ot Bitishmoq feʼlidan sifatdosh.
Qidiruv
«bitishuvchi» boʻyicha 37 ta natija: Izohli
Filtr
Lugʻat maqolalari
37 tafl. 1. Soʻngiga, oxiriga, nihoyasiga yetmoq, tamom boʻlmoq, tugamoq; toʻxtamoq.
Gap bitdi. Tilak bilan bitmagan bilim bilan bitar. — Maqol
Katta Fargʻona kanali qirq besh kunda — 15 sentyabrda bitdi. — N. Safarov, Olovli izlar
2. Tayyor boʻlmoq (qurilayotgan, yasalayotgan narsa haqida).
Qurilish bitdi. Koʻprik bitdi.
Mana, kanal ham bitay deb qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
[Tilla uzuk] Buyurdim, erta-indin bitib qolar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. Barham topmoq, yoʻq boʻlmoq, yoʻqolmoq; bartaraf boʻlmoq, tugamoq.
— Uh! — toqatsizlanib kuyindi Ahmad Husayn. — Qachon bu yovuzlar, xoinlar bitadi?! — Oybek, Nur qidirib
Xalq tovushi tinimsiz guvullaydi: Bitsin zolim podsho! — Oybek, Tanlangan asarlar
Barcha yomonlik oʻshaning [Musulmonqulning] boshi bilan birga ketgandek, qipchoq ogʻaynilar ila totuvlashdik, qipchoqning eski adovatlari bitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
-(i)
Kichikroq vodiyning har yer-har yeridan quyuq tutun koʻtarilmoqda — qishloq batamom yonib bitgan. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Qizim, dadang, enang hasratingda kuyib bitdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bechora qiz otaga muhtoj. Otasiz ezilib bitmasa yaxshi edi. — I. Rahim, Ixlos
- Ish bitdi 1. Ish tugadi, ish tamom boʻldi. Erinchoqning ishi bitmas. — MaqolOʻychining uyi bitguncha, tavakkalchining ishi bitadi. — Maqol[Boy oʻz-oʻziga:] Xayriyat, bu ish ham xamirdan qil sugʻurganday joʻngina bitdi. — Hamza, Boy ila xizmatchi
- Ishi bitdi, eshagi loydan oʻtdi Ish bitib, eshak loydan oʻtgandan keyin zoʻravonlar chiqib, yerlarni talab oladigan boʻlsa, buning oqibati yomon boʻladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Kuni (yoki umri) bitmoq Umri tugamoq; oʻlmoq. Men nima qilsam, ilm uchun, ilm yoʻlida qilaman. Kunim bitib oʻlsam, oʻligimni ham ilm yoʻliga beraman — A. Qahhor, AsarlarYaxshiboyevning kuni bitgan, aniqrogʻi, yana bir kunlik umri qolgan. — M. M. Doʻst, LolazorUlar odamlarni xonavayron qilayotgan urush ekanini, agar urush bitsa, hamma yoq yaxshi boʻlib ketishini soʻzlardilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
BIT odam yoki hayvon tanasida uning qonini soʻ— rib yashaydigan parazit hasharot’. Qizchaning boshiaa i t paydo boʻlibdi. Qadimgi turkiy tilda ham shuqdai maʼnoni anglatgan bu ot bi:t tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, II, 152), keyinroq i: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ДС, 103): bi:t > bit
1. Odam yoki hayvon tanasida ular qonini soʻrib yashovchi parazit hasharot. Maqol. Maqol. "OʻzME"
Bilmaganga bit oʻldirish ham qiyin
Bolaning erkasi — bitning sirkasi
n Bitning bir juft oddiy koʻzi bor, koʻpchiligida koʻz rivojlanmagan
2. Biti toʻkildi Rosa toʻyib, miriqib, qilar ishni qilib oldi; maza qildi
3. "Oʻzbekiston qoʻriqlari". Itu bit; It ham, bit ham; It boʻlsa ham, bit boʻlsa ham Kim boʻlishidan qatʼi nazar, kattami-kichikmi, bari bir. A. Suyun, Olis tonglar
Yigitlar allamahalgacha bir-birlariga qor otishib, uzuq-yuluq yalla aytib, toza bitlarini toʻkishdi
It boʻlsa ham, bit boʻlsa ham, aytganim boʻlsin. n Yoʻlbarsli togʻlarda aniqdir sarhad, It ham, bit ham mulkin talab ketishmas
fl. 1. Oʻzaro bir fikrga, toʻxtamga, qarorga kelmoq; soʻzni bir joyga qoʻymoq; kelishmoq.
Quda boʻlish toʻgʻrisida Sodiqa xola Shahri xola bilan allaqachon yeng ichida bitishib qoʻygan edi. — M. Osim, Tilsiz guvoh
Shundan soʻng bir-birlari bilan bitishdilar, ikki yor bir butun boʻlib ish koʻrishga vaʼdalashdilar. — U. Ismoilov, Saylanma
2. Sulhga, murosaga kelmoq, yarashmoq.
Tagʻin kim biladi, oʻrtaga nozik odamlar tushsa, u koʻz yosh qilib, tavbasiga tayansa, bitishib ketadimi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
3. tlsh. Moslashmay, boshqarilmay bogʻlanmoq (soʻz birikmalari haqida).
ot 1. ayn. 1 yozuv.
Ahmad Husayn qingʻir past devor qarshisida toʻxtadi, unda beoʻxshovgina yirik oʻyma bitiklarni oʻqidi. — Oybek, Nur qidirib
Koʻrgazmaga qoʻyilgan tosh bitiklar koʻrinmas edi. M. — M. Doʻst, Galatepaga qaytish
Shohizinda toshlarining bitigini Uqolmasdan qaygʻu chekkan bolaligim. — X. Davron, Bolalikning ovozi
2. Xat, maktub, asar.
—Nasoyimul-muhabbat! — Boburning koʻzlari chaqnab ketdi. — Mir Alisherning bitiklari-ku! — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi
— Hoy chirogʻim, — dedi u [pochtalon], — senga bitik borday edi. — Yu. Shomansur, Qora marvarid
- Koʻzi bitik 1. Koʻzi ochilmagan holda tugʻilgan (baʼzi hayvonlarning yangi tugʻilgan bolasi haqida); Koʻzi bitik yara.
ot 1. Oʻzaro kelishuv, toʻxtam, qaror.
Toʻy tantanasini kechqurun kuyovnikida oʻtkazishga bitim qilingan boʻlsa-da, qiznikida ham qarindosh-urugʻlar, qoʻni-qoʻshnilar limmo-lim edi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Mulla Muhsin oʻz maslakiga, yaʼni fatvosiga teskari boʻlgan bu bitimga qarshi churq etib ogʻiz ochmaydi. — A. Qodiriy, Obid ketmon
2. huq. Taraflar tomonidan rasmiy ravishda tuziluvchi, qabul qilinuvchi ahdnoma, shartnoma, kontrakt.
Bitim tuzmoq. Bitimga kelmoq.
Junayd Xiva xoni bilan boʻlgan bitimdan keyin tinch qoʻymadi, ketimizdan odam yubordi, qoʻliga tushsak, oʻldirmoqchi boʻldi. — J. Sharipov, Xorazm
Tuzilgan bitimga koʻra, Abdulatif Samarqandga yuborildi. — Mirmuhsin, Meʼmor
3. huq. 3 Fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va burchlarini belgilash, oʻzgartirish va bekor qilishga qaratilgan harakati.
Mehnat bitimi. Bir taraflama bitim.