, qoʻtir

yosh bolalarda quloq orqasidan chiqadigan yara, qoʻtir

tyrmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yomonlamoq

yomonlamoq, birovning orqasidan yomonlab gapirmoq

Hammasini koʻrish · 7 →