Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ҳа» бўйича 7422 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

2608 та
ҳа

1. Жавобда бирор фикрни тасдиқлашни, розиликни билдиради.

— Шу гаплар тўғрими? — Ҳа. — Шу йигит укангизми? — Ҳа.

Ҳа, рост, беморларнинг кўпи ҳар ердан келган одамлар — С. Кароматов, Олтин қум

— Ҳа, — деди Ориф Носиров. — Қадимда сайёрамизда фазогирлар бўлишгани тўғрисида баъзилар айтишган. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

2. Бирор фикрни, фактни алоҳида қайд этади, таъкидлайди.

Муқаддам бир нафас қулоқ солиб, бу куйни аввал ҳеч қаерда эшитмаганини сезди. Ҳа, бу янги куй эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Ҳа, бечоранинг бошига мушкул иш тушиб турипти. — А. Қаҳҳор, Оғайнилар

3. Кутилмаганда бирор янги нарса, ҳодиса, фикр ёдга тушганда, бирор кимса ёки нарсани эслашга уринишда, суҳбат мавзусини ўзгартириш каби ҳолларда айтгандай, айтмоқчи деган маънони билдиради ёки шу сўзларга хос маънони таъкидлаб, унга эътиборни тортади.

Оти қурсин Ҳа, айтгандек, ошингизни ейсизми? — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

— Ҳа, гап бу ёқда денг! — деди сўзларни урғуларга бўлиб. — С. Кароматов, Олтин қум

Бир ойдан бери минамиз-ку, янги от, янги фойтун. Катта майдондаги саройда. Ҳа, қўшишни, ҳайдашни биласанми? Ойбек, — Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
ҳаҳ

унд. с. Норозиликни, дўқ-пўписа ва шу кабиларни ифодалайди.

Ҳаҳ, ҳали оқибат шуми? Ҳаҳ, чўчитвординг-ку! Ҳаҳ, ҳали қараб тур, адабингни ейсан!

— Ҳаҳ! Сен ҳали менинг шоирлигимни назарингга илмадингми! — деб [подшо] афандини уч кун отхонага қамаб қўйишни буюрди. — Латифалар

Тўлиқ мақола →
ҳаж

от Макка шаҳрига бориб, зулҳижжа ойида белгиланган тартиб-қоида ва одатларга амал қилган ҳолда, Каъбани тавоф ва зиёрат этиш.

Авлиёлардан биттаси уч мартаба ҳажга бориб келган экан. — П. Турсун, Ўқитувчи

— Худо насиб қилса, ҳажга кетиб, гуноҳларимни ўша ёқда ювиб кела-ман! — деб ният қилди отам. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Ҳар йили минглаб ўзбекистонлик мусулмонлар ҳаж амалини адо этиб қайтишмоқда. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
ҳал

Ечимини топган, бир ёқли этилган; нима қилиш лозимлиги аниқланган (муаммоли, чигал масала ҳақида).

Масала ҳал.

Ҳар лаҳза замонлар умридек узун, Асрлар тақдири лаҳзаларда ҳал. — Ғ. Ғулом

Бир масаланинг ҳали учун қошингизга келган эдим. — Ойбек, Навоий

  • Ҳал қилмоқ (ёки этмоқ) 1. Бирор масала, муаммо юзасидан аниқ тўхтамга келмоқ, муаммони бартараф этмоқ, ечмоқ. Олтин муаммосини ҳал этиш — геология олдида кўндаланг турган ғоят улкан вазифалардан бири. — С. Кароматов, Олтин қумҲар турли мушкулотларни ҳам ақл билан ҳал этмишлар. — Ойбек, НавоийБу масалани мутахассислар ҳал қилишади. — М. Хайруллаев, Тилла маржонҲали корхонада ҳал қилинмаган муаммолар анчагина. — Газетадан;Кузги ҳосил тақдирини сафарбарлик, уюшқоқлик, қатъият ҳал қилади. — ГазетаданБу ерда масалани соат эмас, минутлар ҳал қилади. — М. Мухамедов, Қаҳрамон изиданМирзамуҳаммад Расулович ходимларнинг орқасидан тақдирларини ҳал қиладиган бошлиқлардан эмасди. — Ф. Мусажонов, ҲимматҲал қилувчи ўйинда спартакчи қизлар ўзига хос чаққонлик, ирода ва йиғинчоқлик кўрсатишди. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
ҳам

боғл. 1. Тенг қийматли гап бўлаклари ёки содда гапларни, шунингдек, тўлиқсиз гап қисмларини боғлаш учун хизмат қилади.

Битибдур беш равот ҳам учта ҳаммом. Уйғун ва И. — Султон, Алишер Навоий

Ўзи чўлоқ-ку, лекин шамолдай тез учади, ҳам ўзи дилкаш йигит. Ишни пухта қилади. — Ойбек, Танланган асарлар

Ўзи одамлар билан гаплашиб ўтиргандай кўринса ҳам, фикри-ёди блокнотда экани кўриниб турар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Қуёш яширинган бўлса ҳам, кундузнинг ёруғлиги ҳали тамом сўнмаган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Таъкид, кучайтириш билдиради.

Кун ҳам кеч бўлиб қолди. Шу ҳам иш бўлдими? Бу ботинка оёғимга сира ҳам сиғмайди. У опасига ҳеч ҳам ўхшамайди.

У туфлисини ҳам ечмай, наматга оёқ қўйди. — Газетадан

Ниҳоят, улар ҳам чарчади шекилли, вагонга сукунат чўкди. — Газетадан

  • Ҳам қилмоқ
Тўлиқ мақола →
ҳап

тақл. с. Оғизнинг тез очилиб-ёпилишини, шунда чиқадиган товушни билдиради.

  • Ҳап этмоқ (ёки демоқ) Тишлаш учун очилган оғизни тез беркитмоқ (ит, бўри ҳақида). Ит ҳап этиб тишлаб олди. Бўри ҳап этиб ташланди.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 2608 →

Таърифлар ичида

335 та
тўра

тўра тар. Юқори табақага мансуб киши; зодагон, оқсуяк, аристократ. Бу икки қаватли катта ҳовли Азлархон тўранинг ҳовлиси эди. Ойдин, Ҳазил эмиш тар. Хонлар даврида

ундоқ

ундоқ с.т Ундай. — Ҳа-ҳа, ундоқ дегин, — деди Ефим Данилович чўзиб, гўё мушкул бир масалани зўрға тушуниб олгандай. А. Мухтор, Опа-сингиллар

ёришмоқ

ёриш Ёруғ бўлмоқ, ёримоқ. Кун ёришди. Ҳамма ёқ сутдек ёришди. С. Аҳмад, Ҳукм Тонг аллақачон ёришиб, кўчалар одамга тўлган. М. Исмоилий, Фарғона тонг отг

ёришмоқ

ёриш Ёруғ бўлмоқ, ёримоқ. Кун ёришди. Ҳамма ёқ сутдек ёришди. С. Аҳмад, Ҳукм Тонг аллақачон ёришиб, кўчалар одамга тўлган. М. Исмоилий, Фарғона тонг отг

бисмиллоҳ

бисмиллоҳ Қуръон сураларининг ва умуман эски китоб, ҳужжат, хат ва шу кабиларнинг “Аллоҳнинг номи билан“ маъносидаги бошланиш ибораси (бисмиллоҳи раҳмонир раҳийм) тарк

кирмоқ

кир асосан ж. к. билан Юриб ёки силжиб, бирор нарсанинг ичига, ички қисмига ўтмоқ, ўзини ичкари қисмга олмоқ. Уйга кирмоқ. Ғорга кирмоқ. Аҳмаджон бўш лаганни да

Ҳаммасини кўриш · 335 →

Эртаклар

415 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 415 →

Шева материаллари

4051 та
Ачй:атмак
Хоразм вилояти · ҳажв этмоқ

ҳажв этмоқ, масхара қилмоқ

Алча
Фарғона вилояти · олча
Алгов
Қашқадарё вилояти · Алгов

Эҳтиёжи бор нарсани бошқалардан вақтинча олиб туриш ва бериб туриш.

Аллабешик
Қашқадарё вилояти · Беланчак

Беланчак.

Балаҳат
Хоразм вилояти · балог'ат

балог'ат, бо'йга етмоқ

Ҳаммасини кўриш · 4051 →

Мақолалар

1 та

Ташқи ресурслар

8 та
Kiril-lotin.uz
Имло ва ёзув воситалари

Онлайн транслитерация: ёзувни ўзи аниқлаб, матнни кириллдан лотинга ва аксинча ўгиради.

Lotin.uz
Имло ва ёзув воситалари

Бепул ва чекловсиз кирилл–лотин транслитерацияси; ў ва ғ ҳарфларини ёзиш жараёнида тузатади.

Ўзбек тили корпуси
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек тилининг электрон корпуси: сўзшакл, лемма ва бирикмалар бўйича қидирув, конкорданс, морфологик таҳлил; параллел ва таълимий корпуслар.

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Саҳифалар

4 та
Ҳамкорлар

<спан транслате="но">til.uz</спан> лойиҳасини яратаётган ва қўллаб-қувватлаётган ташкилотлар.

Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.