KECH I ' belgilangan muddatdan ancha keyin'. Sal k ye ch kelsa, chiroh oʻchirmay kutib oʻtiradi (Shuhrat). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ravish asli ke:ch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, III, 50), keyinroq ye: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, III, 132; DS, 290): ke:ch > kech. 'Kechqurun' maʼnosini anglatuvchi kech II payt maʼnosini anglatuvchi kech I ravishidan maʼno taraqqiyoti natijasida oʻsib chiqqan. KECH II q. kech I
1. Sutkaning kunduz qismi tugab, tun qismi boshlanadigan payti, kunduz bilan tun oraligʻi
Kech kirdi. Kechga yaqin
Kech qorongʻisiga chulgʻanayotgan minbardan notanish birovning faryodi eshitildi — P. Tursun, Oʻqituvchi
-Kech boʻlib qoldi, bugun kelmaydi, — dedi — S. Zunnunova, Gulxan
Kechga borib jala quyib, tong otguncha momaqaldiroq gumburlab chiqdi — S. Akmad, Ufq
2. kam qoʻll. Kechasi, tun
Kunduzlari bulutli, Kechlarida oydin yoʻq — Gʻayratiy
Bir kech mehmonxonada ota-oʻgʻil soʻzlashib oʻtirganning ustiga Oʻzbek oyim kelib kirdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. rvsh. Belgili yoki kerak vaqtdan keyin; belgili yoki kerak vaqt oʻtgach
Hech boʻlmaganidan koʻra, kech boʻlgani yaxshi — Maqol
Bu yilgi bahorning kech kelishi koʻplarning tinka-madorini quritdi — S. Karomatov, Oltin qum
Hosilotning soʻziga kirib, chigitni besh kun kech ekkanining alami sira yuragidan chiqmasdi — R. Fayziy, Choʻlga bakor keldi
4. kesim vazifasida. Vaqt oʻtdi, qulay fursat ketdi. — dedi Adolat. I. Rakim, Chin mukabbat
-Boʻlar ish boʻldi, ovora boʻlmang, endi kech. -Hali ham kech emas!
Temirni qizigʻida bosish kerak, keyin kech boʻladi — M. Hazratqu-lov, Jurʼat