Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oʻtmas» — результатов: 440

Фильтр

Словарные статьи

377
oʻtmas

sft. Yaxshi kesmaydigan, dami qaytgan, oʻtmaydigan.

Oʻtmas pichoq qoʻl kesar. — Maqol

Uning [Sotvoldining] yuzi qattiq, serqirra toshlarga uzoq vaqt ishqalangan yoki qandaydir oʻtmas tesha bilan yoʻnilganga oʻxshardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

  • Aqli (yoki zehni, fikri) oʻtmas Darrov anglab, tushunib yetolmaydigan; anqov, qovoqbosh.
  • Oʻtmas mol Birov sotib olmaydigan, sotilmay qolgan, past sifatli buyum yoki narsa.
Полная статья →
ot

OT I ’ism’. Ukangning o t i nima? Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz a:t tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 198; Devon, I, 107), oʻsha davrlardayoq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ПДП, 361; DS, 64); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: a:t > at > ât. OT II ’yirik ish-ulov hayvoni’. Yaxshi o t g a bir qamchi, yomon o t g a ming qamchi (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz at tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 361; DS, 65); Mahmud Qoshgʻariy bu soʻzni "qattiq talaffuz qilinadigan alif bilan" deb alohida taʼkidlaydi (Devon, I, 70); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: at > ât

1. Yakka tuyoqlilarga mansub oʻtxoʻr, sutemizuvchi yirik ish-ulov hayvoni. Ot zavodi - ot naslini yaxshilash va nasldor, yuqori sifatli otlarni koʻpaytirish bilan shugʻullanuvchi maxsus xoʻjalik, korxona. Ot kuchi - 75 kg/m sekundga yoki 0,736 kvtga teng quvvat. Ot sporti - otda yurish, mashq qilish musobaqalarining umumiy nomi. Ot oʻyin - 1) sirk. 2) karusel

Oq

Qashqa

Yoʻrgʻa

Ot abzali

Otga taqa qoqmoq

Otga minmoq

Yaxshi otga bir qamchi, yomon otga ming qamchi — Maqol

Sidiqjon egarga yaxshiroq oʻrnashib, otning jilovini silkidi — Abdulla Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Uzoqdan ot yeldirib keluvchi otliqni koʻrgan Sodiq koʻchaning oʻrtasida toʻxtadi — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

80 ot kuchiga ega boʻlgan traktor

Olimpiada oʻyinlari dasturiga ot sportining bir necha turlari kiritilgan

-Shu, teatr degani nima, ot oʻyinimi? — Abdishukurdan soʻradi choyfurush Sadriddin boyvachcha — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Otning boshiga oʻxshatib yasalgan shaxmat donasi, asp

Otni yurmoq. Ot bshgan shoh bermoq

3. Muchal yil hisobida yettinchi yil nomi. Ot yili - muchal yil hisobida yettinchi yil ( muchal). Ot mindirmoq - ot sovgʻa qilmoq, ot bilan mukofotlamoq. Ot solmoq - ot qoʻymoq 2. Ot qoʻymoq - 1) otning jilovini boʻsh qoʻyib yeldirmoq; 2) mingan otini biror kimsa tomon yoʻnaltirib hujum qilmoq. Otday boʻlib ketmoq - sogʻaymoq, kasallikni unutib yubormoq. Otdan tushsa ham, egardan tushmaydi - ilgarigi mavqei yoki martabasidan tushgandan keyin ham takabburligini tashlamagan kishi haqida. Otni qamchilamoq - qamchilamoq

Uning yili

Eshitganlar shoirga rahmat aytib, biri tun kiydirib, biri ot mindiribdi — Shukrullo, Saylanma

Bugun biz kanal qazish muddatini tezlatishga tashabbuskor boʻlgan ikki dongdor quruvchiga ot mindirmoqchimiz — Said Ahmad, Ufq

Kecha-kunduz togʻma-togʻ dushmanga qarshi ot qoʻyib, ypyui ochamiz — M. Muhamedov, Mashq

Ota, tashvish tortmang, sal oʻtmay otday boʻlib ketasiz — "Sharq yulduzi"

Полная статья →
otmoq

fl. 1. Koʻlni siltab yoki qulochkashlab, qoʻlidagi narsani uzoqqa yoki moʻljalga irgʻitmoq, uloqtirmoq.

Tosh otmoq. Granat otmoq. Koʻpga kesak otma. — Matal

Yormat pichoqni sugʻurib olib, uzoqqa otdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Tashlamoq, irgʻitib yubormoq.

Tantiboyvachcha koʻrpachaga bemalol oʻtirib, doʻppisini bir chekkaga otdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Shiddat bilan biror tomonga, joyga tashlamoq yoki tashlanmoq, otilmoq.

Gulnor hushsizlangan kabi, boshini onaning tizzasiga otdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bolakay, yastanib yotgan poyonsiz lolazordan yugurib kelib, oʻzini uning quchogʻiga otdi. — Sharq yulduzi

4. Koʻtarib yerga urmoq, yiqitmoq (kurashda).

U [Siddiqjon] hozir kurashda raqibini yonboshga olib otgan. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari

Qoʻtosni otmadi, zoʻr bilan uni maydonning chetiga — qattiq yerga sudradi. — A. Qahhor, Sarob

5. Chekmoq; tortmoq.

Chori ota barmoqlari titrab, nos otdi. — S. Nurov, Narvon

Shu vaqtda kimdir, burnaki otgandek, qayta-qayta apshurdi. — Oybek, Navoiy

6. Tortmoq, ichmoq (ichimlik haqida).

Esonboy chorpoyaga chiqib, u bilan yonma-yon oʻtirganda, chol jinday otib olganini sezdi. — Yoshlik

7. Uloqtirib tashlamoq, tark etmoq, yigʻishtirmoq.

Qoʻlingdan kelgancha chiqar yaxshi ot, Yaxshilik qil, bolam, yomonlikni ot! — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

8. Chiqarmoq, yozmoq, yoymoq (asosan oʻsimlik haqida).

Chechak otmoq. Palak otmoq. Kurtak otmoq.

Hademay karnay-gullar, juda hafsala bilan chiroyli qilib tortilgan iplarga chirmashib, katta-katta yaproqlar otdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Zilol suvli sharshara yonida ikki bahaybat chinor, Bobur zamonidan guvohlik berib, shox otib turibdi. — H. Hasanov, Ekvatordan oʻtganda

9. Biror qurol vositasida oʻq, tosh, snaryad va shu kabilar uzmoq.

Sopqon otmoq. Kamalak otmoq. Minomyot(dan) otmoq. Otgan oʻq qaytmas. — Maqol

Yotib qolguncha, otib qol. — Maqol

Tanklarimiz dushmanning oldingi okoplaridan oʻtib, tankka qarshi otadigan batareyani toʻpga tuta boshladi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

10. Otish quroli vositasida urib shikastlamoq yoki oʻldirmoq.

Oʻrdak otmoq. Quyon otmoq.

[Yoʻlchi] Tishini qisirlatib dedi: — Toʻpning ogʻziga qoʻyib, otib yuboringlar meni, qonxoʻrlar! — Oybek, Tanlangan asarlar

Baʼzan qiziqsinib, biz ham kaptar otib koʻrmoqchi boʻlardik. — Shukrullo, Saylanma

11. Kuch bilan itarib, itqitib chiqarmoq; uchirib yubormoq.

Shisha probkasini otib yubordi. Vulqon yuz tonnalab olovlangan togʻ jinslarini havoga otdi.

Suv dam oqizib ketadi, dam chetga otadi. — S. Ahmad, Ufq

12. Qoʻymoq, tashlamoq.

Shior otmoq. Masalani oʻrtaga otmok-

Dastlab bu gapni dadangiz oʻzlari oʻrtaga otdilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

13. Uchmoq, sirgʻanmoq.

Yaxmalak otmoq. Konki otmoq Mening yoshligimda birga oshiq oʻynab, yaxmalak otib oʻsgan bir ogʻaynim bor. — Shukrullo, Saylanma

  • Oshiq otmoq
  • Tomir otmoq
  • Tong otmoq Bagʻriga kimgadir baxt, kimgadir qaygʻu yuklab, yana tong otmoqda. — Yoshlik
  • Gap (yoki piching) otmoq Kinoya, kesatiq maʼnoli gap, soʻz aytmoq; piching qilmoq. U kelin oyisini ochiq-oshkor suymas, kesatib, piching otib, uning koʻngliga ozor berar edi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
  • Nafsi hakkalak otadi Mazaxoʻrakka oʻrganib, nafsini tiyolmaydi.
  • Shataloq otmoq Qizing hozir qayoqni xohlasa, oʻsha yoqqa shataloq otib, chopib yuribdi. — Mirmuhsin, Umid
Полная статья →

Показать все · 377 →

В определениях

37

Показать все · 37 →

Сказки

16
Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aqlli ilon
Устное народное творчество

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Baliqchi bola
Устное народное творчество

Bu ertakda kambagʻal baliqchi bola podshohning qiyin topshiriqlarini bajarib, oʻzining donoligi va omadini namoyish etadi. Uning sirlari ochilgach, podshohning

Echkining oʻch olishi
Устное народное творчество

Bir echki bolalari bilan tinch yashar edi, ammo och boʻri ularning hayotiga xavf soladi. Ona echki bolalarini himoya qilish va yovuz boʻridan oʻch olish uchun a

Erkajon
Устное народное творчество

Ushbu ertakda oʻgay ona zulmidan qochgan shahzoda Erkajonning sarguzashtlari, uning jasorati va sadoqatli toyining yordami bilan baxtga erishishi hikoya qilinad

Eshmat bilan Toshmat
Устное народное творчество

Ikkita doʻst Xizrdan turli tilaklar tilaydi: biri mol-dunyo va ulfatlar, ikkinchisi esa oila va farzandlar. Yillar oʻtib, ularning hayotlari tilaklariga koʻra s

Показать все · 16 →

Диалектные материалы

9
charxi
Fargʻona viloyati · charxi

Pichoqchilikda tayyor boʻlgandan soʻng ishlatib oʻtmaslanganda charxlab oʻtkir qilinadigan pichoq

koʻrqalam
Andijon viloyati · taqaqalam

Dami oʻtmas boʻlgan taqachilik qalami

koʻrqalam
Fargʻona viloyati · koʻrqalam

Dami oʻtmas qalam (taqachilar termini)

qayroqipichoq
Fargʻona viloyati · qayroqi pichoq

Ishlatib oʻtmaslanganda charxlamay, qayrab oʻtkir qilinadigan pichoq

satyl
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chopqi

1. chopqi (goʻsht qiymalaydigan chopqi); 2. oʻtmas, dami qaytgan (pichoq, arra va b.)

temirtäk
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · pichoq

sopsiz, oʻtmas pichoq

Показать все · 9 →

Страницы

1
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.