Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «orqada» — результатов: 168

Фильтр

Словарные статьи

32
orqa

rvsh. 1. Gavdaning qoringa nisbatan ters tomoni, boʻyindan dumgʻazagacha boʻlgan qismi.

Qoʻlni orqasiga qilib yurmoq.

Mingboshi yerda gʻujanak boʻlib yotgan Matqovulning orqasiga qamchini shilp etkizib tushirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Saidiy eshikka orqasini berib oʻtirar edi. — A. Qahhor, Sarob

2. Narsalarning ters yoqdagi qismi, yuz, bet, old tomoniga teskari tomoni, teskarisi.

Suratning orqasi. Teshaning orqasi.

Samandarov chiroqning piligini koʻtardi, qalamning orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Chinnigul darvoza tagiga yetganda, orqasiga qayrilib qaradi-yu, ichkariga kirib ketdi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroq

Ona shu soʻzlarni aytib, oʻtirgan yeridan kaftlarining orqasini yerga tirab, turdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

3. Narsa yoki kimsaning yuz, bet, old tomoniga qarshi tomon; ort.

Orqaga qaramoq. Uyning orqa devori.

Shu onda orqasidan gurullab avtomobil kelib qoldi. — A. Qahhor, Karavot

Yoʻldosh orqadan asta kelib, El-murodning koʻzini ikki qoʻli bilan bekitdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

4. Ortda, keyinda joylashgan.

Velosipedning orqa gʻildiragi. Til orqa tovushlari (grammatika).

5. Ortda qolgan, oʻtilgan yoʻl; shaxs yoki predmet chiqib kelgan tomon; harakat yoʻnalgan tomonning aksi.

[Otabek] Eshik zanjiriga qoʻlini olib borgani holda oʻylanib toʻxtadi va eshikni ochmay, orqasiga qaytdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olgʻa bosish, har holda, orqaga qaytishdan xatarli emas. — A. Qahhor, Maston

6. Homiy, suyanchiq, tirak.

Togʻdan orqasi boʻlganning toshdan yuragi boʻlar. — Maqol

7. 3-shaxs egalik va joʻnalish, oʻrin-payt va chiqish kelishiklari qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida ishlatiladi (orqasida, orqasidan).

8. (Birovning) orqasidan kesak (tosh) otmoq

9. 1) ikkinchi qaytib kelmasligini tilab laʼnatlamoq;

10. 2) kimsaning orqasidan uni yomonlab gʻiybat qilmoq.

  • Orqada qolmoq Qoloqlik qilmoq; biror vazifani oʻz vaqtida bajarmaslik. Shalola qurilishi hozir eng orqada qoldi. — S. Ahmad, Ufq
  • Orqa qilmoq Biror shaxs yordamiga, himoyasiga, kuchiga ishonmoq, unga tayanib ish tutmoq. Seni orqa qilib, bunda yuraman, Ort-sirtingdan koʻp himoyat qilaman. — Alpomish
  • Orqaga ketmoq Tanazzulga yuz tutmoq, olgʻa bosishdan toʻxtamoq. [Otabek:] Bizning kundan-kunga orqaga ketishimizga oʻzaro nizoyimiz sabab boʻlmoqda. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar. Orqaga surmoq — (yokiBuning har ikkisi ham kolxozlashtirish ishini orqaga surishi, hiylagina orqaga surishi mumkin edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Orqasidan gapirmoq Oʻzi yoʻgʻida u haqda gapirmoq; gʻiybat qilmoq. Doʻst oldingda gapirar, Dushman — orqangdan. — Maqol
  • Orqasidan kulmoq Oʻzi yoʻgʻida masxara qilmoq, mazax qilmoq. [Gulnor:] Oyi, siz sezasizmi, boynikida orqamdan kulishadi, gapirishadi, piching, kesatiq-mesatiq. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Orqasidan quvmoq Yetishish, erishish payiga tushmoq.
  • Ogʻirlikni orqaga tashlamoq Qiyinchiliklarga parvo qilmay, oʻzini dadil tutmoq, ularni dadillik bilan yengmoq. [Gulandom:] Ukalarimni, dadamni sevganimdan har qanday ogʻirlikni orqaga tashladim. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Front orqasi harb . Mamlakatning jang harakatlaridan yiroq ichkari qismi.
  • Yuragi orqasiga tortib ketdi Shunday deyishga dedi-yu, otaning qahrli nigohini koʻrib, yuragi orqasiga tortdi. — Yoshlik
Полная статья →

Показать все · 32 →

В определениях

123

Показать все · 123 →

Сказки

10
Bahrom va Sherzod
Устное народное творчество

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Doʻstlar
Устное народное творчество

Ushbu ertakda tulki, baqa va kana oʻrtasidagi doʻstlik va topilgan bugʻdoyni taqsimlashdagi qiziqarli voqealar tasvirlangan. Ular oʻrtasidagi musobaqa va aql-id

Handalak polvon
Устное народное творчество

Ushbu ertakda ayiq tomonidan oʻgʻirlab ketilgan podsho qizining oʻgʻli Loʻnda polvonning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U oʻzining gʻayritabiiy kuchi va doʻstl

Hunarli yigit
Устное народное творчество

Mamatboy ismli yigit uch xil hunar oʻrganadi va bu hunarlari unga hayotda koʻp qiyinchiliklarni yengishga yordam beradi. Uning sarguzashtlari davomida boylik va

Orzijon bilan Qambarjon
Устное народное творчество

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Quyosh yerining pahlavoni
Устное народное творчество

Bu ertakda kambagʻal chol va uning oʻgʻli Rustamning boy Halimboy zulmidan qochib, togʻda ayiqlar bilan doʻstlashib, pahlavon boʻlishi hikoya qilinadi. Rustam o

Показать все · 10 →

Диалектные материалы

3
dumkäshäk
Qashqadaryo viloyati · orqadan ergashib yuradigan
peshvän
Qashqadaryo viloyati · jelak

jelakning bir turi (yengi tikilmay orqada osilib turadi)