Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oʻlganda» — результатов: 646

Фильтр

Словарные статьи

555
oʻlganda

1. никогда в жизни, на том свете, ни за что

oʻlganda aql kiradi senga ты вряд ли когда образумишься

2. самое большее, по крайней мере, минимум

bu chemodan oʻlganda yigirma kilo kelar этот чемодан потянет самое большее на двадцать кило

Полная статья →
olmoq

fl. 1. Narsani ushlab yoki biror asbob bilan tutib qoʻlga kiritmoq.

Ariqdan suv olmoq.

Saodatxon kapalak ushlagandek ehtiyotlik bilan qutichani qoʻliga oldi. — S. Zunnunova, Olov

Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. A. Qodiriy, — Oʻtgan kunlar

Yoʻlchi ketmonni olib, ishiga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2) kelishmoq, roziligini olmoq.

3. Qabul qilmoq; yollamoq.

Ishga olmoq. Bolaga enaga olmoq.

4. Boʻshatmoq, bekor qilmoq, tushirmoq.

Sizni bugundan boshlab ishdan oldik.

U avvalgi direktorimizning boshiga tuhmat yogʻdirib, ishdan oldirdi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

5. Qirqib, kesib, tortib, sugʻurib chiqarmoq.

Tirnoq olmoq. Qoʻyning junini olmoq. Soch olmoq. Oyoqqa kirgan tikanni olmoq.

[Ali oxun] Doʻppisi ichiga toʻgʻnalgan ignani oldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Yechmoq, solmoq.

Xotin boshidan jun roʻmolini oldi-da, bir-ikki qoqib, yana oʻradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

7. Tushirmoq, boʻshatmoq; xoli qilmoq.

Yelkasidan yukini olmoq. Mashinadagi yashiklarni olmoq.

Usta Olim otning jilovidan qoʻlini olib, soʻradi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

8. Qoʻlga kiritmoq; ega boʻlmoq.

Daromad olmoq. Paxtadan moʻl hosil oldik.

[Yoʻlchi] Ikki yarim yil boyning boʻyinturugʻini sudradi. Nima oldi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Feruza Yigitaliyeva shu olimpiada-da bir yil birinchi oʻrinni oldi. — S. Ahmad, Yulduz

9. Yemoq, yemoq-ichmoq, tanovul qilmoq.

Hammasi sizning tegishingiz, hech kimga qaramang. Baliqni oling! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

10. Oʻziga singdirmoq, qabul etmoq.

Rangni yaxshi oladigan ipak.

11. Paydo qilmoq, hosil etmoq, yigʻmoq.

Yara yiring olibdi. Gʻoʻzalar koʻsak oldi.

12. Aytmoq, kuylamoq.

“Nasrulloyi”, Girya ol! Ibodxoʻja, Figʻonni ol! — Shukrullo, Saylanma

Zoʻr qoʻshiqlardan bittasini oʻrganib, katta toʻyda oʻrtaga chiqib, bir olayki. — A. Koʻchimov, Halqa

13. Uylanmoq, xotin olmoq.

[Zuhra:] Yosh qizni olganing bir sari, endi buni oʻqishdan qoʻyib, kurortga olib ketayotganing nimasi? — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

14. Xarid qilmoq.

Bu paltoni necha pulga oldingiz? Hovli olma — qoʻshni ol. — Maqol

Ancha narsa oldik Senga bir joʻra beqasam. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

15. Qoʻlga kiritmoq, qozonmoq.

Obroʻ olmoq. Erkinlik olmoq. Darsdan aʼlo baho oldim. Ilmiy daraja olmoq. Olqish olgan omondir, qargʻish olgan yomondir. — Maqol

Oʻn besh kunlik sinovdan keyin traktorchi nomini oldik. — A. Qahhor, Xotinlar

16. Ketkazmoq, yoʻqotmoq.

Chayonning zahrini chayon oladi. — Maqol

Fotihadan keyin Oftob oyim kuyovga qatiq olib chiqdi va Otabekning ichmaganiga ham qoʻymay, ichingiz, yoʻl gʻuborini oladir, deb qistay boshladi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

17. Qoplamoq, chulgʻamoq, oʻramoq, tutmoq.

Toʻqayni oʻt olgan. Kabobning hidi butun hovlini oldi. Meni isitma oldi.

Sen bundan ketmaysan omon, oʻngu soʻlni olsa tuman. — Yodgor

18. Egallamoq, ishgʻol qilmoq, band etmoq.

Royal koʻp joyni oldi. Goʻroʻgʻli kelib, falon shaharni olibdi, desa semirib, eshikdan ichkariga bazoʻr kiraman. — Gulixiromon

Mojaro ustiga Fosih afandi kirib qoldi. U toʻgʻri ayvonga chiqib, mingboshining pinjidan joy oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

19. Qamashtirmoq.

Tong yorishib, qamish poyalari oftob tigʻida lov-lov yonayotganga oʻxshab koʻzni oladi. — S. Ahmad, Ufq

20. Yetakchi feʼl sifatida ot turkumidagi soʻzlar bilan birikib, qoʻshma feʼl yasaydi, masalan,

amal olmoq, avj olmoq, alanga olmoq, bahra olmoq, bosh olmoq, yonini olmoq, yosh olmoq.

21. Ravishdosh shaklida boshqa feʼllar bilan birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi, masalan

olib bermoq, olib bormoq, olib kelmoq, ola bilmoq, ola boshlamoq, ola kelmoq. Uzum suv olib qoldi.

22. -i(b) affiksli ravishdoshlar bilan birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi va ish-harakatning oʻzi uchun bajarilganligini bildiradi, masalan

bilib olmoq, tortib olmoq, yetib olmoq, yigʻib olmoq, sugʻurib olmoq, yoza olmoq, qila olmoq.

  • Bagʻriga olmoq 1. Oʻz quchogʻiga olmoq, quchoqlamoq. Bolani bagʻriga olib, ancha vaqt yigʻladi. — M. Mahmudov, BulbuligoʻyoKolxoz., bularni xursandlik bilan oʻz bagʻriga olar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qoʻlini olmoq Qoʻlidan ushlamoq. Usta Olim Otabekning qoʻlini olib soʻrashdi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar;
  • Qoʻltigʻiga olmoq 1. Qoʻltigʻiga qistirmoq, qoʻltiqlamoq; Yormat esa Yoʻlchini oʻz qoʻltigʻiga olib, boshqalarga qarshi qoʻyishni istar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Qoʻltigʻidan olmoq Qoʻltigʻidan tutib bormoq yoki koʻtarmoq. Hiqildogʻidan olmoq Hiqildogʻidan, tomogʻidan boʻgʻmoq.
  • Amal olmoq Oʻsmoq, rivojlanmoq, yuksalmoq (oʻsimliklar haqida). Daraxtlar deyarli hammasi amal olib, ancha yuksalib qolgan edi. M. M. — Doʻst, Lolazor
  • Boʻyniga olmoq 1. Iqror boʻlmoq. Bu sheʼrni oʻqigan baʼzi tanish-bilishlarim, qarilikni boʻyniga olib qolibdi-da, deb oʻylashlari mumkin. — Shukrullo, Saylanma;
  • Yigʻim-terimni olmoq Ekinlarni oʻrib, terib hosilni yigʻishtirmoq. U yigʻim-terimni olgandan keyin Farhodga ketib, qishi bilan oʻsha yerda qolib ketdi. — A. Qahhor, Xotinlar
  • Teskarisiga olmoq Men joʻrttaga baʼzi gaplarni teskarisiga olib koʻrsam ham, u churq etmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yuz olmoq Kun baralla koʻtarilib, qiyomga yuz oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Qalamga olmoq Yozmoq, xatga tushirmoq. Bu kun men shu Oʻtgan kunlarni qalamga olganimda ham, oʻsha oʻzimni zeriktirgan faslni tashlab oʻtishga majbur boʻldim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Qarshi olmoq Kutmoq, peshvoz chiqmoq. Mehmonlarni non-tuz bilan qarshi olishdi. — Gazetadan
  • Qiyigʻiga olmoq Aksini tutmoq, aks ish qilmoq.
  • Qoʻy ogʻzidan choʻp olmagan Bizning qishloqda Gʻofurjon degan qoʻy ogʻzidan choʻp olmagan, buning ustiga hech kimi yoʻq bir yigit bor edi. — A. Qahhor, Xotinlar
Полная статья →

Показать все · 555 →

В определениях

7

Показать все · 7 →

Сказки

78
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlli, idrokli, zehnli
Устное народное творчество

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Показать все · 78 →

Диалектные материалы

6
charxi
Fargʻona viloyati · charxi

Pichoqchilikda tayyor boʻlgandan soʻng ishlatib oʻtmaslanganda charxlab oʻtkir qilinadigan pichoq

kargi
Xorazm viloyati · tayoq

molning qorni dam boʻlganda ogʻziga solinadigan tayoq

moyliq
Navoiy viloyati · sochiq

ovqatlanib boʻlgandan soʻng ishlatiladigan sochiq

yuz ochish
Fargʻona viloyati · yuz ochish

Yondoʻkonda eritilgan choʻyan chanoqqa toʻlganda koʻmir va erimagan choʻyanlarni tortib olib, eritmaning yuzini ochish ishi

ʻskat
Xorazm viloyati · iskot

oʻlgandan keyin qolgan kiyimlari