Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«kech» boʻyicha 622 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

111 ta
kech
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

KECH I ' belgilangan muddatdan ancha keyin'. Sal k ye ch kelsa, chiroh oʻchirmay kutib oʻtiradi (Shuhrat). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ravish asli ke:ch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, III, 50), keyinroq ye: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, III, 132; DS, 290): ke:ch > kech. 'Kechqurun' maʼnosini anglatuvchi kech II payt maʼnosini anglatuvchi kech I ravishidan maʼno taraqqiyoti natijasida oʻsib chiqqan. KECH II q. kech I

1. Sutkaning kunduz qismi tugab, tun qismi boshlanadigan payti, kunduz bilan tun oraligʻi

Kech kirdi. Kechga yaqin

Kech qorongʻisiga chulgʻanayotgan minbardan notanish birovning faryodi eshitildi — P. Tursun, Oʻqituvchi

-Kech boʻlib qoldi, bugun kelmaydi, — dedi — S. Zunnunova, Gulxan

Kechga borib jala quyib, tong otguncha momaqaldiroq gumburlab chiqdi — S. Akmad, Ufq

2. Kechasi, tun

Kunduzlari bulutli, Kechlarida oydin yoʻq — Gʻayratiy

Bir kech mehmonxonada ota-oʻgʻil soʻzlashib oʻtirganning ustiga Oʻzbek oyim kelib kirdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Belgili yoki kerak vaqtdan keyin; belgili yoki kerak vaqt oʻtgach

Hech boʻlmaganidan koʻra, kech boʻlgani yaxshi — Maqol

Bu yilgi bahorning kech kelishi koʻplarning tinka-madorini quritdi — S. Karomatov, Oltin qum

Hosilotning soʻziga kirib, chigitni besh kun kech ekkanining alami sira yuragidan chiqmasdi — R. Fayziy, Choʻlga bakor keldi

4. kesim vazifasida. Vaqt oʻtdi, qulay fursat ketdi. — dedi Adolat. I. Rakim, Chin mukabbat

-Boʻlar ish boʻldi, ovora boʻlmang, endi kech. -Hali ham kech emas!

Temirni qizigʻida bosish kerak, keyin kech boʻladi — M. Hazratqu-lov, Jurʼat

Toʻliq maqola →
kechmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Biror narsa ustidan bosib (botib) oʻtmoq, yurmoq.

Qor kechmoq. Loy kechmoq.

Qahraton qishda yalang oyoq muz bosib, saratonda qizgʻin qum kechib, issiqda, sovuqda obdan pishgan bizning yigitni Yoʻlchini ham, katta masofani piyoda bosgani uchunmi, kun xila betoqat qilgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻrvasini apil-tapil yelkasiga ildi-da, shaxdam qadamlar bilan tuproq kechib yoʻlga tushdi. — M. Hazrat-qulov, Jurʼat.

2. Yuz bermoq; sodir boʻlmoq.

U [Borotoy] boyning uyida kechgan voqealardan xabardor boʻlib turish uchun Shokir otaning kampirini tayinlagan. — Oybek, Tanlangan asarlar

U [Qodirov] soʻzlash uchun oʻrnidan turgandayoq, yuragida nimalar kechayotganini payqadim. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. Oʻtmoq.

Koʻnglidan qanday gaplar kechdi ekan?

Yillarimdan xafa emasman, Mehnat, jangda kechdi onlarim. — Yo, Mirzo

Kasallik kechishiga qarab oʻtkir va xronik formalarga boʻlinadi. — H. Fayzullayev, Teri kasalligi nima?

U bilan birga kechgan shirin damlarni, dilrabo suhbatlarni eslaydi. — T. Ashurov, Oq ot.

4. Afv etmoq, kechirmoq.

[Mirzaqul:] Boy ota, Suyarning gunohini men sizdan soʻradim. Keching. — N. Safarov, Uygʻonish

5. Bahridan oʻtmoq.

Hamma narsasidan kechmoq. Mol-mulkdan kechmoq. Jon doʻsting jonidan kechsa ham, mol doʻsting molidan kechmas. — Maqol

[Bek:] Xonumonimdan kechaman ammo bu ishni ochmasdan qoʻymayman. — A. Qahhor, Bek

6. Yuz oʻgirmoq, aloqa, munosabatni uzmoq.

Norozi boʻlishdan nima foyda. Dadangdan kechasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Holi nima (yoki ne) kechdi Holi nima (ne) boʻldi, qanday ahvolga tushdi. [Jaynoq:] Oʻtir Nafasingni rostlab ol. Bolalarning holi nima kechdi? — N. Safarov, Uygʻonish
  • Bir qoshiq qonidan kechmoq
Toʻliq maqola →
kecha
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Sutkaning qorongʻi tushgandan tong otguncha oʻtadigan qismi; tun.

Oydin kecha. Qorongʻi kecha,

— Oyimni bir oydan beri koʻrganim yoʻq. Bir kecha yonida yotishni orzu qilaman, — dedi yengillanib Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sidiqjon yoʻlga tushish niyati borligini aytmasa ham, chol bu kecha shu yerda qolishni, erta sahar yoʻlga chiqishni maslahat berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Biror narsaga bagʻishlangan, odatda rasmiy va badiiy qismdan iborat boʻladigan kechki umumiy yigʻilish.

Mehmonlar bilan vakillarning qizgʻin tabriklari, xayrli tilaklaridan keyin kechaning rasmiy qismi tugadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Kecha oxirida Oʻzbekiston sanʼat ustalari katta konsert qoʻyib berishdi. — Gazetadan

3. Bugundan oldingi kun.

Kecha sizni kutgan edim.

Kecha ertalab, shaharni bir aylanib kelayin, deb chiqib ketgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 111 →

Taʼriflar ichida

177 ta
harala-tarala

harala-tarala Yallo qilib, kayf-safo bilan kun oʻtkazish. Baʼzi bir firqa aʼzolarining gapxonada noz-neʼmatlarga gʻarq boʻlib, erta-kech harala-tarala bilan umr oʻtkazgan

hemiri

hemiri s. t. Umuman yoʻqlikni, hech qancha degan maʼnoni bildiradi (asosan pul haqida). Uch-toʻrt kundan buyon Sheralining yonida hemiri yoʻq. S. Karomatov, Oltin qum Qim

bukur

bukur Umurtqa yoki koʻkrak qafasining qiyshayib oʻsishi natijasida hosil boʻladigan doʻmboq, bukri joy. Oʻn besh yoshidan boshlab to shu damgacha erta-kech bukchayib ishl

chok

chok Chevarlikda: gazlama, teri va shu kabilardan tikilgan buyumlarning tikib biriktirilgan joyi. Koʻylak choki. Mahsining choki soʻkilibdi. Chokidan yirtildi. Uning tikk

xalfa

xalfa Shariat qoidalarini yaxshi biladigan, oʻqimishli odam. Turdiboy xalfa oʻz hovlisi-da ish boshlagan oʻqituvchiga katta hurmat bilan qaraganini ishora qilib, u bilan

zabun

zabun Kuchsiz, nimjon, zaif. Hatto erta-kech tanchaning bir tomonini band etishdan oʻzga ishga yaramagan zabun kampirlar ham bu xontaxlit toʻyni tomosha qilishdan oʻzlari

Hammasini koʻrish · 177 →

Ertaklar

242 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Hammasini koʻrish · 242 →

Sheva materiallari

92 ta
Gechmish
Buxoro viloyati · oʻtmish

koʻrgan-kechirilgan voqea-hodisalar

Shäpposh
Samarqand viloyati · shabpoʻsh

Kechasi kiyiladigan bosh kiyim

Shäpposh
Buxoro viloyati · shabpoʻsh

Kechasi kiyiladigan bosh kiyim

Hammasini koʻrish · 92 →