Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«kattalik» boʻyicha 40 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

14 ta
kattalik

ot 1. Hajm, koʻlam, daraja va shu kabilar jihatdan meʼyoridan ortiqlik; katta holat.

Hovuzning kattaligi. Yutuqning kattaligi. Vazifaning kattaligi. Yosh jihatdan kattalik.

Ketmonning vaznidan qatʼiy nazar, ketmonning bet kattaligini yerga chizib koʻrsatdi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

- Nima qildi, haqiqat oldida mening kichikligim, sizning kattaligingiz bari bir emasmi? — dedi Elmurod. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Oʻzini oʻzgadan yuqori tutish; manmanlik.

Kattalikni bilmas bir yaxshi odam, Saxiylikda yoʻlda qolibdi Hotam. — Fozil shoir

  • Kattalik qilmoq Oʻzini katta olmoq, hammani ishga buyurmoq, xoʻjayinlik qilmoq. Xalq oldida mening obroʻyimni bir pul qilib kalaka qilishga kim huquq beribdi unga?! Kattaligini qiladiganiga qilsin. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Toʻliq maqola →
katta

sft. 1. Hajmi, oʻlchami meʼyordan yoki nisbatan ortiq; ulkan; kichik.

Katta shahar. Katta hovli. Katta daryo. Katta soy. Katta tosh. Katta zal.

Traktor kesilgan katta daraxtlarning toʻnkasiga zanjir bogʻlab tortar, arra, bolta koʻtargan odamlar bularni kesib, qirqib, aravalarga yuklashar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Oʻroz qayerdandir katta tarvuz keltirib, oʻrtaga qoʻydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Tarkib jihatdan meʼyoridan ortiq, ortiq miqdorli; kichik.

Katta qoʻshin. Katta jamoa.

Men — oʻn oltiga toʻlmagan qiz, birdan yot va katta oilaga tushib qoldim. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kuch-qudrati, darajasi, salmogʻi yuqori; buyuk, zoʻr.

Katta gʻalaba. Katta tantana. Katta eʼtibor. Katta jasorat. Katta bayram. Katta mahorat. Katta tortishuv.

Bu kitobni oʻsha kechasi katta qiziqish bilan qoʻlga olarkan, eri Abdullaboy kelib qolib, [kitobni] qoʻlidan yirib oladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Boltaboy kechki ovqatdan keyin keldi. U juda katta ishni bitirib kelganday, ogʻzi qulogʻida boʻlib, nuqul sement toʻgʻrisida sementlab qilingan toʻgʻon qanchalik pishiq boʻlishi va hokazolar toʻgʻrisida gapirar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Yosh jihatdan ulugʻ, yoshi ortiq.

Katta oʻgʻil. U mendan katta.

[Yusufbek hoji:] Oyim, har nima, siz kattasiz, Zaynab yosh, kattadan kichikka shafqat lozim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Yoshi katta kishi; qari, keksa.

Kattani hurmat qil. Kattalar gapiga quloq sol.

6. Xizmatdagi martabasi, unvoni, darajasi jihatdan (boshqaga nisbatan) yuqori.

Katta ilmiy xodim. Katta laborant.

7. Koʻzga koʻringan; atoqli, mashhur.

Katta olim. Katta artist,

Bu — Abdulla fonuschi degan katta qiziqchi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Abdurahmonning amakilari Buxoroda katta mudarrislardan sanalar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Toshkentga butun mamlakatdan katta geolog olimlar kelishgan. — S. Karomatov, Oltin qum

8. Yuqori lavozimdagi amaldor; rahbar, boshliq.

Shaharning kattalari.

[Tojiboy:] E, nodon Menga tegsang, jon-jon demaysanmi? Bir yurtning kattasi boʻlsam. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Odamlar tamom yigʻilgan boʻlsalar ham, kattalardan darak yoʻq. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Katta xotin
  • Katta qilmoq Boqib, parvarish qilib oʻstirmoq, voyaga yetkazmoq. — Biz senlarni it azobida katta qildik-ku, — dedi shashtidan tushib Ibn Yamin. — K. Yashin, Hamza
  • Kattani kesib, kichkina qilgan Keksa kishilarning gapini gapiradigan yosh bola haqida.
  • Oʻzini katta olmoq (yoki tutmoq) Amal, daraja yoki bilim jihatdan oʻzini boshqalardan ustun qoʻymoq, magʻrurlanmoq, kekkaymoq. U [Mannon Uygʻur] hech mahal oʻzini katta tutmas barchaga barobar, bilimdon murabbiy edi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman
  • Katta arava qayoqqa yursa, kichigi ham shu yoqqa yuradi Yoshlar, tajribasizlar kattalardan, tajribali, obroʻli kishilardan oʻrnak oladi, degan maʼnoda ishlatiladi.
  • Katta boshini (yoki oʻzini) kichik qilib Yoshining kattaligi, amali-martabasi yoki davlatiga qaramay, oʻzini katta olmay; kamtarlik bilan. Margʻilon degan shahardan katta oʻzini kichik qilib, qizi ila kelayotgan Mirzakarim akaga oʻgʻlining xoʻrlik keltirishidan choʻchidi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Katta gap Eʼtiborga loyiq, arziydigan ekanlikni bildiradi. Oʻrtoq Muslim endi haqiqat kim tomonida ekanini tushunibdi, bu katta gap. — N. Safarov, Tanlangan asarlarYoʻq, avval yurtning homiylari boʻlgan boyonlar oʻz oʻgʻillarini hozirgi zamon ilm-fununi bilan tarbiyalasinlar. Shu ham katta gap. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Katta gapirmoq (yoki ketmoq) — Hoy, bola, sal pastroq tush, — deydi yana birov uning [kuyovning] katta ketganiga jahli chiqib. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaSanga katta gapirib qoʻyganmiz, dumbul ishni azaldan yomon koʻraman-u, har qalay, ishimiz puxta boʻlmay, keyin burnimizni tishlab qolmasak, degan xavotirdaman. — J. Abdullaxonov, Xonadon
  • Katta ogʻiz yoki ogʻzi katta Otasining davlati, katta ogʻiz, hovliqma va takabbur onasining erkalashi qoʻshilib, qizga ortiqcha gʻurur bergan. — Oybek, Tanlangan asarlarMachitga borib, vaʼz ayting. Ertaga Gʻuzorning ogʻzi kattalarini qalʼaga toʻplaymiz. — Sh. Toshmatov, Erk qushi
Toʻliq maqola →
kattakon

sft. 1. Odatdagidan ancha katta; juda katta.

Kattakon boʻri. Kattakon qovun.

Xonada oʻntacha eski, chang bosgan parta, kiraverishdagi devorga kattakon qora taxta qoqilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Oʻtirganlar orasida Toʻlqiniy degan soʻz soʻrab, kattakon papkani qoʻltigʻiga qisgancha, minbarga koʻtarildi. — Shukrullo, Qor ham yonar ekan

2. Katta 3, 8.

Hamza uyingizda kattakon quvonchli voqea yuz berganini aytdi. — K. Yashin, Hamza

Demak, suv chiqadi. Qanday qilib chiqarish esa odamlarning ixtiyorida. Faqat kattakonlar yoʻl qoʻyib bersa boʻlgani. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Toʻliq maqola →
kattaqoʻrgʻon

ot Oq-yashil rangli donalari yirik, boshi katta boʻladigan, mayizbop uzum navi.

Nimrang toifi, pushtirang husayni, tillarang qirmiska, kahrabo husayni, har donasi yongʻoqday keladigan kattaqoʻrgʻon — hammasi shigʻil pishgan. — S. Anorboyev, Mehr

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 14 →

Taʼriflar ichida

24 ta
boʻliqlik

bo‘liqlik Toʻlalik, semizlik (yuz yoki tana haqida). Kattalik (chaqaloq haqida). Butunlik, yaxshi sifatlilik (don yoki meva haqida).

bugʻlanuvchanlik

bug‘lanuvchanlik Mavjud atmosfera sharoitida mumkin boʻlgan eng yuqori bugʻlanishni ifodalaydigan shartli kattalik. Boshqa joylarga nisbatan Oʻrta Osiyo sharoitida bugʻla

zabardastlik

zabardastlik Pahlavonlik, qudratlilik, kuchlilik; ogʻirlik, kattalik. Dostonda Alpomish changallasa, togʻni talqon qiladi, deb tasvirlanadi. Bu Alpomishning mubolagʻali t

buyuklik

buyuklik Odatdagidan kattalik; ulugʻvorlik, tabarruklik. Insonning buyukligi aql-idroki bilan. Muqimiylarning buyukligi ham mana shunda emasmi? Shukrullo, Saylanma Uning

Hammasini koʻrish · 24 →

Sheva materiallari

2 ta
koʻlcha
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · pol

pol (atrofiga marza tortilgan 500 kv. m kattalikdagi ekin maydoni)

ottanchabolgʻi
Namangan viloyati · oʻrtancha bolgʻa

Zargarlikda uzuk va bilaguzukning xomini urib tekislaydigan oʻrtacha kattalikdagi bolgʻa