Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «donni» — результатов: 200

Фильтр

Словарные статьи

147
don

ot 1. Boshoqli va dukkakli oʻsimliklar mahsulining bir donasi.

Bugʻdoy doni. Makkajoʻxori doni. Dehqon ishlab don sochar, El-yurtiga non sochar. — Maqol

Arpaning doni boʻlguncha, Bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

— Bir qumursqa bir dona donni tortsa, ikkinchi qumursqa orqadan itarib, unga yordam beradi-da, — dedi bir dehqon. — S. Ayniy, Qullar

2. Shunday mahsul majmui, yigʻindisi; gʻalla.

Birida ulov boʻlsa, ekish uchun doni yoʻq, doni borida ulov, yer yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

Endi mehnat kuniga ham oz-moz don tegsa kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Boshida otasi, uyida qopda doni boʻlsa, bular shu yerda oʻtirarmidi. — T. Ashurov, Oq, ot

3. Parrandalarga beriladigan shunday ovqat, ozuqa; (sochiladigan) don-dun.

Bir tovuqqa ham suv kerak, ham don. — Qanotli soʻzlar

Bolali ona nonga toʻymas, Bolali gʻoz — donga. — Maqol

Ey, doʻstim, hozir-chi, tuxum qilmaydigan tovuqqa hech kim don bermaydi. — Shukrullo, Saylanma

Onasi toʻr ortidagi tovuqlarga don sochardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.

  • Don olishmoq Biror kimsa bilan yaqinlik qilmoq, intim munosabatda boʻlmoq; oʻynash boʻlmoq. Oyim tirikliklarida ham dadam Zumrad kampir bilan don olishib yurardilar. — S. Ahmad, Yulduzlar— Bir-biri bilan don olishib qolgan boʻlsa siz bilan biz quda boʻlishdan boshqa ilojimiz yoʻq, — dedi Salim bobo. S. Ahmad, Choʻl oqshomlari.
  • Na don, na somon Hech narsaga yaramaydigan narsa yoki kimsa haqida. Oʻzi, baʼzi retsenziyalar boʻladi, oʻqisang — na don, na somon. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema
Полная статья →
dona

ot 1. Sanoq sonlardan keyin kelib, miqdor bildiradi.

Bir dona gugurt choʻpi. Besh dona tuxum. Bir dona koʻsak.

Raʼno onasining soʻzi bilan qutidan besh-olti dona non olib, dadasining qoʻliga berdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Don, urugʻ.

Anor donasi. Makkajoʻxori donalari. Qoramugʻ donasi boʻlguncha, bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

Bolamning bolasi, qandak oʻrikning donasi. — Maqol

Anor donalaridek shirin soʻzlaring. — U. Ismoilov, Saylanma

3. Sochiluvchan narsalarning har bir yumaloq boʻlagi, zarrasi.

Qum donalari. Munchoqdek ter donalari. Marvarid donalari.

Suluv sochlari toʻzgʻigan holatda yugurib kirib, yomgʻir donalari yumalab turgan yuzini otasining mayin yelkasiga bosdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Nos sochilib, uning bir necha donasi sakrab-sakrab, stol tagiga kirib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Zarralar, boʻlaklar, qismlardan tuzilgan narsaning har bir zarrasi, qismi.

Har qanday materiya alohida donalar yigʻindisidan tuziladi. — Qiziqarli geometriya

5. Shaxmat, shashka va shu kabilar oʻyinlarda har bir sipoh, piyoda yoki toʻgarakcha.

Baʼzan raqibning ikki donasiga birdaniga hujum qilinadi. — Fan va turmush

Biri gazeta oʻqisa, biri kitob varaqlar, biri shashka oʻynasa, biri shaxmat donasini surar edi. — J. Sharipov, Xorazm

6. Choʻtning tugmasimon qismi.

Choʻt donalari shaqir-shuqur boʻlib qoldi. — Mushtum

Полная статья →
dong

ot (dongʻi) Shon-shuhrat, dovruq, mashhurlik.

Yolgʻiz otning changi chiqmas, changi chiqsa ham, dongʻi chiqmas. — Maqol

Johillikdan jon chiqar, Qobillikdan dong chiqar. — Maqol

Gulraʼnoning boʻyi yetib, dongʻi butun qishloqqa tarqaldi. — O. Yoqubov, Ota izidan

Oltin kuzimiz oʻzining saxovati bilan olamga dong taratgan. — Gazetadan

  • dong qotib uxlamoq yoki dong qotmoq Juda qattiq uxlamoq. Yoʻl azobi xiyla toliqtirgan ekan, dong qotib uxlab yotsa, oʻgʻli kirib uygʻotibdi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashgandaBoshi yostiqqa tegishi bilan dong qotib uxlab qoldi. — S. Ahmad, UfqNozima yostiqni ushlagancha dong qotdi. — Yoshlik
  • Dong qotib qolmoq Hayrat yoki qoʻrquvdan es-hushi qochib, serrayib qolmoq. Munisxon nima qilishini bilmay, dong qotib qoldi. — A. Qahhor, SarobTemur Malik bu gaplarni eshitgach, dong qotib qoldi. — Mirmuhsin, Temur Malik
Полная статья →

Показать все · 147 →

В определениях

25

Показать все · 25 →

Сказки

12
Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Gʻulombachcha
Устное народное творчество

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Mohistara
Устное народное творчество

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Murqumomo
Устное народное творчество

Kambagʻal chol topgan gavhar tuxumlar tufayli boyib, podshohga aylanadi. Ammo uning xotini Murqumomo qushini soʻyishga rozi boʻladi, bu esa bolalarning boshiga

Navoiy va Husayn
Устное народное творчество

Ushbu ertakda Alisher Navoiy va Husayn Boyqaroning oʻzaro munosabatlari, shuningdek, Navoiyning donoligi va ziyrakligi tasvirlangan. Podshohning imo-ishorasiga

Показать все · 12 →

Диалектные материалы

16
anjoma sandon
Andijon viloyati · anjoma sandon

Sandonning anjomasozlikda qoʻllaniladigan turi

ayaq
Andijon viloyati · oyoq

sandonning oyog'i

bet
Andijon viloyati · bet

sandonning usti

chash qylmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · uyib qoʻymoq

donni yigʻib, uyib qoʻymoq

chorpäya (liyg) sandon
Andijon viloyati · chorpoya sandon

zargarlikda - sandonning to'rtoyoqli va birtumshuq (nula) li turi

dokomboshi
Fargʻona viloyati · doʻkonboshi

Pichoqchilikda sandonning kundasi oʻrnatilgan supa

Показать все · 16 →