Qidiruv

1. Odamning bilish, fikr yuritish qobiliyati; aql, ong, miya

Esi past. Esi butun. Esing bormi (joyidami, oʻzingdami)? Esing borida el tani, Kuching borida yer toni — Maqol

2. Yodda saqlash, qayta tiklash qobiliyati; yod, xotira

Esida bor. Esimda yoʻq. Esida qolmadi. Esdan chiqarmoq. Esda tutmoq (saqlamoq)

1. Bogʻlama vazifasini bajaradi; boʻlsa.

burni bir oz beoʻxshovroq esa-da, lekin uning umuman yuz bichimi kelishgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Shaxs, narsa, hodisalar ketma-ketligida oʻzi birikib kelgan soʻz bildirgan shaxs, narsa yoki hodisani boshqalariga nisbatlab, ajratib qayd etadi.

Men esa uni ovuntirishga, yupatishga urinardim. — Guldasta

Qirqinchi yillardan keyin esa umuman geologlar bormagan. — S. Karomatov, Oltin qum

Misrda roʻy bergan mana bu voqea esa hammasidan oshib tushadi. — Fan va turmush

Undan narida esa ustod Mirsalimov chala boʻgʻizlangan qoʻydek pixillab xurrak otardi. — Guldasta

3. shv. Unday boʻlsa, u holda.

Esa, Oqqiz, borib sen ham koʻrib kel-chi. — Ravshan

Choyxonachi yuziga fotiha tortib nasihat qildi: — Esa, bundayin oʻtirma — S. Siyoyev, Yorugʻlik

1. Oʻrtoq, hamdam, yoʻldosh, sherik

Koʻp oʻtmay, yangi shahardagi boshlangʻich maktabga muallim boʻlib kirdi, bilimli rus, qozoq yigitlaridan doʻst-esh orttirdi — A. Muxtor, Chinor

Hasratiga quloq sol, hasratiga boʻlgil esh — T. Toʻla

Koʻpincha bu hazil-huzullarda ular bir-biriga esh boʻlishardi — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

3. shv. Bola tugʻilgandan keyin tushadigan qobiqning qoldigʻi; yoʻldosh

4. Esh (erkaklar ismi)

sft. shv. Esi past, tentaktob, ovsar.

Esarning ertasi koʻp. — Maqol

Bir oʻgʻlim esar, bir qizim mayib tugʻildi. — Gazetadan

sft. 1. Achinish, afsuslanishni bildiradi; attang, afsus.

Shunday qilib, yozning butun koʻrkamligi ish bilan oʻtib ketdi. Esiz-esiz. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda

Siz uyda ekansiz, bilsam, daftarimni olib kelar ekanman esizgina — A. Qahhor, Adabiyot muallimi

2. mod. s. Afsus(ki).

Alisher! Chindanam shersiz. Buyuk sher. Faqat koʻpdir, esiz, koʻp dushmaningiz. Uygʻun va I. — Sulton, Alisher Navoiy.

3. Uvol, hayf.

Esiz shuncha mehnat. Qoʻshniga bersam — esiz oshim, uyda tursa — sasir oshim. — Maqol

E, xotinchalish boʻlmay oʻl, esizgina boʻy-bast! — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

sft. Aql-hushi joyida, aqli butun.

Esli qiz.

Bu bolani, esli deb, oʻyda qoldirib ketgan edilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Akram qilni qirq yorgan esli yigitlardan emasmi — S. Anorboyev, Oqsoy