Поиск

fl. Choʻzmoq feʼlining majhul nisbati.

fl. 1. Tortib uzaytirmoq, uzaytmoq.

Rezinkani choʻzmoq. Xamirni choʻzmoq.

[Jayrona:] Polufabrikat magazinidan muzlatilgan chuchvara, guvalacha qilib tayyorlangan kotlet, yogʻli xamir, choʻzib qoʻyilgan lagʻmonlarni opkelib, pishirib yurgan odamman. — S. Ahmad, Jimjitlik

2. Urib, pachaqlab, chigʻirdan oʻtkazib yoki boshqa biror yoʻl bilan uzaytirmoq, yoymoq.

Simni bolgʻalab choʻzmoq.

Qoratoy qizil choʻgʻ boʻlgan temir parchasini bolgʻa bilan gurs-gurs urar, yassilar, choʻzar, qayirar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. koʻchma Bir gapni hadeb gapiravermoq, gap chaynamoq, ezmalik qilmoq.

Otang temirchi boʻlsa ham, gapni choʻzma. — Maqol.

— Gapni choʻzmang, — jerkindi Haqnazarov — O. Muxtor, Egilgan bosh

4. Qoʻlni, tana aʼzolarini yuqoriga yoki oldinga uzatmoq, choʻziltirmoq.

[Avaz] Qalamga qoʻl choʻzdi. — S. Siyoyev, Avaz

Tojiniso begim nola bilan koʻkka choʻzgan qoʻllarini yerga tashlab engashdi. Yoshlik.

Kresloga oʻtirib, oyogʻini oldinga choʻzdi. — Saodat

5. Qoʻl uzatib, biror narsani bermoq.

Qarasa, yuzlari shaftoliqoqiday burushiq bir kampir qandolatfurushga kumush tanga choʻzib turardi. — S. Siyoyev, Avaz

6. Uzaytirmoq (muddat, vaqt va shu kabilar haqida).

Oʻquv yilini avgustgacha choʻzmoq.

Oʻsha joyda elchixona xodimlari ozgina koyingan boʻlib, vizasini choʻzib berishdi. M. — M. Doʻst, Lolazor

7. Orqaga sudramoq, kechiktirmoq, paysalga solmoq.

Ekin kampaniyasini choʻzib yubormang.

Shoshilmaslikning ikkinchi, ham kuchli sababi, mumkin qadar toʻyni uzoqqa choʻzib, shu vositada Anvarni sogʻish edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

8. Iqtisod qilib, tejab-tergab, koʻpga yetkazmoq.

Oz pul olsa ham, choʻzib-choʻzib, uch kunga yetkazdi.

Bu mablagʻni u [Toʻgʻonbek] ancha choʻzdi. — Oybek, Navoiy

• ~ choʻzilmoq или ~ tushib yotmoq растянуться, лежать вытянувшись

ot tlsh. esk. Unli tovush va uning grafik belgisi (arab alifbosidan foydalanilgan vaqtlarda).

U [Saidakbar] harflarning choʻzgʻilarini egri-bugri yozardi. — S. Ayniy, Esdaliklar

sft. 1. ayn. Choʻzinchoq.

Choʻziq yuz. Choʻziq stol. Choʻziq supa,

Katalakdekkina hovli ekan, ikki-uch uy, oxirida nurab yotgan choʻziq ayvon — bor-yoʻgʻi shu. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

2. Uzoq davom etgan yoki etadigan, uzun, davomli (ovoz, tovush, hayqiriq va shu kabilar haqida).

Choʻziq ovoz.

Olislab borayotgan parovoz, nola chekkandek, choʻziq gudok chaldi. Oʻ. — Hoshimov, Ikki eshik orasi

3. tlsh. Uzoq, davomli talaffuz etiladigan.

ot Xamirni yupqa yoyib, yuziga piyoz, baʼzan qiyma solib, yogʻda pishiriladigan tansiq ovqat, yupqa.

Choʻzma qilmoq.

Bir ohangaronlikning toʻyiga kelgan non, qatlama, choʻzmaning oʻziga toʻqqizta sandiq toʻlibdi. — M. Alaviya, Toʻylarimiz haqida