Қидирув

фл. Чиритмоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. 1. Табиий таъсирлар туфайли парчаланмоқ; айнимоқ, ишдан чиқмоқ, яроқсиз ҳолга келмоқ.

Чириган ип. Чинор чиримас, арча қуримас. — Мақол

Тутнинг шохлари тегиб турган айвон устуни қорайиб, чирий бошлади. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

Майли, мени бурдалаб ташласинлар, таним зиндонда чирисин. — С. Кароматов, Бир томчи қон

2. Иримоқ, айнимоқ.

Чириган қовун. Чириган олма.

3. кўчма Адойи тамом бўлмоқ, хазон бўлмоқ.

[Ёʻлчи:] Андак инсоф керак, уят керак. Чолнинг меҳнатда чириган кўксига бигизни қадайверманг! — Ойбек, Танланган асарлар

— Нари туринг, — Лаъли жаҳл билан эрининг кўкрагидан итарди. — Эсиз умрим, бу ғамхонада чириб кетаётибди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

4. кўчма Умри тугаб, ўлиб, ёʻқ бўлиб бормоқ, ҳалокатга юз тутмоқ.

Золимлар ёққан ўт ёнмасин сира, Қора ниятлари чирисин дилда. — Ғ, Ғулом

сфт. 1. Чириган, чириб ишдан чиққан, яроқсиз ҳолга келган.

Чирик пахта. Чирик тиш. Чирик олма.

Йигит чирик оғочлар тирқишидан пастга қаради. — С. Сиёев, Аваз

Чирик сомон ва гўнг ҳиди [Саиднинг] димоғига урилди. — Х. Султонов, Бир оқшом эртаги

2. от Нарсаларнинг чириган жойи.

Олманинг чиригини олиб ташламоқ.

3. кўчма Ўлиб, ёʻқ бўлиб бораётган, ҳалокатга юз тутган; носоғлом; эски, бузуқ.

Чирик назария.

Драма ёзганда, мавзуни турмушимизнинг нақ чирик бир жойидан олмоқ ва унинг ила баробар адабиёт тарозисига солиб ёзмоқ керакдир. — А. Қодирий, Кичик асарлар

от Чўп-хас, хазон, ўсимлик ва шу кабиларнинг чириб, тупроқнинг таркибий қисмига айланаётган қисми, чирик нарса.

Ерга чиринди солмоқ.

Чириндининг аччиқ ҳиди димоқни тешгудай эди. — А. Кўчимов, Ҳалқа

сфт. 1. Чирилловчи, ҳадеб чириллайверадиган.

2. от Қанотлари ишқаланиши натижасида чир-чир овоз чиқарадиган, тўғриқанотлилар оиласига мансуб ҳашарот; қора чигиртка.

Чигирткалар, чирилдоқлар бири олиб-бири қўйиб хониш қилади. — С. Аҳмад, Жимжитлик

Чинқириб юборар куннинг зўридан Қайгадир беркиниб олган чирилдоқ. — А. Орипов

фл. Чиримоқ феълининг орттирма нисбати.