Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ogʻ» — результатов: 2350

Фильтр

Словарные статьи

970
ogʻ

OGʻ ’ishton, shimning ikki pochasi qoʻshiladigan joy’. Shimining o gʻ i sitilib ketibdi. Qadimgi turkiy tilda ’chov’, ’chot’ maʼnosini anglatgan bu ot a:gʻ tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 109), keyinroq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan va bu unli oʻzbek tilida â unlisiga almashgan: a:gʻ > agʻ > âgʻ. Bu soʻzning hozirgi maʼnosi gavdadan kiyimga koʻchirish asosida yuzaga kelgan

Ishton yoki shimning ikki pochasi qoʻshiladigan joyi, chovi

Полная статья →
ogʻmoq

fl. 1. Biror tomonga yotib, qiya holat olmoq, qiyshaymoq, engashmoq, yonboshlamoq.

Kema oʻng tomonga ogʻdi. Devor ogʻib qoldi.

Ortiq soʻzlay olmadi, boshi bir tomonga ogʻib tushdi-yu, jim boʻldi joni uzilgan edi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

Anisimov hamisha devorni ogʻgan tomonga yiqitadi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq

2. Biror tomonga, pastga sirgʻanib, osilib tushmoq.

Qorinbogʻ boʻshab, otning egari chap tomonga ogʻib ketibdi.

3. Toʻgʻri, tik yoʻldan yoki belgili yoʻnalishdan chetga chiqmoq.

Samolyot kursdan ogʻdi.

4. Burilmoq, chetga chiqmoq; biror tomon siljimoq.

Yaxshiboyev gap mavzusi chetga ogʻib ketganini sezdi. — M. M. Doʻst, Lolazor

Bek aka boshini kaftlari orasiga oldi: — Beburd boʻlib qoldim chogʻi yoshim ogʻib! — S. Nurov, Narvon

5. Boʻlinmoq, chalgʻimoq (oʻy-xayol, diqqat-eʼtibor haqida).

Birdan diqqati ogʻib, ularga quloq tutdi. — Sharq yulduzi

6. Toʻgʻri yoʻldan adashmoq, chetga chiqmoq, toymoq; biror siyosiy oqimdan, maslakdan toymoq, qaytmoq.

Menimcha, oʻrtoqlar, Qoʻchqorov partiya yoʻlidan ogʻib, yot unsurlar taʼsiriga tushib qolgan odam. — S. Anorboyev, Oqsoy

7. Biror tomonga yoʻnalmoq, qaramoq (koʻz haqida).

Hojixola, Toʻraxonning xayolchan koʻzlariga qarab olib, javob kutdi. Juvon koʻzlari sekin yerga ogʻdi: Roziman. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Raʼnoning yerga qaragan koʻzi sekingina Anvarga koʻtarilib, yana yerga ogʻdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

8. Eng yuqori nuqtadan, zenitdan oʻtmoq (Quyosh, Oy va yulduzlar haqida).

Quyosh kunbotarga ogʻib, soyalar choʻzilib qolgan boʻlsa ham, tepalar hamon oftob selida jimirlab yotardi. — M. Mansurov, Yombi

Ufqqa oqqan quyosh koʻkni tutgan tutun orasidan goʻyo qora shisha orqali koʻringanga oʻxshaydi. — Oybek, Quyosh qoraymas

9. Maʼlum bir muddatdan, paytdan oʻtmoq, oshmoq.

Vaqt yarim kechadan oqqan edi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

Kun asrdan ogʻib, shomga yaqin qolgan, shuning uchun guzardagi doʻkonlardan ochigʻi uch-toʻrtta edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

10. Biror tomonga oʻtmoq, unga moyil boʻlmoq yoki yon bosmoq.

Biron eʼtiborliroq odam zakon [qonun] soʻqib qolsa, darrov oʻsha tomonga ogʻib ketishardi. — J. Abdullaxonov, Xonadon

Bu zamonda kimning jin chaqasi koʻp boʻlsa, odamlar oʻshanga ogʻadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Salomat qaqshoq oʻgay ona bilan chiqisholmadi. Har kun janjal, eshitmagan gapi, yemagan turtkisi qolmadi. Ota ham suyukli xotin tomonga ogʻib ketdi. — S. Ahmad, Hukm

  • Kun ogʻdi Kunduzning yarmidan koʻpi oʻtdi, kech kira boshladi. Kun ogʻib, yerga soya tushishi bilan Hamro opaning yuragi pitirchilab qoldi. — Oydin, Oʻzidan koʻrsinTun ogʻdi. Kechaning yarmidan koʻpi oʻtdi, yarim kechadan oshdi. Tun oqqach, batalon keldi. — Shuhrat, Shinelli yillar
  • Boshi ogʻib Falakning gardishi bilan; beixtiyor, oʻylamay-netmay, boshi aylanib. Boshi ogʻib kelib qoldi.
  • Boshi oqqan tomonga ketmoq Nusratdek vujudini chulgʻagan parishon kayfiyatdan forigʻ boʻlish uchun birdan boshi oqqan tomonga ketish ishqiga tushdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
  • Koʻngli ogʻmoq 1. Moyil boʻlmoq, muhabbat qoʻymoq. Qizing, turkman eldan birov topibdi, Qizing koʻngli shu turkmanga ogʻibdi. — Ravshan
  • Esi (yoki hushi) ogʻmoq 2. Es-hushini yoʻqotib qoʻymoq, mahliyo boʻlib qolmoq. Men, esim ogʻib, uning ogʻziga tikilganimcha, qimirlamay oʻtirib qoldim. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandirAdolatning bir nuqtaga tikilgan koʻzlariga qarab qoʻrqib ketdi: esidan ogʻib qolsa-ya! Hali bu koʻrgilik ham bormidi unga. — S. Zunnunova, GulxanHafizaning birdan rangi oqarib, goʻyo boshiga yuz pudlik gurzi tushgandek, esi ogʻib qoldi. — Mirmuhsin, Umid
Полная статья →
ogʻa

ot 1. Ayn. aka.

Matnazar oʻz ogʻasiga moʻltirab tikilgancha, betoqat hoʻkizning boʻynidagi arqonni tortib turardi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Shirin ukang keldi ogʻasin izlab, koʻrar koʻzim, jonim akam, bormisan? — Shirin bilan Shakar

2. Tugʻishgan akaday yaqin, qadrdon kishi.

Qoʻni-qoʻshni, kichik-katta Ogʻamlarga salom ayting! — Hamza

[Salimboyvachcha:] Siz yolgʻiz pochcham emas, ham doʻstim, ham ogʻamsiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Yurtning, elning kattasi, hokimi.

Meni bilsang — Qoʻngʻirotning ogʻasi. Boshimda bor er yigitning jigʻasi. — Alpomish

4. Turli lavozim va unvon nomlari tarkibiga kiradi, masalan

haram ogʻasi, eshik ogʻasi.

5. Oʻzidan kattalarga nisbatan murojaat shakli.

Ogʻa, shu yerni azonlab haydasak boʻlmaydimi? — S.Siyoyev, Yorugʻlik

  • Yurt ogʻasi Ochil hovliqib xitob qilardi: — Qoʻying, yurt ogʻasi, men oʻzim surobini toʻgʻrilayman!M. — M. Doʻst, Galatepaga qaytishU oʻzini yurt ogʻasidek erkin, sarbast tutayotgan Teshaboyning mingboshi boʻlib kelganmi-yoʻqligini bilishni uchun, lekin bilolmay tajang boʻlardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Полная статья →

Показать все · 970 →

В определениях

1

Сказки

343
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Показать все · 343 →

Диалектные материалы

1035
Choʻpkor
Xorazm viloyati · yogʻochli

Yog‘ochli

Dahana
Qashqadaryo viloyati · daraning ogʻzi; ariq boshlanadigan joy

1. Daraning ogʻzi. 2. Kanal yoki ariq boshlanadigan joy.

Jïr
Jizzax viloyati · yogʻ
Ogʻishta
Qashqadaryo viloyati · qarz

Qarz

Показать все · 1035 →

Внешние ресурсы

1
Ziyouz.com
Библиотеки и учебные материалы

Просветительский портал с 2004 года: классическая и современная узбекская литература, фольклор, учебники — более 5 тысяч книг.