Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«кенг» бўйича 801 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

91 та
кенг
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Ичи, ич ҳажми, сиғими, сатҳи катта.

Кенг уй. Кенг майдон. Кенг пайкал. Топ жойда ош егандан кенг жойда мушт еган яхши. — Мақол

Ичкари-ташқари данғиллама ҳовли. Ичкари ҳовлининг саҳни кенг. — Ойбек, Танланган асарлар

Одамлар саҳнга кенг давра қуриб ўтирдилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тоғ этагин тутиб ётар кенг пахтазор. — Гулдаста

2. Эни, кўндаланг ўлчами катта; энли, сербар.

Кенг ёʻл. Кенг дарё. Кенг баргли ўсимликлар.

Орасидан қўқонарава бемалол юрадиган кенг, узун ишкомлар икки танобдан ортиқроқ ерни ишғол этган. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Ўлчами мўлжалдагидан катта; катта келадиган, бемалол сиғадиган (кийим ва унинг қисмлари ҳақида).

Кенг тўн. Кенг шим. Кенг енг.

[Мингбоши] Кенг, оппоқ сурп яктагининг барларини икки ёққа ёйиб, секин-секин лапанглаб борди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. Тарқалиш, қамров доираси катта; кўп нарсани ўз ичига олган.

Кенг имкониятлар яратмоқ. Кенг истеъмол моллари. Ишнинг кўлами ниҳоятда кенг.

Муҳокама қилинган масала юзасидан кенг қарор қабул қилинди. — Газетадан

Актриса ўз қаҳрамонини кенг фикрли, салобатли, ишчан, олижаноб иффатли аёл сифатида тасвирлайди. — Газетадан

5. Меҳр-мурувватли, яхшиликни аямайдиган, кўпчиликка бирдек муносабатли.

Кенгга кенг дунё, торга тор дунё. — Мақол

Холам кўли очиқ, кенг, Овқатни улашар тенг. — Қ. Муҳаммадий.

  • Феъли (ёки кўнгли) кенг Валижон деган вакилимиз феъли кенг одам эди-да. — С. Абдуқаҳҳор, Санамай саккиз демаКўнгил кенг бўлса, ҳужра ҳам саройдай. — Газетадан
  • Юраги кенг 1. Унча-мунчага ғам емайдиган, ташвиш тортмайдиган. Юрагингиз мунча ҳам кенг бўлмаса, кўзингизга уйқу келганига ҳайронман. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариАҳмаджон командирнинг машқ қилдиришга шошилмаганидан ҳам кўра, дам олишга ижозат берганига ҳайрон бўлиб, мунча ҳам юраги кенг одам экан! деб қўйди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
Тўлиқ мақола →
KEŊÄ=

маслаҳатлашмоқ, кенгашмоқрусчаобильный, широкий, щедрыйинглизчаabudant, generous

Barayïn men emdi qadašïm tapa, keŋäyin aŋar men bu iš Borayin men endi, qarindoshimni topayin, u bilan bu ish yuzasidan maslahatlashayin – Я теперь к моему родственнику, и посоветуюсь с ним в отношении этого дела – I am now with my relative, and I will consult with him regarding this case

Тўлиқ мақола →
кенгаш
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

КЕŊАШ ' маслаҳатлашиш йиғини', 1 маслаҳат'. Кишининг бошига бир иш тушдими, дарров бировдан к е н г а ш ва ёрдам сўрайди (Абдулла Қодирий). Бу от қадимги туркий тилда киŋäш тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 394), кейинчалик и унлиси е унлисига алмашган (Девон, ИИИ, 376; ДС, 299). Кеŋäш оти қадимги туркий тилдаги 'маслаҳат сол-ъ маъносини англатган кеŋä- феълидан (ДС, 298) —ш қўшимчаси билан ясалган: кеŋä— + ш = кеŋäш

1. Бирор иш, ҳаракат юзасидан фикр-мулоҳаза, ёʻл-ёʻриқ; маслаҳат

Кишининг бошига бир иш тушганда, дарров бировдан кенгаш ва ёрдам сўрайдир — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Болаларнинг кенгаши билан икки бўзни кўтариб, шом пайтида мирзонинг уйига бордим — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Ўзаро, биргаликдаги муҳокама; шундай муҳокама мажлиси; йиғилиш

Ишлаб чиқариш кенгаши. ят Тўмарис жанг кўрган доно чоллар, аёлларни чақириб, кенгаш ўтказ- — М. Осим, Карвон ёʻлларида

Ана шу Бойгузардаги бир бойнинг уйида махфий гуруҳнинг кенгаши бўлди — С. Сиёев, Аваз

3. Бирор корхона, муассаса, жамиятнинг фармойиш ёки маслаҳат берувчи органи

Оқсоқоллар кенгаши. Ўзаро Иқтисодий Ёрдам Кенгаши. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Хавфсизлик Кенгаши

правление Ўрмонжонни ҳосилот кенгашининг раиси қилиб тайинлади — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Тўлиқ мақола →
кенглик
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Эн ўлчами, сатҳнинг катталиги.

Шаҳарнинг кенглиги. Уйнинг кенглиги. Кўчанинг кенглиги.

Майдон икки таноб кенгликда бўлиб, жануби қутидор ва қўшнисининг иморатлари ҳам шунга ўхшаш иморатлардан иборат эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Бу жой тепалик ўртасида бўлиб, кенглиги ярим гектардан ортиқ эмас эди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Очиқ, кенг бўшлиқ.

Заргаров ўша томонга, олис уфқларга ястаниб ётган кенгликларга тикилганча қолди. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

Йигирмадан ортиқ ёш чавандозлар тоғ бағридаги кенгликда у ёқдан-бу ёққа қувлашар эди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Экватордан меридиан бўйлаб кетган ва градуслар билан ифодаланган масофа (ердаги пунктлар ўрнини белгилаш учун хизмат қилади).

  • Жанубий кенглик Экватордан жануб томонга кетган ва градуслар билан ифодаланган масофа.
  • Шимолий кенглик Экватордан шимол томонга кетган ва градуслар билан ифодаланган масофа.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 91 →

Таърифлар ичида

660 та
қайроқтош

қайроқтош айн. Қайроқ 1. Ёрмат қизидан хурсанд бўлди Пичоқ, қайроқтошни ва гўшт-мой солиш учун тоғораларни тозалаб, тайёр қилишни буюрди. Ойбек, Танланган ас

машваратхона

машваратхона Машварат ўтказиладиган (ўтказилаётган) жой, хона. — Ассалому алайкум, — деб ўн бир ёғочли кенг-мўл машваратхонага дадил кириб борди Жаҳон Отин. М.

тўкис

тўкис Ҳар жиҳатдан таъминланган, мукаммал, камчилиги ёʻқ; бекам-кўст. Тўкис рўзғор. Тошкентда мандай тўкис келин бормикан? Ҳамма нарса жойида. Ойбек, Танланган а

париваш

париваш кт. Парига ўхшаш, паридек жуда гўзал, хушрўй, нозанин. Париваш аёл. Еллар, соғинганимни ул гулузора айтинг, Қоши қалам, париваш, кўзи хумора айтинг.

чимдимоқ

чимди Оз-оздан емоқ, чайнамоқ. Серка бўлса, ҳар замонда бир хашак чимдиганича, тепада туриб кузатаркан. Н. Аминов, Қаҳқаҳа Бармоқларнинг учи билан ушлаб, чимчи

чарлар

чарлар этн. Никоҳ тўйидан сўнг келин ёки куёв шарафига ҳар икки қудалар уйида ўтказиладиган биринчи чақириқ. Ҳаво очилиб кетиб, чарлар куни келиннинг кенг-мўл

Ҳаммасини кўриш · 660 →

Эртаклар

25 та
Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Ботир эчки
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда уч ҳайвоннинг хўжайинларидан қочиб, тоғда янги ҳаёт бошлаши тасвирланади. Улар ўз топқирликлари ва бирлашган кучлари билан ёввойи ҳайв

Бойвачча билан пари
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак бойвачча йигитнинг пари қизга уйланиши ва турмушдаги саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилади. Улар ялмоғиз кампирнинг чангалидан қочиб, кўп қийинк

Доно йигит ва унинг қайлиғи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда доно йигитнинг ўзига муносиб умр ёʻлдошини топиш саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда учраган турли саволлар орқали бўлажак рафиқасининг ақ

Ҳаммасини кўриш · 25 →

Шева материаллари

25 та
Элли // елïк
Қорақалпоғистон Республикаси · бармоқ кенглиги
аран
Қорақалпоғистон Республикаси · кенг

ко'ч. м. кенг, катта

бувдан
Қорақалпоғистон Республикаси · ёлдор, оёқлари сержун, сағриси кенг от
думалак балға
Фарғона вилояти · думалоқ болға

Мискарликда чамбар қилиб олинган мис бўлакнинг бир томонини болғалаб ёзиш (кенгайтириш) учун ишлатиладиган юмалоқ учли болға тури

Ҳаммасини кўриш · 25 →