ot 1. huq. Sud, huquqiy mahkama yoki shaxsning jinoiy ish yuzasidan chiqargan uzil-kesil, qatʼiy qarori; shuningdek, biror ish yuzasidan boʻlgan ajrim xulosasi, qarori.
Ijobiy hukm. Salbiy hukm. Qatʼiy hukm. Qozining hukmi. Hukmni ijro etmoq.
Sidiqjon sudning hukmidan juda xursand boʻldi-yu, lekin Sharofatning shikoyat qila olish huquqidan xavotirga tushdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Hozir Nikolayning fuqarosiman, xoningning hukmi oʻtmaydi menga — S. Siyoyev, Yorugʻlik
— Bizni kimning hukmi bilan oʻldirmoqchi boʻlayotirsiz? — dedi xatirchilik bandi mirshab odamiga. — S. Ayniy, Qullar
Faqat ayblov hukmi bilan sudlanuvchi aybdor deb topiladi va jazoga tortiladi. — OʻzME
2. Umuman, bir ish, masala yuzasidan boʻlgan, xulosa tarzidagi fikr; qaror.
Barotning haqqoniy soʻzi, hukmi mingboshini yerga kirgizib yubordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Otaning hukmi vojib, uning irodasiga boʻysunmay iloji yoʻq. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Ergash Sottining bugungi kirdi-korini koʻpchilik hukmiga tashlamoqchi boʻlsa ham, gapni nimadan boshlashni bilmay oʻylanib qoldi. — I. Rahim, Chin muhabbat
3. Kishi yoki narsaning biron ish qilish izm-ixtiyori (toʻgʻri va koʻchma maʼnoda).
U hozir juvonning hukmida boʻlib, uning xohishiga qarshi hech narsa deyolmas edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Senga zulm qilgan shu ikki ogʻang sening hukmingda! — Oltin beshik
Yer-suv, boshqa moddiy boyliklar bir toʻda boylar hukmida boʻlgan — N. Safarov, Olovli izlar
Oyoqdan ajralgan paytimda, umr yoʻldoshim meni taqdirning achchiq hukmiga tashlab joʻnab qolganda, men nima qilmogʻim kerak? — S. Karomatov, Bir tomchi qon.
4. koʻchma Buyruq, amr.
Sening hukming oʻtmaydi.
Shu kemachi qoʻrqib, boʻzarib Dedi Omon yoniga borib: — Daryo teran, tayov yetmaydi, Suvga, oʻgʻlim, hukm ketmaydi. — E. Rahim
Din va oltin hukm ila, Koʻp uy buzildi. Hisobsiz maʼsum boshlar Tandan uzildi. — Gʻayratiy
5. mnt. Narsa va uning belgisi haqidagi tasdiq yoki inkor mazmunli fikr.
6. esk. ayn. Kesim 3.
- Hukm qilmoq (yoki etmoq) Jinoiy jazo yoki biror ish haqidagi qarorni belgilamoq, sud qarori bilan jinoiy jazoni belgilamoq. xalq sudi Sobir Saydarovni oʻn besh yil, Mirzajonovni oʻn yil qamoq jazosiga hukm qildi. — GazetadanSud Nasibalini Sidiqjon Sohibjonovga hukm qildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Hukm yuritmoq Ehtimolki, uning topgan davlati oʻgʻrilik orqasidadir, kishining davlatiga qarab hukm yuritish qiyin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Hukm qilmoq Xulosa tarzidagi fikr bildirmoq, qarorga kelmoq. Bu ham oʻshalardan boʻlsa kerak — hukm qildi oʻzicha chol. — H. Gʻulom, MashʼalBu narsaga oldindan hukm etish toʻgʻri emas, har bir ish olloning buyrugʻi bilan boʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Odat hukmiga kirmoq Odatga aylanmoq, odat tusini olmoq. Uyqu va halovatning bahridan kechib, har bir tup gʻoʻzani xatosiz undirib olish Qurbonali polvon zvenosida odat hukmiga kirib qoldi. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
- Hukm surmoq 1. Hukmronlik qilmoq. Boburning Turkiston va Afgʻonistonda yashagan va hukm surgan vaqtida yozgan sheʼrlari Parijdagi milliy kutubxonada mavjud ekani aniqlandi. — OʻTA;Bemor koʻzini ochgan mahal xonada sokinlik hukm surardi. — J. Abdullaxonov, OriyatUyda gʻalati bir tantana hukm surardi. — S. Zunnunova, Yangi direktor
- Hukmini oʻtkazmoq Oʻz aytganini qildirmoq, oʻz xohishiga boʻysundirmoq (toʻgʻri va koʻchma maʼnoda). Men valiyman, deb podshohlarga hukmini oʻtkazib, juda katta boylik orttirgan edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarHozir eng qizgʻin palla boshlanmoqda —bahor oʻz hukmini oʻtkazishga kirishmoqda. — Gazetadan