Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«davlatim» boʻyicha 24 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

9 ta
davlat

ot Oʻz fuqarolarining ijtimoiy-siyosiy huquqlarini himoya qiluvchi, bunga qarshi turuvchi kuchlarning qarshiligini sindiruvchi hokimiyat organlari va siyosiy tashkilotlari tizimiga ega boʻlgan mustaqil mamlakat.

Oʻzbekiston davlati. Temuriylar davlati. Davlat apparati. Davlat byudjeti. Davlat gerbi. Davlat intizomi. Davlat mulki.

Chindan ham vaqtli hukumat davlat tepasiga chiqdi-yu, lekin amalda podshoning xalqqa qarshi siyosatini davom ettirdi. — K. Yashin, Hamza

Temur tomonidan tuzilgan davlatning sistemasi ham qiziqarlidir. — Fan va turmush

Davlat qurib bersin, deb oʻtirmay, hashar bilan bitirib qoʻyadi. U. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

  • Arkoni davlat Davlatning ulugʻlari, davlatning tayanchlari. Arkoni davlat Chambilda bejoy koʻp deb, Shigʻirlatib opkep kiyim tashladi. — GulnorpariIkki yonida arkoni davlat qulluq maqomida turibdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Davlati koʻtaradi Mol-dunyosi koʻp; qurbi yetadi. Biz katta boymiz davlatimiz koʻtaradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Taxti davlat Davlat hukmronligi, podshoqlik. Bu yerda taxti davlating, Ketar mendayin ulfating Erali va Sherali.
  • Boshiga davlat qushi qoʻnmoq Tolei ochilmoq, omadi kelmoq. [Sifat buvi Jamilaga:] Aylanay, qizim! Nahotki boshingga davlat qushi qoʻnsa-yu, uni kaltak olib, oʻzing quvlasang! Hamza, — Boy ila xizmatchi
  • Davlatingiz (yoki davlatlari) koʻlankasida (yoki soyasida) yoki soyayi davlatlarida (yoki davlatingizda) Sizning panohingizda, himoyangiz, gʻamxoʻrligingiz ostida (mulozamat yuzasidan, koʻpincha kirish iborasi sifatida ishlatiladi). Siz oqposhshoning davlati soyasida yurt soʻrab, umringiz aysh-ishrat, nashʼu namo bilan oʻtyapti. — K. Yashin, Hamza— Yigitlaringizning barchasi ham quruq qolmadimi? — Davlatingiz soyasida, taqsir! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar— Xudoga shukur, davlatlari koʻlankasida, — deb qoʻrboshi tavozelandi va qoʻl qovushtirib, qushbegining yaqiniga choʻkkashdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Davlatlari yori bersa Oʻzlarining madadlari bilan baxtimiz chopsa, omadimiz kelsa. Davlatlari yori bersa, albatta, bizning muddao ham shunda! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarOʻgʻrilardan bittasi tutildi, davlatlari yori bersa, qolganlari ham ushlanur, deb oʻylayman! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Davlat qushi 1. Ertaklarda: valiahdi boʻlmagan xon oʻlganda, xon qilib koʻtariladigan kishini aniqlash uchun uchirilgan qush. Davlat qushi kelib, Rustamzodning boshiga qoʻndi. — M. Mahmudov, BulbuligoʻyoBaxting bunchalik kulgan ekan davlat qushini qoʻldan uchirish kufroni neʼmat, bolam! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonOltmish degan yoshingda davlat qushi boshingda. — Habibiy,Devon
Toʻliq maqola →
davlatli

sft. 1. Oʻz mustaqil davlatiga eta boʻlgan.

2. Har ishga qudrati yetadigan, hukmron (asosan amir, xon, vazir va yuqori tabaqa amaldorlari haqida).

Bormasang, javob ber, davlatli xonim! Men qalmoqqa boraman bundan, sultonim! — Alpomish

Birga-birga yuring, davlatli beklar. — Malikayi ayyor

Zarbingdan yigʻlasin bunda dushmanlar, Nomardlik qilmagin, davlatli shunqor. — Shirin bilan Shakar

Toʻliq maqola →
davlatmand

sft. 1. Davlatli II.

Davlatmand odam

Yaxshi oilaga kuyov boʻlganidek, shahardagi boshqa davlatmandlar bilan ham aloqa bogʻladi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Mana, yurtga oʻgʻil oʻstirgan Bir davlatmand boy boʻlib qoldim. — Zulfiya, Xayollar, tuygʻular

Yuragi yana poʻkilladi. Toshkentning toʻrt dahasi taniydigan bu davlatmand kishining oldiga qanday kiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Davlatmandlar koʻkning charogʻi, yerning guli, odamlarning asli, — deydi otam. — Oybek, Nur qidirib

2. Iqtisodiy jihatdan baquvvat, oʻziga toʻq, badavlat.

Ilgari qoloq va qashshoq boʻlgan bu oila madaniyatli va davlatmand oila aylandi. — N. Safarov, Qurbonali

E, mulla Safo, bu xotin taloq davlatmandlar yeyish-ichish uchun emas, maqtanish uchun boylik toʻlashadi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

Qishloq xoʻjaligi sanoati davlatmand xoʻjaliklar qoʻlida tobora koʻproq toʻplana bordi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
davlatxona

ot Ark; xon saroyi; qasr, saroy.

Podsho davlatxonada gʻamgin yota bersin, endi bir soʻzni podshoning suyarcha yoridan soʻrang. — Erali va Sherali

Elamas ketgandan oʻz mazgiliga borib yotdi, Erta-mertan shohning davlatxonasiga yetdi. — Intizor

Oʻn yil oʻtgandan keyin, Goʻroʻgʻlining davlatxonasiga Nuralixonni yetaklab bordi. — Nurali

Toʻliq maqola →
davlatpanoh

ot Baxt-u saodat ato etuvchi, saodatbaxsh; podshoh.

Lutf-u karamingiz nuridan koʻngullarimiz charogʻon oʻlib, lashg-u nahor duoi joningizni qilmoq ila xurram-u shodmiz, davlatpanoh! — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 9 →

Taʼriflar ichida

4 ta
ganj

ganj kt. Oltin, kumush; javohir; xazina. Oʻlturur mahramni sulton, ganj pinhon aylagach. Navoiy Ne ilojkim, davlatim yoʻq Ganji mehrimdin boʻlak E. Vohidov koʻchma Boylik

beamal

beamal Amali, lavozimi yoʻq, lavozimsiz. Kishim yoʻq, davlatim yoʻq, kambagʻalman, Yarogʻ yoʻq, mansabim yoʻq, beamalman. Habibiy Hech narsa bilan shugʻullanmaydigan, ish

ravoq

ravoq Binoning old tomondagi, peshtoq va ustunlar bilan bezatilgan qismi. Bogʻga kirilgandan keyin toʻgʻridagi yangi oʻrdaning darvozasi, muhtasham toq va ravoqlar koʻzni

elat

elat ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el oti

Ertaklar

11 ta
Hunarli yigit
Xalq ogʻzaki ijodi

Mamatboy ismli yigit uch xil hunar oʻrganadi va bu hunarlari unga hayotda koʻp qiyinchiliklarni yengishga yordam beradi. Uning sarguzashtlari davomida boylik va

Ilm afzal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir ota sakkiz oʻgʻli va bir qizini sinovdan oʻtkazib, ilm va davlat oʻrtasidagi farqni anglashga harakat qiladi. Dono qizining javoblari orqali oila

Kanizak bilan podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Podsho oʻzining eng suyukli xotini Sarvigulning ismini oʻzgartiradi va bu nomni aytgan har qanday kishini jazolashga farmon beradi. Sarvigul vafot etganida, hec

Kimyogar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol Abu Ali ibn Sinoni laʼnatlab, oʻtgan-ketganga suv beradi. Bir mudarris uning sirini bilish uchun chol bilan uchrashadi va uning boyligidan ayrilishiga

Qumursqa
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda bir kishi safarda ekan, eshagi muzga toyib beli sinadi. Shundan soʻng u tabiat kuchlaridan tortib, eng kichik jonzotlargacha kim kuchli ekanligini

Shahzoda Asad
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Asad amakisining hiylasi tufayli taxtdan mahrum boʻlib, surgun qilinadi. U sarguzashtlar davomida malikani qutqarib, oʻzining mardligi va adolatparvarl

Hammasini koʻrish · 11 →