Қидирув

firm, steadfast.

фл. 1. Бирор томонга ётиб, қия ҳолат олмоқ, қийшаймоқ, энгашмоқ, ёнбошламоқ.

Кема ўнг томонга оғди. Девор оғиб қолди.

Ортиқ сўзлай олмади, боши бир томонга оғиб тушди-ю, жим бўлди жони узилган эди. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар

Анисимов ҳамиша деворни оғган томонга йиқитади. — Э. Самандар, Дарёсини ёʻқотган қирғоқ

2. Бирор томонга, пастга сирғаниб, осилиб тушмоқ.

Қоринбоғ бўшаб, отнинг эгари чап томонга оғиб кетибди.

3. Тўғри, тик ёʻлдан ёки белгили ёʻналишдан четга чиқмоқ.

Самолёт курсдан оғди.

4. Бурилмоқ, четга чиқмоқ; бирор томон силжимоқ.

Яхшибоев гап мавзуси четга оғиб кетганини сезди. — М. М. Дўст, Лолазор

Бек ака бошини кафтлари орасига олди: — Бебурд бўлиб қолдим чоғи ёшим оғиб! — С. Нуров, Нарвон

5. Бўлинмоқ, чалғимоқ (ўй-хаёл, диққат-эътибор ҳақида).

Бирдан диққати оғиб, уларга қулоқ тутди. — Шарқ юлдузи

6. кўчма Тўғри ёʻлдан адашмоқ, четга чиқмоқ, тоймоқ; бирор сиёсий оқимдан, маслакдан тоймоқ, қайтмоқ.

Менимча, ўртоқлар, Қўчқоров партия ёʻлидан оғиб, ёт унсурлар таъсирига тушиб қолган одам. — С. Анорбоев, Оқсой

7. Бирор томонга ёʻналмоқ, қарамоқ (кўз ҳақида).

Ҳожихола, Тўрахоннинг хаёлчан кўзларига қараб олиб, жавоб кутди. Жувон кўзлари секин ерга оғди: Розиман. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Раънонинг ерга қараган кўзи секингина Анварга кўтарилиб, яна ерга оғди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

8. Энг юқори нуқтадан, зенитдан ўтмоқ (Қуёш, Ой ва юлдузлар ҳақида).

Қуёш кунботарга оғиб, соялар чўзилиб қолган бўлса ҳам, тепалар ҳамон офтоб селида жимирлаб ётарди. — М. Мансуров, Ёмби

Уфққа оққан қуёш кўкни тутган тутун орасидан гўё қора шиша орқали кўринганга ўхшайди. — Ойбек, Қуёш қораймас

9. Маълум бир муддатдан, пайтдан ўтмоқ, ошмоқ.

Вақт ярим кечадан оққан эди. — М. Муҳамедов, Қаҳрамон изидан

Кун асрдан оғиб, шомга яқин қолган, шунинг учун гузардаги дўконлардан очиғи уч-тўртта эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

10. кўчма Бирор томонга ўтмоқ, унга мойил бўлмоқ ёки ён босмоқ.

Бирон эътиборлироқ одам закон [қонун] сўқиб қолса, дарров ўша томонга оғиб кетишарди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

Бу замонда кимнинг жин чақаси кўп бўлса, одамлар ўшанга оғади. — Ойбек, Танланган асарлар

Саломат қақшоқ ўгай она билан чиқишолмади. Ҳар кун жанжал, эшитмаган гапи, емаган турткиси қолмади. Ота ҳам суюкли хотин томонга оғиб кетди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Иштон ёки шимнинг икки почаси қўшиладиган жойи, чови

фл. 1. Оғмоқ 3, 6 феълининг биргалик нисбати.

Улар тўғри ёʻлдан оғишмади. Ота-она келин томон оғишди.

Отабек Онасининг нима бўлса ҳам Марғилон тарафга оғишганини ва ўзининг кучли бир душмандан қутулаёзганини пайқади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Бирор томонга қийшаймоқ, оғмоқ.

Дунё ўқи горизонтга оғишган ва шунинг учун ёриткичини осмон гумбазининг жанубий томонида ҳаммадан баландроқ кўтарилади. — Астрономия

3. кам қўлл. Бирор томонга юрмоқ, ёʻл олмоқ, ўтмоқ.

Ҳомид ўзининг нажот томонига оғишганини сезиб энтикди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. шв. Алмашмоқ, адашмоқ, ўзгармоқ.

Кийимлари оғишиб қолибди.

5. шв. Ўзаро олди-берди қилиб, бир-бирига қарздор бўлмоқ, ўтишмоқ ёки ўтишган қарз-қурзларини бир-бирига тўлаб, орани очиқ қилмоқ.

Шуни айтаётибман-да! Қийналиб қолманг, менда бор, бериб турай, кейин оғишиб кетармиз. — Уйғун, Сўнгги пушаймон

от 1. Айн. ака.

Матназар ўз оғасига мўлтираб тикилганча, бетоқат ҳўкизнинг бўйнидаги арқонни тортиб турарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Ширин уканг келди оғасин излаб, кўрар кўзим, жоним акам, бормисан? — Ширин билан Шакар

2. Туғишган акадай яқин, қадрдон киши.

Қўни-қўшни, кичик-катта Оғамларга салом айтинг! — Ҳамза

[Салимбойвачча:] Сиз ёлғиз поччам эмас, ҳам дўстим, ҳам оғамсиз. — Ойбек, Танланган асарлар

3. тар. Юртнинг, элнинг каттаси, ҳокими.

Мени билсанг — Қўнғиротнинг оғаси. Бошимда бор эр йигитнинг жиғаси. — Алпомиш

4. тар. Турли лавозим ва унвон номлари таркибига киради, масалан

ҳарам оғаси, эшик оғаси.

5. Ўзидан катталарга нисбатан мурожаат шакли.

Оға, шу ерни азонлаб ҳайдасак бўлмайдими? — С.Сиёев, Ёруғлик