Қидирув

сфт. 1. Нур бермайдиган ёки ёритилмаган; хира.

Ҳамиджон ойнинг нурсиз ёруғи тушиб турган деразадан кўчага қаради. — Ў. Умарбеков, Чўлда бир кун

2. кўчма Қони қочган, рангпар; хира (юз, кўз ҳақида).

— Кунимиз қурсин, Жумагул. Сен ҳам ҳалак, мен ҳам, — дерди чол нурсиз кўзларидан оққан ёшни артиб. — Ж. Шарипов, Хоразм

Унинг [афғон чойфурушнинг] азалдан кулга ўхшаш нурсиз юзи баттар қорайиб кетгандай кўринди. — А. Мухтор, Опа сингиллар

3. кўчма Бадиий жиҳатдан бўш, қизиғи ёʻқ, мазмунсиз.

Нурсиз асар.

4. кўчма Рўшноликдан йироқ, оғир.

Тийрак Ҳамиднинг нурсиз ҳаётини безаган бирдан-бир нарса онаси Комила опанинг сўзлаган эртаклари бўлди. — Ўзбек адабиёти

от 1. Ёруғлик манбаидан таралган ва ингичка тола кўринишида тасаввур этиладиган зиё, ёғду.

Қуёш нури. Ой хира нур сочмоқда.

2. физ. Мусбат ёки манфий зарралар, электромагнит тебранишлар оқими.

Рентген нурлари. Катод нурлари.

3. Умуман, ёруғлик, зиё; ёруғлик энергияси.

Электр нури.

Балиқ тирик сув билан, Гиёҳ яшар нур билан, Денгиз равшан дур билан, Инсон эркин у билан. — Қ. Муҳаммадий

4. кўчма Ҳақиқат, бахт-саодат, эркинлик, маърифат рамзи.

Билим нури.

Кўча жанги бошланганди. Зулмат билан нур тўқнашган, ҳаёт-мамот уруши бормоқда. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

5. Нур (эркаклар исми).

от Нури ёʻқлик, қоронғилик.

фл. Нури кетиб, қони қочиб хираланмоқ, хира тортмоқ.

Нурсизланган юзига қон югуриб тиниқланди. — А. Қаҳҳор, Сароб

фл. Нурсизланмоқ феълининг орттирма нисбати.

сфт. 1. Нур, ёғду берадиган; ёғдули.

Нурли қуёш. Нурли энергия (физика).

2. кўчма Ёруғ, равшан, порлоқ.

Даданг урушда ғолиб бўлиб, омон-эсон қайцин. Бу нурли кунларни кўриб яйрасин. — Ойдин, Ҳикоялар