Qidiruv

1. soqov, gung, tilsiz, soʻzlay olmaydigan

• dumb show pantomima

2. kamgap, indamas

3. amer. ahmoq, ahmoqona

ot 1. Qoʻylarning ket tomonida son bilan bel oʻrtasida oʻsgan, asosan dumaloq shaklda koʻrinuvchi yogʻ qismi.

Semiz qoʻyning dumbasi katta, Semiz odamning — suhbati. — Maqol

Yolgʻiz qoʻyni haydash nuqul azob. Boʻynidan surgayman —

yoʻq, dumbasiga arqon solib tortaman — yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar

Raʼno tomorqada dumbasi serkillagan, jingalak yungli qoʻzichoqlarga maysa yulib berayotgan edi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Qoʻy tanasining shunday qismidan chiqqan yogʻ.

Dumba toʻgʻramoq. Dumba eritmoq. Uzoqdagi dumbadan yaqindagi oʻpka yaxshi. — Maqol

Qaynonaning maslahati bilan dokaga dumba oʻrab, chaqaloqqa soʻrdirishdi. — Mirmuhsin, Jaholat panjasi

Mamat qassob ogʻrinibgina yarim kilodan oshiq dumbani taroziga tashladi. — Yoshlik

3. Odam tanasining son bilan bel oʻrtasidagi yumshoq orqa qismi.

Kimdir skameykaga gazeta solib oʻtirgan ekan, dumbasining izi tushib qopti. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

ot 1. Donli ekinlar, mevalarning taʼm kirib qolgan, lekin hali yetilib pishmagan holati.

Hali dumbul shaftolilarning shoxlari yerda. — Oybek, O.v.shabadalar.

Chol quroq dasturxon yozib, sopol taqsimchada dumbul oʻrikdan qoʻydi. — T. Malik, Qadr

2. Hali qotmagan, sutmi-qatiq boʻlib qolgan (don haqida).

Dumbul joʻxori.

Bir tanobcha yerga joʻxori ekilsa, dumbul boʻlmasdan tamom boʻlar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Nusratbek yoʻl chetidagi mayda bargli gullarning yaprogʻini titkilab oʻtayotganda, kungaboqar dumbulining hidi anqidi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Boshoqlar chaykalar, dumbulroq lekin, Dumbul boshoqlarda hali sut donlar — Mirtemir, Asarlar

3. koʻchma Aqlsizroq, tentaknamo, devonasifat.

Dumbul odam

Xoʻp, bu odamning bugun koʻli uzun. Ertaga surobi toʻgʻri boʻlgach, bu dumbul erkatoy nima qiladi? — Yoshlik

Yaramas, bizni haqorat qildi! Dumbulsan! dedi. — Mirmuhsin, Meʼmor

4. Hayot tajribasi boʻlmagan; xom, gʻoʻr.

— Oʻqishga hafsala qolmadimi? — Hafsala-ku bor-a, — dedi Xoldor nimalarnidir eslab, — ammo oʻylab qarasam, dumbul ekanman, pishgunimcha shoshirmang. — I. Rahim, Zangori kema kapitani

Bu zamonning dumbul qizlari naridan-beri bir ish qilib qoʻyishadi-da, keyin oh urib, chapak chalib qolishadi. — Mirmuhsin, Umid

Afsuski, ayrim nashriyot va redaksiyalarda gʻoyat masʼuliyatli ishlar chalamulla, dumbul muharrirlar koʻliga topshirib qoʻyilgan. — Yoshlik

5. koʻchma Mazmunan pishiq-puxta emas; xom; qiyomiga yetmagan.

Dumbul asardan fazilat qidiradigan estetik noʻnoq tanqidchilar faoliyatiga chek qoʻyish lozim. — Gazetadan

Shoirning Sevgi sirlari toʻplamida qiyomiga yetmagan, dumbul sheʼrlar uchrab turadi — Gazetadan

sft. 1. Dumbasi bor, katta dumbali.

Dumbali qoʻy.

Sherbekning vazifasi ham mayin junli, ham dumbali duragaylar urchitishdan iborat. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. ayn. Dumbador.

3. Dumba toʻgʻrab solingan.

Dumbali somsa.

sft. Katta dumbali.

Dumbador qoʻy.

Choʻpon lorsillagan, dumbador qoʻylarini soy tarafga haydadi. — Gazetadan

sft. 1. Dumbaloq oshmoq ayn.

2. Umbaloq oshmoq

Oʻrtaga qiltiriq bir bola chiqadi va havoda chir aylanib, dumbaloq oshib sakrab, hammaga taʼzim qiladi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

Moviy osmonda soʻfitoʻrgʻaylar dumbaloq oshar, goh yerga tushib, yashil maysalarda yoʻrgʻalab oʻynar va tinmay vijirlashar edi. — O. Yoqubov, Bahor kunlaridan birida