Bir bütünden ayırılmış veya kesilmiş ince, yassı parça.ТИЛИМ
Қидирув
«дилим» бўйича 146 та натижа
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
99 та
Изоҳли луғат
· яна 7 та луғатда
от 1. . айн. 1 юрак 1.
Дил уриши. Дил ўйноғи. Содда сири — тилида, Писмиқ сақлар дилида. — Мақол
Ичкаридан дилни ларзага солувчи фарёд эшитилди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Дилим бақувват, қўлим юмуш қидиради. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.
2. кўчма Кишининг ички руҳий дунёси, ички ҳис-туйғуларининг маркази, рамзи; кўнгил, қалб.
Муҳаббат — дил меваси. — Мақол
Дилда бўлса, тилга келади. — Мақол
Киши дилини киши ҳушини олиб қўядиган куй. — М. Исмойилий, Фарғона тонг отгунча
Азизхоннинг бу гапдан дили ёришиб кетди. — С. Аҳмад, Уфқ
3. кўчма Кўнгилдаги нарса (тилак, мақсад, ният, ўй, фикр ва шу кабилар).
Дили тўғрининг ёʻли тўғри. — Мақол
Қўли қинғирнинг дили қинғир. — Мақол
Чўпон дил қилса, такадан сут олар. — Мақол
Дили яқин кишилар бир-бирининг кўнглидагини дарров топади. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
От ҳам эгасининг дилини билгандай, битта-битта қадам ташлаб, сувлиғини шиқирлатиб борар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. кўчма Кишининг хотири, эс, ёд, хаёл; кўнгил.
Тўртни ёзамиз, икки дилда. Дилимга бир гап келди. У гапларни дилимдан чиқариб юборганман.
[Ғуломжон] Қизнинг ўзини ҳам бир кўриб, суратини дилига чизиб олган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Бизларга, истасанг — шу, истамасанг — катта кўча, дейди. Тилида айтмаса ҳам, дилида айтади. — Ойбек,Танланган асарлар
Аваз дилида Мутриб билан келишмади. — С. Сиёев, Аваз
- Дил боғламоқ Кўнгил қўймоқ, дўстлашмоқ, яқинлашмоқ. Савлатига боқма, ким номард экан, дил боғлама. — Ҳабибий, Девон
- Дил мулки (ёки кишвари, уйи) Кишининг ички дунёси, бутун вужуди; кўнгил тўри. Дил мулкида сенсан меҳри ховарим. — Ҳабибий, ДевонСуҳбати ҳикматга бой, дил кишварин обод этар. — Ҳабибий, Девон.
- Дил оғритмоқ Хафа қилмоқ, ранжитмоқ. Дил оғритган — дўст эмас. — МақолБир-икки киши Карим отанинг дилини оғритди. — А. Қаҳҳор, Асарлар
- Дил чигили (ёки ғубори) Юракдаги орзу-армон, йиғилиб қолган дард; дилхиралик. Дил чигили ёзилсин, деб токқайчи олиб, гулзорга кирдим. — ГазетаданШирин суҳбат билан дилларнинг ғуборини совурамиз. — Ойбек, Навоий.
- Дил яраси Кўнгилдаги ғам-алам, алам-аччиқ. Бош яраси тузалса ҳам, дил яраси тузалмас. — МақолҚозон қораси кетар, дил яраси кетмас. — Мақол
- Дил қуввати Кишининг руҳини кўтарувчи, кишига мадад, дадиллик берувчи нарса. Дилимнинг қуввати, дардимга дармон бир келиб кецун. — Ҳамза
- Дилдан Жон-у дил билан, самимий, чин кўнгилдан. Мен сизни дилдан севаман. Бизга ёзган хатида дилдан салом айтибди. Дилдан табрик этмоқ.
- Дили бузилмоқ (ёки вайрон бўлмоқ) айн. кўнгли бузилмоқ
- Дили оқ Кўнглида кири ёʻқ, оқкўнгил, софдил. Онанинг кўкраги битмас булоқдир, Дили оқ бўлгандан сути ҳам оқдир. — Ё, Мирзо
- Дили сиёҳ Кўнгли ранжиган, ниҳоятда хафа. Тонгдан бери дилим сиёҳ: ёмон туш кўрдим. — Ойбек, Қуёш қораймас
- Дили хуфтон (ёки қоронғи, вайрон) Кўнглига ҳеч нарса сиғмайди, ниҳоятда хафа. Кечагина дили хуфтон эди. — Т. Малик, ҚалдирғочДили вайрон бўлиб, зор-зор йиғлагиси келди. — П. Турсун, ЎқитувчиФақат Дилдорнинг дили қоронғи, либоси қора эди. — С. Аҳмад, Уфқ
- Дили қон Юраги ғам-ғуссага тўлган; руҳан эзилган. Мана шу дили қон, юзи заъфарон халқ чеҳрасидаги бир оний шодлик Қудратни ўзининг ёниқ, илиқ бағрига тортарди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаҒуломжон ҳам сувга ташна жон, ҳам ёр ҳажрида дили қон эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Дили қора (ёки кир) Кўнгли қора, нияти, мақсади бузуқ. Дили қора — тили қора. — МақолҒийбатчининг дили кир, Ғар-ўғрининг тили бир. — Мақол
- Дили ғаш айн. кўнгли ғаш қ. кўнгил
- Аҳли дил 2. Ҳасраткаш, кимсанинг ҳасратига шерик бўла олувчи киши; Бу замонда шеър тинглайдиган аҳли дил қолмабди. — С. Сиёев, ЁруғликАҳли дилларга ноз-у фироқ ярашмас. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Дил розини айтмоқ (ёки изҳор этмоқ) Кўнгил (қалб)даги истакларини изҳор қилмоқ. Раиса эри билан орани очиқ қилиб қайтган йиллари турмуш қурайлик, деб дил розини айтган эркаклар бўлди. — М. Хайруллаев, Тилла маржонНуқсонингни айтган дўстга дил розини изҳор эцанг арзийди. — Газетадан
- Дилга тугмоқ Кўнгилда, ичда, юракда сақламоқ, ичга солмоқ. Дунё шундай ясалган экан, болам. Бировга ёруғ, бировга қоронғи. Аммо ҳар нарсани ўйлаб, дилингга тугма, хафақон бўлиб қоласан. — Ойбек,Танланган асарларбир сирни дилингга туг. Уч-тўрт кун ичида дараги чиқиб қолади. — Ойбек,Танланган асарлар
- Дилни ёрмоқ Фикр-у ўйларини ўртоқлашмоқ, сирларини айтмоқ. Бугун боқсам, сен дилингни ёрасан, Неча вақтдан буён сен оворасан. — Эрали ва Шерали
- Рамзи дил Кўнгил ишораси, кўнгилдаги муддао. Ҳали ҳам кўнгли аро борми деб ишқим асари, Рамзи дил олмоқ учун билгани мастон келадур. — Ҳамза
- Шарҳи дил
- Қулфи дили очилмоқ
Ўзбекча-русча афоризмлар луғати
· яна 1 та луғатда
Сказать? Язык сгорит. Смолчать? Душа сгорит.
— Айцам тилим куяди, айтмасам — дилим жон ака!— деди қори бутун вужуди ўртаниб кетаётгандай тўлғаниб.— Мен бу сирни шу чоғгача ичимда сақлаб келаётган эдим, энди айтмасам бўлмайди,
dilutedўзбекчасуюлтирилган, эритилганрусчаразбавленный
dɪl
укроп, шивит
dilutionўзбекчасуюлтириш, эритишрусчаразбавление
Таърифлар ичида
40 тажон-дил Энг севимли, энг яхши кўрадиган киши ёки нарса ҳақида. Жон-дилим китоб. Жон-дилим футбол эмасми, қизни ҳам унутиб, бутун хаёлим ўйинда бўлиб қолди. Х. Тў
ўйин Кўнгил очиш, дам олиш, тарбиялаш мақсадида қилинадиган эркин ҳаракат ёки машғулот. Болалар ўйини. Кўча туташ балчиқ бўлганидан болаларнинг ўйини туг
DİLİM Нарсаларнинг узун-узун қилиб, кесиб ажратилган ҳар бир бўлаги.
РОСТО (қайнатилган гўштни қовуриб қилинган таом) Ҳашландıктан сонра вея доғрудан доғруя кıзартıларак пиширилен, дилим дилим кесилен эт.
1. сказать, говорить; aytsam tilim kuyadi, aytmasam - dilim погов. (букв. сказать — язык сгорит, не сказать — душа сгорит); соотв. говорить — беда, а молчать — другая; 2.
равшанлан Ёришмоқ, ёрқин бўлмоқ. Чироқ равшанланди. кўчма Хурсанд бўлмоқ, очилмоқ. — Навоийдан дилим равшанланади, — деди Аваз устозларига эҳтироми зўрлигини
Эртаклар
7 та
Халқ оғзаки ижоди
Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.
Халқ оғзаки ижоди
Бир чол шаҳарга иш излаб келиб, топган пулини қозига омонат қўяди. Қози пулни қайтаришдан бош тортгач, тадбирли бир аёл чолга ёрдам бериб, қозини ўз
Халқ оғзаки ижоди
Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб
Халқ оғзаки ижоди
Бир шаҳзода отасининг хасислигидан қочиб, мусофирликда бир қизга ошиқ бўлади. Қози йигитга ёрдам беришга ваъда бериб, ўзининг макр-ҳийласи билан қизни ун
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда камбағал бобонинг топқирлиги ва икки ўғлининг саргузаштлари орқали адолат ва бахтга эришиш ёʻлидаги синовлар тасвирланади. Ака-укалар ажралиб
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда ямоқчининг ақлли қизи ўзининг зукколиги билан подшоваччани синовдан ўтказади. Унинг топқирлиги ва жасорати подшоваччани ҳайратда қолдириб,