Qidiruv

ot 1. Ayn. aka.

Matnazar oʻz ogʻasiga moʻltirab tikilgancha, betoqat hoʻkizning boʻynidagi arqonni tortib turardi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Shirin ukang keldi ogʻasin izlab, koʻrar koʻzim, jonim akam, bormisan? — Shirin bilan Shakar

2. Tugʻishgan akaday yaqin, qadrdon kishi.

Qoʻni-qoʻshni, kichik-katta Ogʻamlarga salom ayting! — Hamza

[Salimboyvachcha:] Siz yolgʻiz pochcham emas, ham doʻstim, ham ogʻamsiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. tar. Yurtning, elning kattasi, hokimi.

Meni bilsang — Qoʻngʻirotning ogʻasi. Boshimda bor er yigitning jigʻasi. — Alpomish

4. tar. Turli lavozim va unvon nomlari tarkibiga kiradi, masalan

haram ogʻasi, eshik ogʻasi.

5. Oʻzidan kattalarga nisbatan murojaat shakli.

Ogʻa, shu yerni azonlab haydasak boʻlmaydimi? — S.Siyoyev, Yorugʻlik

fl. 1. Biror tomonga yotib, qiya holat olmoq, qiyshaymoq, engashmoq, yonboshlamoq.

Kema oʻng tomonga ogʻdi. Devor ogʻib qoldi.

Ortiq soʻzlay olmadi, boshi bir tomonga ogʻib tushdi-yu, jim boʻldi joni uzilgan edi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

Anisimov hamisha devorni ogʻgan tomonga yiqitadi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq

2. Biror tomonga, pastga sirgʻanib, osilib tushmoq.

Qorinbogʻ boʻshab, otning egari chap tomonga ogʻib ketibdi.

3. Toʻgʻri, tik yoʻldan yoki belgili yoʻnalishdan chetga chiqmoq.

Samolyot kursdan ogʻdi.

4. Burilmoq, chetga chiqmoq; biror tomon siljimoq.

Yaxshiboyev gap mavzusi chetga ogʻib ketganini sezdi. — M. M. Doʻst, Lolazor

Bek aka boshini kaftlari orasiga oldi: — Beburd boʻlib qoldim chogʻi yoshim ogʻib! — S. Nurov, Narvon

5. Boʻlinmoq, chalgʻimoq (oʻy-xayol, diqqat-eʼtibor haqida).

Birdan diqqati ogʻib, ularga quloq tutdi. — Sharq yulduzi

6. koʻchma Toʻgʻri yoʻldan adashmoq, chetga chiqmoq, toymoq; biror siyosiy oqimdan, maslakdan toymoq, qaytmoq.

Menimcha, oʻrtoqlar, Qoʻchqorov partiya yoʻlidan ogʻib, yot unsurlar taʼsiriga tushib qolgan odam. — S. Anorboyev, Oqsoy

7. Biror tomonga yoʻnalmoq, qaramoq (koʻz haqida).

Hojixola, Toʻraxonning xayolchan koʻzlariga qarab olib, javob kutdi. Juvon koʻzlari sekin yerga ogʻdi: Roziman. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Raʼnoning yerga qaragan koʻzi sekingina Anvarga koʻtarilib, yana yerga ogʻdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

8. Eng yuqori nuqtadan, zenitdan oʻtmoq (Quyosh, Oy va yulduzlar haqida).

Quyosh kunbotarga ogʻib, soyalar choʻzilib qolgan boʻlsa ham, tepalar hamon oftob selida jimirlab yotardi. — M. Mansurov, Yombi

Ufqqa oqqan quyosh koʻkni tutgan tutun orasidan goʻyo qora shisha orqali koʻringanga oʻxshaydi. — Oybek, Quyosh qoraymas

9. Maʼlum bir muddatdan, paytdan oʻtmoq, oshmoq.

Vaqt yarim kechadan oqqan edi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

Kun asrdan ogʻib, shomga yaqin qolgan, shuning uchun guzardagi doʻkonlardan ochigʻi uch-toʻrtta edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

10. koʻchma Biror tomonga oʻtmoq, unga moyil boʻlmoq yoki yon bosmoq.

Biron eʼtiborliroq odam zakon [qonun] soʻqib qolsa, darrov oʻsha tomonga ogʻib ketishardi. — J. Abdullaxonov, Xonadon

Bu zamonda kimning jin chaqasi koʻp boʻlsa, odamlar oʻshanga ogʻadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Salomat qaqshoq oʻgay ona bilan chiqisholmadi. Har kun janjal, eshitmagan gapi, yemagan turtkisi qolmadi. Ota ham suyukli xotin tomonga ogʻib ketdi. — S. Ahmad, Hukm

Ishton yoki shimning ikki pochasi qoʻshiladigan joyi, chovi

sft. 1. Oldingi er yoki xotindan boʻlgan farzandlar hozirgi er yoki xotinga hamda ularning qarindoshlariga nisbatan, shuningdek, hozirgi er yoki xotin va ularning qarindoshlari oldingi er yoki xotindan boʻlgan bolalarga nisbatan.

Oʻgay nabira. Oʻgay ota. Oʻgay xola.

Hafsalam pir boʻlib: — Peshonamning shoʻri qursin, oʻgay bola ham nasib qilmasa, — deb yigʻlab-yigʻlab qaytdim. — I. Rahim, Chin muhabbat

Chap tomondagisi Yusvali togʻaning oʻgay oʻgʻli Avaz, oʻng tomondagi Davlatyor edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Marasul: Oʻz xolam boʻla turib, toʻyga kelmadingiz-a? Oʻgay boʻlsangiz ham xafa boʻlmas edim. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Oʻgay qaynana yoshi oltmishlarga borgan, semiz, zabardast, dimogʻdor kampir edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Bir onadan tugʻilmagan yoki bir otadan boʻlmagan, otasi yoki onasi boshqa, tugishmagan farzandlar (bir-biriga nisbatan).

Oʻgay aka.

[Dilbar:] Botirjon akamning oʻgay singlisi bor, oti Adolatxon, shu oʻgʻil tugʻibdi. — N. Safarov, Hayot maktabi

3. koʻchma Oʻziniki boʻlmagan; yot, begona.

Bobur oʻziga ulugʻ bir murabbiy topdim, deb suyunib yurganida, oʻgay taqdir uni bu madadkoridan ham judo qilgan edi. P. Qodirov, — Yulduzli tunlar

Oʻgay ekinlarning holidan hech kim xabar olmadi. — Gazetadan

Bulbul oʻgay erur zogʻlar orasida, Yugurik suv oʻgay togʻlar orasida. — A. Oripov, Ruhim

ot 1. Xon saroyi yoki boylar eshigidagi kanizak, xizmatkor ayol; choʻri.

2. Boy uygʻurlar oilasidagi eng keksa xotin.

ot 1. Ogʻa, aka, yoshi katta ekanlik, akalik.

2. Ogʻalarning inilarga munosabati, ogʻalarga xos oqibat, muruvvat.

Ogʻalik qilmoq.

Oqsoqol hamisha, yolgʻiz oʻgʻlimga Xayri ogʻalik qiladi, deb ishondi. — Yoshlik