Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«davlatga» boʻyicha 49 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

9 ta
davlat

ot Oʻz fuqarolarining ijtimoiy-siyosiy huquqlarini himoya qiluvchi, bunga qarshi turuvchi kuchlarning qarshiligini sindiruvchi hokimiyat organlari va siyosiy tashkilotlari tizimiga ega boʻlgan mustaqil mamlakat.

Oʻzbekiston davlati. Temuriylar davlati. Davlat apparati. Davlat byudjeti. Davlat gerbi. Davlat intizomi. Davlat mulki.

Chindan ham vaqtli hukumat davlat tepasiga chiqdi-yu, lekin amalda podshoning xalqqa qarshi siyosatini davom ettirdi. — K. Yashin, Hamza

Temur tomonidan tuzilgan davlatning sistemasi ham qiziqarlidir. — Fan va turmush

Davlat qurib bersin, deb oʻtirmay, hashar bilan bitirib qoʻyadi. U. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

  • Arkoni davlat Davlatning ulugʻlari, davlatning tayanchlari. Arkoni davlat Chambilda bejoy koʻp deb, Shigʻirlatib opkep kiyim tashladi. — GulnorpariIkki yonida arkoni davlat qulluq maqomida turibdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Davlati koʻtaradi Mol-dunyosi koʻp; qurbi yetadi. Biz katta boymiz davlatimiz koʻtaradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Taxti davlat Davlat hukmronligi, podshoqlik. Bu yerda taxti davlating, Ketar mendayin ulfating Erali va Sherali.
  • Boshiga davlat qushi qoʻnmoq Tolei ochilmoq, omadi kelmoq. [Sifat buvi Jamilaga:] Aylanay, qizim! Nahotki boshingga davlat qushi qoʻnsa-yu, uni kaltak olib, oʻzing quvlasang! Hamza, — Boy ila xizmatchi
  • Davlatingiz (yoki davlatlari) koʻlankasida (yoki soyasida) yoki soyayi davlatlarida (yoki davlatingizda) Sizning panohingizda, himoyangiz, gʻamxoʻrligingiz ostida (mulozamat yuzasidan, koʻpincha kirish iborasi sifatida ishlatiladi). Siz oqposhshoning davlati soyasida yurt soʻrab, umringiz aysh-ishrat, nashʼu namo bilan oʻtyapti. — K. Yashin, Hamza— Yigitlaringizning barchasi ham quruq qolmadimi? — Davlatingiz soyasida, taqsir! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar— Xudoga shukur, davlatlari koʻlankasida, — deb qoʻrboshi tavozelandi va qoʻl qovushtirib, qushbegining yaqiniga choʻkkashdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Davlatlari yori bersa Oʻzlarining madadlari bilan baxtimiz chopsa, omadimiz kelsa. Davlatlari yori bersa, albatta, bizning muddao ham shunda! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarOʻgʻrilardan bittasi tutildi, davlatlari yori bersa, qolganlari ham ushlanur, deb oʻylayman! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Davlat qushi 1. Ertaklarda: valiahdi boʻlmagan xon oʻlganda, xon qilib koʻtariladigan kishini aniqlash uchun uchirilgan qush. Davlat qushi kelib, Rustamzodning boshiga qoʻndi. — M. Mahmudov, BulbuligoʻyoBaxting bunchalik kulgan ekan davlat qushini qoʻldan uchirish kufroni neʼmat, bolam! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonOltmish degan yoshingda davlat qushi boshingda. — Habibiy,Devon
Toʻliq maqola →
davlatli

sft. 1. Oʻz mustaqil davlatiga eta boʻlgan.

2. Har ishga qudrati yetadigan, hukmron (asosan amir, xon, vazir va yuqori tabaqa amaldorlari haqida).

Bormasang, javob ber, davlatli xonim! Men qalmoqqa boraman bundan, sultonim! — Alpomish

Birga-birga yuring, davlatli beklar. — Malikayi ayyor

Zarbingdan yigʻlasin bunda dushmanlar, Nomardlik qilmagin, davlatli shunqor. — Shirin bilan Shakar

Toʻliq maqola →
davlatmand

sft. 1. Davlatli II.

Davlatmand odam

Yaxshi oilaga kuyov boʻlganidek, shahardagi boshqa davlatmandlar bilan ham aloqa bogʻladi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Mana, yurtga oʻgʻil oʻstirgan Bir davlatmand boy boʻlib qoldim. — Zulfiya, Xayollar, tuygʻular

Yuragi yana poʻkilladi. Toshkentning toʻrt dahasi taniydigan bu davlatmand kishining oldiga qanday kiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Davlatmandlar koʻkning charogʻi, yerning guli, odamlarning asli, — deydi otam. — Oybek, Nur qidirib

2. Iqtisodiy jihatdan baquvvat, oʻziga toʻq, badavlat.

Ilgari qoloq va qashshoq boʻlgan bu oila madaniyatli va davlatmand oila aylandi. — N. Safarov, Qurbonali

E, mulla Safo, bu xotin taloq davlatmandlar yeyish-ichish uchun emas, maqtanish uchun boylik toʻlashadi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

Qishloq xoʻjaligi sanoati davlatmand xoʻjaliklar qoʻlida tobora koʻproq toʻplana bordi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
davlatxona

ot Ark; xon saroyi; qasr, saroy.

Podsho davlatxonada gʻamgin yota bersin, endi bir soʻzni podshoning suyarcha yoridan soʻrang. — Erali va Sherali

Elamas ketgandan oʻz mazgiliga borib yotdi, Erta-mertan shohning davlatxonasiga yetdi. — Intizor

Oʻn yil oʻtgandan keyin, Goʻroʻgʻlining davlatxonasiga Nuralixonni yetaklab bordi. — Nurali

Toʻliq maqola →
davlatpanoh

ot Baxt-u saodat ato etuvchi, saodatbaxsh; podshoh.

Lutf-u karamingiz nuridan koʻngullarimiz charogʻon oʻlib, lashg-u nahor duoi joningizni qilmoq ila xurram-u shodmiz, davlatpanoh! — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 9 →

Taʼriflar ichida

29 ta
baytulmol

baytulmol 1 Davlat xazinasi; davlatga qarashli boʻlgan boylik. Egasiz qolib, davlat ixtiyoriga oʻtgan mol-mulk. Davlatga tegishli boʻlgan boyliklar saqlanadigan maxsus jo

eklektik

eklektik Eklektizm tarafdori. Eklektizmga oid, unga asoslangan. Bu binolar eklektik arxitekturaning namunalariga oʻxshab qolgan, davlatga juda qimmatga tushgan. A. Boboxo

kontributsiya

kontributsiya Urushda yengilgan davlat tomonidan gʻolib davlatga sulh shartnomasi asosida toʻlanadigan pul; tovon; chet el qoʻshinlari tomonidan bosib olingan hudud aholi

davlatlararo

davlatlararo Bir qancha davlat oʻrtasida boʻlgan yoki boʻladigan, bir qancha davlatga tegishli. Davlatlararo xoʻjalik birlashmalari. Davlatlararo bitim. Davlatlararo ixti

shijoatkorona

shijoatkorona kt. Shijoat bilan qilinadigan, mardona; fidokorona. Shijoatkorona parvoz. Qishloq mehnatkashlarining shijoatkorona mehnatlari tufayli viloyatimiz davlatga p

Hammasini koʻrish · 29 →

Ertaklar

11 ta
Aql bilan davlat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Davlat — ogʻiz birlikda
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda boyning uch oʻgʻli va uch kelini haqida hikoya qilinadi. Ertak ogʻiz birligi va halol mehnatning qadr-qimmatini ochib beradi.

Gʻulombachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Hasan bilan Huriliqo
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Zulayho ismli ayolning hasadi tufayli koʻp azob chekkan Huriliqo ismli qizning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Uning sadoqati va sabri oxir-oqibat ba

Ilm afzal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir ota sakkiz oʻgʻli va bir qizini sinovdan oʻtkazib, ilm va davlat oʻrtasidagi farqni anglashga harakat qiladi. Dono qizining javoblari orqali oila

Kambagʻal qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning yaramas oʻgʻlini oʻqitib, toʻgʻri yoʻlga solgan kambagʻal qizning donoligi va matonati hikoya qilinadi. Uning aql-zakovati tufayli podsho

Hammasini koʻrish · 11 →