ot 1. Oʻrtaga yozib, ustiga ovqat qoʻyiladigan maxsus mato, roʻzgʻor buyumi.
Yomonning dasturxonidan yaxshining ustuxoni yaxshi. — Maqol
Qumri kulrang boʻz dasturxonni yozdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Xush kelibsizlar. Qani, dasturxonga marhamat. — S. Ahmad, Yulduz
2. koʻchma Oʻrtaga yozilgan shunday dasturxon va uning ustiga qoʻyilgan taomlar.
Toʻkin dasturxon. Dasturxon bezamoq. Dasturxon tuzamoq. Dasturxonga boqqan doʻst emas. — Maqol
Yurtimizning farovonligi, dasturxonimizning toʻkinligi ana shu oq paxtadan. — Gazetadan
Shohona dasturxon yozilgandi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
3. koʻchma Mamlakat, jamiyat boyligi, rizq-roʻzi.
Biz mamlakatimiz ulkan dasturxoniga oq oltinimizni qoʻshishimiz bilan faxrlanamiz. — R. Fayziy, Taʼzim
Sendaqa paytimizda biz, nainki mashoq, ogʻzimizdagi nonimizni ham el dasturxoniga qoʻyganmiz. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
- Dasturxonga oʻtirmoq Ovqatlanishga oʻtirmoq. Bu orada Hamza ham hujrasidan chiqib, dasturxonga oʻtirdi. — K. Yashin, Hamza
- Dasturxonga qaramoq (yoki qarab oʻtirmoq) Yeb-ichib oʻtirmoq. Qani, dasturxonga qarang. — K. Yashin, Hamza
- Dasturxon yemoq Ziyofat yemoq. Jamoamizning barchasi ham hozir boʻlib, dasturxon yer erdik. — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy
- Dasturxon qilmoq Biror gapni yar qayerlarda har kimlarga gapirib, ovoza qilib yurmoq, dastmoya qilib olmoq. Siz kimga yaxshi koʻrinmoqchi edingiz, yolgʻon gapni dasturxon qilib yuribsiz? — P. Qodirov, QadrimChoyni ichib, piyolaning chetini kafti bilan artarkan, yuragidagi dardini dasturxon qilishga kirishdi. — Yoshlik
- Nonini yeb, dasturxoniga oyoq artmoq Yaxshilikka yomonlik qaytarmoq.