Поиск

sft. 1. Kechga oid; kechqurun boʻladigan.

Kechki payt. Kechki shabada.

Yo kechki salqin bilan, yo ertaga ertalab shahar hovliga [beda] olib tushaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Eshelon oshpazlari kechasi ovqat pishirmaslik va kechki ovqatni ham kunduzi pishirib qoʻyish haqida buyruq oldilar, — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Ish-faoliyati tunda boʻladigan; tungi.

Kechki smena. Kechki va sirtqi boʻlimlar.

yangi oʻquv yilidan kechki maktabga boradigan boʻldik. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

3. Kech pishadigan, kech ekiladigan.

Kechki uzum. Kechki oʻrik. Kechki bodring. Kechki kartoshka. Kechki ekinning xatari bor. — Maqol

Kuz havosi iliq edi. Kechki gullar ochilib turibdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

1. Sutkaning kunduz qismi tugab, tun qismi boshlanadigan payti, kunduz bilan tun oraligʻi

Kech kirdi. Kechga yaqin

Kech qorongʻisiga chulgʻanayotgan minbardan notanish birovning faryodi eshitildi — P. Tursun, Oʻqituvchi

-Kech boʻlib qoldi, bugun kelmaydi, — dedi — S. Zunnunova, Gulxan

Kechga borib jala quyib, tong otguncha momaqaldiroq gumburlab chiqdi — S. Akmad, Ufq

2. kam qoʻll. Kechasi, tun

Kunduzlari bulutli, Kechlarida oydin yoʻq — Gʻayratiy

Bir kech mehmonxonada ota-oʻgʻil soʻzlashib oʻtirganning ustiga Oʻzbek oyim kelib kirdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. rvsh. Belgili yoki kerak vaqtdan keyin; belgili yoki kerak vaqt oʻtgach

Hech boʻlmaganidan koʻra, kech boʻlgani yaxshi — Maqol

Bu yilgi bahorning kech kelishi koʻplarning tinka-madorini quritdi — S. Karomatov, Oltin qum

Hosilotning soʻziga kirib, chigitni besh kun kech ekkanining alami sira yuragidan chiqmasdi — R. Fayziy, Choʻlga bakor keldi

4. kesim vazifasida. Vaqt oʻtdi, qulay fursat ketdi. — dedi Adolat. I. Rakim, Chin mukabbat

-Boʻlar ish boʻldi, ovora boʻlmang, endi kech. -Hali ham kech emas!

Temirni qizigʻida bosish kerak, keyin kech boʻladi — M. Hazratqu-lov, Jurʼat

fl. 1. Biror narsa ustidan bosib (botib) oʻtmoq, yurmoq.

Qor kechmoq. Loy kechmoq.

Qahraton qishda yalang oyoq muz bosib, saratonda qizgʻin qum kechib, issiqda, sovuqda obdan pishgan bizning yigitni Yoʻlchini ham, katta masofani piyoda bosgani uchunmi, kun xila betoqat qilgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻrvasini apil-tapil yelkasiga ildi-da, shaxdam qadamlar bilan tuproq kechib yoʻlga tushdi. — M. Hazrat-qulov, Jurʼat.

2. Yuz bermoq; sodir boʻlmoq.

U [Borotoy] boyning uyida kechgan voqealardan xabardor boʻlib turish uchun Shokir otaning kampirini tayinlagan. — Oybek, Tanlangan asarlar

U [Qodirov] soʻzlash uchun oʻrnidan turgandayoq, yuragida nimalar kechayotganini payqadim. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. Oʻtmoq.

Koʻnglidan qanday gaplar kechdi ekan?

Yillarimdan xafa emasman, Mehnat, jangda kechdi onlarim. — Yo, Mirzo

Kasallik kechishiga qarab oʻtkir va xronik formalarga boʻlinadi. — H. Fayzullayev, Teri kasalligi nima?

U bilan birga kechgan shirin damlarni, dilrabo suhbatlarni eslaydi. — T. Ashurov, Oq ot.

4. Afv etmoq, kechirmoq.

[Mirzaqul:] Boy ota, Suyarning gunohini men sizdan soʻradim. Keching. — N. Safarov, Uygʻonish

5. Bahridan oʻtmoq.

Hamma narsasidan kechmoq. Mol-mulkdan kechmoq. Jon doʻsting jonidan kechsa ham, mol doʻsting molidan kechmas. — Maqol

[Bek:] Xonumonimdan kechaman ammo bu ishni ochmasdan qoʻymayman. — A. Qahhor, Bek

6. Yuz oʻgirmoq, aloqa, munosabatni uzmoq.

Norozi boʻlishdan nima foyda. Dadangdan kechasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

v grow dark, decline (of the day)

fl. Kechkirmoq feʼlining orttirma nisbati.