Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«эга» бўйича 2136 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

490 та
эга
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Уй-жой, мол-мулк ва шу кабилар қарашли бўлган шахс; хўжайин, соҳиб.

Уй эгаси. Боғнинг эгаси.

Чиқаси келса, эгаси сабабчи бўлади. — Мақол

Эшакка мугуз бица, эгасини сузади. — Мақол

Итнинг феъли эгасига маълум. — Мақол

Дафтарни эгасига қайтариб юбориш керак эди-да. — Ёшлик

Боланинг топилгани уй эгаларининггина эмас, қўшнилар, ҳаммаҳаллаларнинг ҳам қувончига айланди. — Р. Файзий, Сен етим эмассан

Мана шу мулкнинг эгаси Ўтар бобони биларсиз? Шу зотнинг фарзандиман. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. Юрт, эл каби сўзлар билан қўлланиб, шу сўзлар англатган жойнинг бошқарувчиси, бошлиғи маъносини билдиради.

Отажон, сендирсан юртнинг эгаси — Равшан

Шунда Чамбилнинг овини овлаб, Чамбилнинг эгаси бўлиб юрганда, Чамбилнинг депарасида Туркман деган бир юрт бор эди. — Ширин билан Шакар

3. Шахс ёки нарсада ўзи бирикиб келган сўз англатган нарсанинг бор, мавжуд эканини билдиради; бор, мавжуд.

Тилсиз бўлиб келдим дунёга, Аммо тилга эгаман энди. — Гулдаста

Барча қулайликларга эга бўлган бинолар қад ростлади. — Газетадан

4. Мавҳум тушунчаларни билдирувчи айрим сўзлар билан қўлланиб, шахс ёки нарсанинг шу сўз англатган белги, хусусият кабига моликлигини билдиради; молик.

Катта аҳамиятга эга. Юксак фазилатларга эга.

Юксак технология сифатларга эга бўлган чигитни экиш анча кўпайтирилди. — Газетадан

Отасининг салтанат олдида катта ҳурматга эга экани Бадианинг қалбига ҳам фидойилик туйғуларини солган эди. — Мирмуҳсин, Меъмор

5. Нарсани юзага келтириш, тайёрлаш ва шу кабилар жиҳатдан қарашлилигини билдиради.

— Ёʻқ, — деди Ўзбек ойим, — ош эгаси билан ширин Ҳа, айтгандек, қудангизникига юборган кишингиз келдими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. (фақат 1-шахс эгалик аффикси билан) Тангри, худо.

— Буни яратган эгамнинг ўзи билади, — деди оқсоқол. — П. Турсун, Ўқитувчи

Сизни эгам сўзга пичиб қўйган экан-да. — Ойбек, Танланган асарлар

7. Икки таркибли гапларда фикрнинг кимга, нимага қарашли эканини англатувчи, белгиси кесим томонидан аниқланадиган бош бўлак.

Тўлиқ мақола →
эгмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Тўғри, тик ҳолатидан бирор томонга тортмоқ; қайирмоқ, букмоқ.

Дарахт шохини эгмоқ. Новдани икки учидан ушлаб эгмоқ.

Дарё томондан ғириллаб эсиб турган шабада ёʻл бўйидаги ўт-ўланларни эгар, тебратар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Этак тутиб, тик қаддимни эгармишман, Кунга куйиб, мен ҳам пахта терармишман. — Муштум

2. Ўз измига бўйсундирмоқ, итоат эттирмоқ.

Э нодон қиз, Тўлкинжон шунча қизларнинг ичида сени севиб қолгани учун шодлан! Майли, бари бир эгиб оламан! — Ф. Мусажон, Ҳури

Нима қилса, ишёқмасларни эгиб олиш мумкин? — Ўзбекистон қўриқлари

  • Бош эгмоқ 1. Бошини қуйи солмоқ. Бозоркул бундай пайтларда бош эгиб, хомуш ўтирарди. — А. Мухтор, Чинор;Полвон ёш болага ўхшайди, кекни билмайди, бош эгиб борса, албатта, кечиради. С. — Сиёев, Отлиқ аёлжиндек тоқат қилинг, тоқатлига тоғ бош эгармиш. — К. Яшин, Ҳамза;Жаҳолатга шафқат билмас золимларга ҳеч қачон бош эгмайман. — К. Яшин, Ҳамза
  • Бўйин эгмоқ 1. Ёʻлига юрмоқ, айтганига юрмоқ; бўйсунмоқ. Эски раислар бўйин эгармикин бу ёш жувонга. Ишласа ҳам бир йил ишлайди. — И. Раҳим, Ихлос;Ароқхўрликка муккасидан кетган Абдужаббор ижтимоий фойдали меҳнатга бўйин эгмай қўйибди. — МуштумҲозир шунчалик паст ишга ҳам бўйин эгиш зарурати бор эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Тўлиқ мақола →
эгар
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. От-улов устига уриладиган ва миниб ўтириш учун мосланган абзал.

От эгари,

Комил кумуш узангига оёқ учини қўйиб, эгарга миниб олди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. Турли машиналарнинг одам ўтирадиган жойи, ўтирғичи.

Велосипед эгари. Трактор эгари.

  • Отдан тушса ҳам, эгардан тушмайди Аммо,отдан тушса ҳам, эгардан тушмайди, деганларидек, ҳамма ёқдан мосуво бўлса ҳамки, ҳали ҳавоси баланд. — А. Муҳиддин, Характеристика
  • Эгар урмоқ 1. Эгарни улов устига қўйиб маҳкамламоқ. Бадиа отининг олдига келиб, уни эркалади, эгар, жаб-дуқ уриб, қайишларини маҳкам тортиб боғлади — Мирмуҳсин, МеъморЯхшиликча эгардан туш-у, қўлингни кўтар. Бўлмаса, от устидан телпакдай учираман. — П. Турсун, ЎқитувчиФақат Самадийгина ачитди: — Энди эгардан тушибсиз-да, доҳий. — А. Мухтор, Туғилиш;Оқподшо отдан тушса ҳам, Саид Жалолхон эшон ҳали эгардан тушмаган эди. — С. Аҳмад, ҲукмКалондимоғлигинг қолмади-да, полвон! Ҳамон мусофирчиликни бўйнингга олдингми, эгардан сал тушгин-да! — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
Тўлиқ мақола →
эгат
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Шудгор ерда экин экиш учун тортилган узун ариқ.

  • Эгат очмоқ (ёки солмоқ) Ҳайдалган ерда эгатлар ҳосил қилмоқ, ариқ олмоқ. Маълумки, жами қишлоқ хўжалик ўсимликлари ҳар хил кенгликда олинган эгатлар орқали суғорилади. — Фан ва турмушқишлоқда яшовчи борки, бари теримчига айланган, катта-ю кичик эгат оралайди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 490 →

Таърифлар ичида

1251 та
салобат

салобат Улуғвор ташқи кўриниш; савлат, маҳобат. Унда [Ҳамид Олимжонда] сеҳрли бир жозиба ва салобат бор эди. Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи Шоди Мударрисович декан

Ҳаммасини кўриш · 1251 →

Эртаклар

298 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ҳаммасини кўриш · 298 →

Шева материаллари

97 та
Қўпо
Хоразм вилояти · илдиз қолдиғи

Сув ёқаларида тўп бўлиб ўсадиган қилдир деган ўсимликдан кейин қоладиган диаметри 50–60 см ча келадиган қолдиқ

алимсақ
Қорақалпоғистон Республикаси · порахо'р

1. порахо'р; 2. олгир (эгаси бермаса ҳам ё'лини топиб олиб кетадиган шахс).

алимсақ
Андижон вилояти · порахо'р

1. порахо'р; 2. олгир (эгаси бермаса ҳам ё'лини топиб олиб кетадиган шахс).

ахсай
Сурхондарё вилояти · окучник

ер чопиш агрегати

бўктäрги
Қорақалпоғистон Республикаси · от эгари орқасига боғланган нарса, юк

Ҳаммасини кўриш · 97 →