Қидирув

фл. 1. Ҳаракат ёʻналишини ўзгартирмоқ, бир томонга қайирмоқ.

Чавандоз отини орқага буриб, сув оқимига қараб кетди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Асрор кўп ўйлаб ўтирмай, ёʻлни Қамариддинникига бурди. — Ёшлик

Агар сув шу қияликдан оқадиган бўлса, уни тўсиб ҳам, буриб ҳам бўлмайди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Бирор томонга ўгирмоқ, қаратмоқ.

Салимбойвачча аччиқланиб, юзини тескари бурди. — Ойбек, Танланган асарлар

Жаҳонгир бу қарашга дош беролмай, юзини бурди. — Шарқ юлдузи

Домла бўйнини шартта буриб, Элмуродга тикилди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Беш-олти қари сигир тумшуғини буриб, ётган ерида думини ликиллатиб қўя қолди. — Муштум

3. кўчма Ёʻналтирмоқ, қаратмоқ; оғдирмоқ, мойил қилмоқ.

Ёш кўнгилнинг майлини Ишга бураман. — Ғайратий

Нима қилай, узоқ гапирдим, Тушунчангни ҳар томон бурдим. — Ҳ. Олимжон, Танланган асарлар

4. Бурмаланадиган нарсани ёйиқ ҳолидан бурма ҳолига келтирмоқ, йиғмоқ.

Халтанинг оғзини бурмоқ.

Зиёдахон қопнинг оғзини яна буриб қўйди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. Айлантирмоқ, бошқармоқ.

Машина рулини буриб, Тонна тўкар Қизларой. — Қўшиқлар

6. Сиқмоқ; чимчиламоқ.

Қўлини бураб-бураб олди.

Олтин узук бармоғимни буради, Бир йигит бор ёʻлларимда туради. — Қўшиқлар

Барг, озуқабоп қисм. Й. Шамшаров, Бахт излаб. И. Раҳим, Ихлос

Парпининг кўзи ногаҳон чуқурчага тушди. Чуқурчада ўтган йили кўкарган бурган бурлари тўкштб, ёғиндан ивиган танаси букилиб ётарди

Пичан тез ўриб олинмаса, бури тўкилиб, шираси кетади

фл. 1. Доиравий ҳаракатга келтирмоқ, айлантирмоқ.

У телефонни қанча бураса ҳам, жавоб бўлмади. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Дуторчи дуторининг қулоғини жаҳл билан қаттиқ бураб, торини узиб юборди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

Азонда Муроднинг уйқуси қочди. Бош томонидаги столда турган муштдайгина радионинг қулоғини буради. — М. Ҳазратқулов, Журъат

2. Ўраб, айлантириб, бурама шаклга киритмоқ, эшмоқ.

Арқонни бурамоқ.

Сидиқжон мўйловини бураб, кулимсиради ва ер остидан Зуннунхўжага қаради. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Қозиқ лиқиллай бошлаганида, ердан чиқдим и, осмондан тушдими, ишқилиб, биров қулоғини бураб тортди. — Шарқ юлдузи

Бекнинг асабийлиги ниҳоясига етди ва у Лаълининг сочидан бураб, теракзорга судраб кетди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

3. Айлантириб жойига туширмоқ, маҳкамламоқ ёки жойидан чиқармоқ, бўшатмоқ.

Гайкани бурамоқ.

Дарвозадан ичкарига кириши билан, ғаладонни очиб, шурупларини бурашгани бурашган. — С. Нуров, Нарвой

4. Пружинали механизмларни ҳаракатга келтирмоқ.

Соатни бурамоқ. Ўйинчоқни бурамоқ.

Шу машинанинг қулоғини бурасанг, лаганча чир-чир айланиб, ашула, дутор, танбур ванғирлайверади. — Ойбек, Танланган асарлар

Эрининг қўлидаги соатни олиб буради. — С. Аҳмад, Уфқ

Кампир минди ёғоч отни, Буради пўлат мурватни. — Муродхон

погов.ирон. в сорок лет взявший в руки саз (музыкальный инструмент), будет настраивать его на том свете (т. е. учиться всему надо смолоду).

а. бурж, астрономик белгирусчазнак зодиакаинглизчаsign of the zodiac

Бу кüн бурčи арслан, бу бüрč тебрäмäс Кун (қуёшнинг) буржи Арсондир; бу бурж тебранмайди - Знак зодиака для Солнца сейчас-Лев; это созвездие непоколебимо - Тҳе сигн оф тҳе зодиак фор тҳе Сун нов ис Лео; тҳис констеллатион ис уншакабле